August 16, 2018

AGOSTO 27, 2018



SARITA
 4 Pukis
    Rodolfo D. Agatep, Jr.
12 Tao ken Panawen
     Lorenzo G. Tabin

NOBELA
8 Kudeta (24)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Arem-Lakay (5)
    Estela Bisquera-Guerrero

DANIW
9 Reyna ti Ridaw
   Jake F. Ilac
47 Daniw a Para Ubbing
    Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Adda Kuarta iti Tagapulot ti Niog
     Remedios S. Tabelisma-Aguillon
20 Intayon Agpipiknik iti Floating Cottage iti Isla Paraiso
     Dexter M. Fabito
26 Tapno Di Agrakaya ti Daga
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
36 Sweet Jazmine (100)
39 Don Clavio de Ylocos (103)
42 Miks & Tiks

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
6 Kayat ti KWF a Kaponen ti Lengguahe nga Ilokano
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
35 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

August 13, 2018

Kanatengan iti Pagadalan



KANATENGAN ITI PAGADALAN. Iti babaen ti “Gulayan sa Paaralan Program,” kas sagudayen ti DepEd Memo 89 a naipaulog idi pay 2015, nasken nga amin a pagadalan, addaan iti kanatengan. Mainaig itoy, nagmula met dagiti agad-adal ken mannursuro iti Badio Elementary School iti Pinili, Ilocos Norte kadagiti nadumaduma a nateng idi rugrugi ti tudtudo ket ita, makitan ti kinabun-as dagiti mulada. Napintas met daytoy a pagtuladan ta uray dagiti laeng lata wenno usado a napagtutuon a goma a makargaan iti daga ti pagmulaan, mabalinen nga adda garden ti amin a pagtaengan. (Aileen R. Rambaud)


(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 20, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.) 

Nagsardeng a nagbasa, maipaayan iti pamuonan nga adal, kinuna ti DepEd

Nupay umad-adu dagiti sumrek nga agbasa kadagiti pagadalan, impanamnama ti Departamento ti Edukasion nga ituloyna nga ipaayan iti gundaway a maaddaan iti pamuonan nga adal (basic education) dagiti nagsardeng a nagbasa (droput).

Daytoy ti impanamnama ni DepEd USEC Nepomuceno Malaluan iti panagsaritana a kas kangrunaan a sangaili iti panagturpos dagiti nakalpas ken nakaruar iti pannubok iti Accreditation & Equivalency iti tawen 2016 ken 2017 iti Dibision ti Ilocos Norte a naangay iti Teatro Ilocandia, MMSU-Batac, idi Hulio 27, 2018.

“Ipakita ti rekord ti panagngato ti participation rate iti pormal a pagadalan," impadamag ni Malaluan. "Ngem nupay kasta, itultuloy ti Alternative Learning System ti mangipaay iti gundaway a maaddaan iti pamuonan nga adal dagiti kameng ti komunidad nga iti nadumaduma a rason, saanda a nakapagtuloy a nagadal iti pormal nga eskuela.”

Kadagupan dagiti naggraduar iti Dibision ti Ilocos Norte, 128 dagiti lallaki ken 293 dagiti babbai. Itoy a bilang, 17 ti nagleppas iti lebel ti elementaria, 412 met iti hayskul. Innem met kadagiti naggraduar ti agtawen iti 60 agpangato wenno senior citizen.

Ni Glaiza Prodenciano, naasawaan ken ina ti uppat ti nangyebkas iti mensahe iti nagan dagiti nagturpos a kas kangatuan iti klaseda. Iti panagsaritana, imburayna ti pakasaritaan ti panagbiagna manipud iti Leyte a nakayanakanna. Simrek a kas agtagibalay agingga a nakaasawa iti taga-Piddig, Ilocos Norte.

Nadakamatna pay nga idi napan ti maysa a mannursuro iti ALS (ALS mobile teacher) iti barangayda tapno agawis kadagiti kayatna iti agenrol ti ALS, ginundawayanna dayta.

Maysa a programa ti DepEd ti Alternative Learning System (ALS). Saan a sumrek dagiti estudiante iti pagadalan no di ket maikkanda kadagiti adalenda iti bukodda nga oras. Apaman a maileppasda dagiti naited nga adalenda, agdalanda iti eksaminasion. No mairuarda, masertipikaran dagitoy a nakalpas iti tukad nga inyenrolda, elementaria man wenno sekundaria. (JACOBINO GALZOTE, JR.)


(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 20, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.) 

Lima a masalsalakniban a lugar iti Tanap, napagbalin a nailian a parke

Napagbalin itay nabiit ti lima a masalsalakniban a lugar iti Tanap ti Cagayan a kas nailian a parke.

Nairaman dagitoy a lugar iti Republic Act (RA) 11038 wenno iti Expanded National Integrated Protected Areas System (ENIPAS) Act of 2018 a nangamendar iti RA 7586 nga am-ammo pay a kas National Integrated Protected Areas System (NIPAS) Act of 1992.

Pinirmaan ni Presidente Rodrigo Duterte ti nasao a linteg itay Hunio 22, 2018, a nakaibinsaan pay ti pannakatarawidwid dagitoy.

Karaman itan iti listaan dagiti 94 a nailian a parke ti Filipinas dagitoy lima a protektado a lugar: Palaui Island Protected Landscape and Seascape (PIPLS), Peñablanca Protected Landscape and Seascape (PPLS), Tumauini Watershed Natural Park (TWNR), Salinas Natural Monument (SNM), ken Casecnan Protected Landscape (CPL).

Sagudayen ti baro a linteg, nadagdagsenen dagiti pannusa a maipataw kadagiti aglabsing iti daytoy wenno makaaramid iti panangabuso kadagiti nasao a nailian a parke.

Babaen ti linteg, nabukel met ti protected area management office nga idauluan ti permanent protected area superintendent nga addaan iti umdas a bilang ti support staff.


(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 20, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.) 

August 9, 2018

AGOSTO 20, 2018



SARITA
 4 Agbasan ni Tonton
    Leah D. Manzano
14 Ta Matay Amin a Darepdep
    Peter La. Julian

NOBELA
10 Arem-Lakay (4)
     Estela Bisquera-Guerrero
12 Kudeta (23)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
11 Sakbay ti Gulluong
     Ariel S. Tabag
47 Daniw a Para Ubbing
     Adoracion B. Madarang

SALAYSAY
16 Binigbig Daytoy nga Ili ti Naindaklan nga Anakna
     Prescillano N. Bermudez
20 Asino Dagiti Itawes?
     Jim P. Domingo
26 Tapno Saan nga Agkurad ti Pagaymo
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
36 Sweet Jazmine (99)
39 Don Clavio de Ylocos (102)
42 Miks & Tiks

KOLUM
6 Biag ni Ilokano
8 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
15 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Ti Makunami
34 Panangimaton iti Pagtaengan
35 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

August 6, 2018

Panagtatalon Manen



PANAGTATALON MANEN. Ni Catherine Saguiguit Talaboc, 46, ti Brgy. Naguirangan, Siudad ti Batac, bayat ti panagsekkana a tultulongan ti anakna a ni Jean Claude ken da kakaanakanna a Gabriel Saguiguit ken Jomar Manglal-lan. Katibok ti panagraep ita iti Ilocos Norte nangruna kadagiti talon nga agur-uray laeng iti tudo. Makapatpataud ti Ilocos Norte iti umdas a bagas a para kadagiti umilina ken masansan a mapadayawan ti probinsia a maysa kadagiti Agri-Pinoy Rice Achiever awardees iti pagilian. (LEONORA R. MELCHOR)

(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 13, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

August 4, 2018

DepEd, tignayenna ti 25-milion nga estudiante vs. climate change

Kas sungbat iti kiddaw ni Presidente Rodrigo R. Duterte a pannakasalaknib ti nakaparsuaan, panggep ti Department of Education a pagmulaen dagiti 25-milion nga estudiante iti sibubukel a Filipinas iti kayo kadagiti eskuela, komunidad ken dadduma pay a naituding a disso a kas iti ayan dagiti ramut ti danum (watershed).

Kinuna ni DepEd Undersecretary Alain del Pascua itay nabiit nga iti panangisungsong kadagiti agad-adal nga agmulada iti kayo iti tinawen, saan laeng a manaynayonan ti ammo dagitoy maipapan iti reforestation wenno panangpapuskol manen iti kabakiran no di pay ket maimula iti panunot dagitoy ti kinapateg ti panangsalaknib ken panangtaginayon iti maysa kadagiti kangrunaan a rekursos nga isu ti danum.

Según kenkuana, ti Annual Million Tree Challenge ket inlungalong ti MWSS a kas karit kadagiti katinnulong daytoy nga ahensia a pakairamanan ti DepEd, tapno maitultuloy ti pannakaiturong ti imatang iti pannakasalaknib ti nakaparsuaan. Babaen ti Annual Million Tree Challenge, maimula ken mataripato ti maysa a milion a pinuon ti kayo iti uneg ti lima a tawen.


(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 13, 2018 a bilang.) 

Makasabidong a lipstik, diyo usaren, kuna ti EcoWaste

Binallaagan ti anti-toxic watch group nga EcoWaste Coalition ti publiko kontra kadagiti ‘poison lipstick’ a magatang iti merkado.

Nalaka ti bayad dagiti nasao a produkto ngem segun iti koalison, mabalin a makadadael iti salun-at ti asino man a mangusar kadagitoy.

Kiniddaw ngarud ti grupo a masapul a maisardengen ti panagusar kadagiti nasao a makasabibong a lipstick ta nagimet kadagiti ramen ti heavy metal a makadadael iti salun-at.

Innayon dagiti kameng ti koalsion a gagangay nga imitasion laeng dagiti saglalaka a lipstik ken nakontaminaran iti lead, cadmium, mercury ken arsenic.

Impalagip ti EcoWaste a karaman ti arsenic, cadmium, lead ken mercury iti listaan a “10 Chemicals of Major Public Health Concern” ti World Health Organization (WHO). Masapul a saan a ramen ti produkto a kosmetiko dagitoy nasao a metal..

Mainaig iti daytoy, kiniddaw ti grupo iti Food and Drug Administration (FDA) a samsamenda koma dagiti ‘poison lipstick’ a mailaklako iti P15 agingga iti P70 ti maysa.


(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 13, 2018 a bilang.)

AGOSTO 13, 2018



SARITA
 4 Ti Kurita
    Ronnie E. Aguinaldo
12 Agluom Manen Dagiti Lansones
     T. Gabriel Tugade

NOBELA
8 Kudeta (22)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Arem-Lakay (3)
     Estela Bisquera-Guerrero

DANIW
33 Siririing ti Parbangon
     Linda T. Lingbaoan
47 Daniw a Para Ubbing
      Anna Liza Madayag Gaspar

SALAYSAY
16 Inulik Met ti Bulkan Taal
      Aileen R. Rambaud
20 Wen, Kaka, Awan Kas iti Kamanokan
      Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Ammom Met Laeng ti Umno a Panagganagan?
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
36 Sweet Jazmine (98)
39 Don Clavio de Ylocos (101)
42 Miks & Tiks

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
6 Ni Natibker a Zaida
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Panangimaton iti Pagtaengan
35 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

July 29, 2018

Ad-adu a sientista a Filipino, arapaap ti agdama a gobierno

Arapaap ti gobierno nga inton madanon ti tawen 2022, addanton 300 a sientista a Filipino iti tunggal maysa a milion a Filipino. Iti ngamin 2013, addaan laeng ti Filipinas iti 187.7 a sientista iti kada maysa a milion a tao, maysa kadagiti kabassitan ti bilang a sientista iti Asia. Iti met kaudian a rekord ti Department of Science and Technology (DOST), manipud iti 9,877 a sientista a napan nagtrabaho iti ballasiw-taaw idi 1998, napanen a  24,502 iti 2009.

Gapu iti panagkurkurang dagiti sientista iti pagilian, nairusat  met ti programa a “Balik-Siyentista” idi pay 1970s. Manipud met idi 1993, nangididiayan ti gobierno iti adu a benepisio kadagiti Filipino a sientista a nakasagana nga agawid ken agserbi iti pagilian iti tallo a tawen a pakairamanan ti research grant, plete iti eroplano a round-trip ken awanan bayadan a panangyawid kadagiti ramit.

Itay Hunio iti daytoy a tawen, pinirmaan met ni Presidente Rodrigo Duterte ti maysa a linteg a mangibilin iti DOST a mangilatang iti ad-adu pay a kantidad iti daytoy a Balik-Siyentista program— nupay di naikeddeng no mano— babaen ti panangnayon kadagiti benepisio kadagiti agawid a sientista a kas iti binulan nga alawans iti balay, seguro iti salun-at, ken tulong pinansial kadagiti annak dagiti sientista iti panagadalda kadagiti eskuela a kayatda.

Iti nagbaetan ti 2007 ken Abril 2018, mapan a 207 a sientista ti nangpadas iti Balik program, sumagmamano kadagitoy ti nagbayag iti sumagmamano a bulan ken addada met iti sumagmamano a tawen. Nakabusbos metten ti gobierno ti P173-milion iti panangiwayatna iti nasao a programa manipud idi 2007 agingga iti agtapos ti 2017.

Kuna ti gobierno a masapul nga agawid dagiti eksperto tapno masolbar dagiti parikut ti pagilain, a kas iti pannakaterred ti epekto ti panagbaliw ti panawen (climate change).


(Naipablaak iti Agosto 6, 2018 a bilang.) 

Rangaw ti Balangeg



RANGAW TI BALANGEG. Kalpasan a maabbatan dagiti buyon (alog) a napagbalin a piskeria iti Brgy. Ammubuan, Ballesteros, Cagayan, rumabanga metten dagiti balangeg nga isu ti ar-arnasen dagitoy nga agaapo tapno ilakoda iti sentro ti ili. Naimas ti balangeg a maadobo, mailaok iti sinigang ken masalad a maisawsaw iti bugguong. Pagaayat dagiti aggatang ti balangeg nga agtaud iti nasao a barangay ta sigurado a nadalus ken di pulos a napasuyotan iti pestisidio. Mailaklako iti P10 agingga iti P15 ti sangareppet. (JOBERT M. PACNIS)


(Naipablaak iti Agosto 6, 2018 a bilang.)

Kape ti mangrisut iti kinakurapay iti Tanap ti Cagayan?

Kinuna ni Quirino Governor ken Regional Development Council (RDC)-2 Chair Junie Cua a ti industria ti kape ti mangrisut iti problema iti kinakurapay iti Rehion ti Tanap ti Cagayan.

Kinuna ni Cua bayat ti 2nd Cagayan Valley Coffee Business Forum and Brand Launching a naangay iti Isabela itay nabiit a saan nga adayo a ti kape ti mangpasayaat iti biag dagiti agindeg iti Tanap kalpasan ti pannakayam-ammo iti publiko ti agsangadosena nga agduduma a brand ti kape. 

Kinuna met ni Regional Director Myrna Pablo ti Department of Trade and Industry-Cordillera Administrative Region, nga adda narimat a masakbayan ti industria ti kape iti Filipinas babaen ti suporta ti gobierno.

Mainaig itoy, insingasing ni Pablo iti RDC-2 a mangipasa koma iti resolusion a mangigunamgunam ti panangsuportar dagiti amin nga opisina ti gobierno nga adda iti rehion kadagiti kape a produkto ti Rehion 2.


(Naipablaak iti Agosto 6, 2018 a bilang.)

Iti La Union: Maika-8 nga Ayat Festival, maangay ita nga Agosto

Angayen ti probinsia ti La Union ti Maika-8 nga Ayat Festival itoy nga Agosto, kas paset ti pannakarambak ti Buwan ng Wika.

Kinuna  ni Adamor Dagang, provincial information and tourism officer ken executive officer ti Ayat Festival wenno Piesta ni Ayat, nga adun ti pimmintasan ti nasao a festival. Dati a paset ti tradisional a pannakarambak ti anibersario ti probinsia ti La Union ti Ayat Festival iti Pebrero-Marso ngem naisina daytoy nangrugi itay napan a tawen tapno maipamaysa a marambakan ti lengguahe ken kultura ni Ilokano.

“Immadu ti ramen ti Ayat Festival,” kinuna ni Dagang, “ta naaddaan kadagiti pasalip a kas iti pinarparmata da Gob. Francisco Emmanuel “Pacoy” Ortega III ken Bise Gob. Aureo Augusto Nisce.”

Maluktan ti parambak iti Agosto 13 babaen ti tallo a salip: street dancing a para kadagiti estudiante ti hayskul, La Union Henio (elementaria ken sekundaria a benneg), ken Iskrabiloko a para kadagiti agad-adal iti hayskul ken nataengan.

Maisaruno inton Agosto 23 ti Salip iti Deklamasion a para iti elementaria ken hayskul ket inton Agosto 24 ti Ilokano Chorale a para iti hayskul ken Iloko Essay Contest (on the spot) a para iti Grade 6 ken Grade 10.

Silulukat dagitoy a pasalip kadagiti amin a 19 nga ili ti La Union agraman ti Siudad ti San Fernando. Mapadayawanto dagiti mangabak iti nangayed a seremonia inton Agosto 31 iti Diego Silang Hall ti Kapitolio ti Probinsia.

Impakaammo ni Dagang a maisarunonto metten ti Panagbirok iti Kampeon ti Lengguahe 2018, a naidumduma a paset ti Ayat Festival. “Inton Marso 2019 a mapadayawan dagiti mapili,” kinunana.

Malagip a ti La Union ti kakakaisuna pay laeng a probinsia iti Amianan nga addaan iti Iloko Code a mangikalkalikagum iti pannakaaramat ken pannakaitandudo ti pagsasao nga Iloko (Ilokano) kadagiti amin a sanga ti gobierno iti probinsia ken uray pay iti pribado a sektor a kas kadagiti negosio. (DJUNA R. ALCANTARA)


(Naipablaak iti Agosto 6, 2018 a bilang.)

July 27, 2018

AGOSTO 6, 2018



SARITA
 4 Heneral Sumilud
    Efren A. Inocencio
12 Padre Antonio
     Crispina J.B. Bragado

NOBELA
8 Arem-Lakay (2)
     Estela Bisquera-Guerrero
10 Kudeta (21)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
33 Kasla Gerger
      Daniel L. Nesperos
47 Daniw a Para Ubbing
      Franklin D. Gorospe

SALAYSAY
16  Cervantes, Ilocos Sur, ti "Himalayas ti Filipinas"
      Eliseo B. Contillo
26 Saan Laeng a Pagalsem ti Bunga ti Pias
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (98)
40 Don Clavio de Ylocos (101)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
21 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
6 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
20 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

July 22, 2018

'Laya Wine'



‘LAYA WINE.’ Ipakpakita ni Erna B. Calipjo (kakanigidan), mannursuro iti Dumalneg Elementary School, ti ‘laya wine’ a maysa kadagiti produkto nga ipagpampannakkel ita ti ilina a Dumalneg, Ilocos Norte. Napataud ti nasao a ‘wine’ manipud iti langkuas (luyang dilaw) a napaneknekanen nga addaan kadagiti ramen a makapasayaat iti salun-at. Kadua ni Erna iti ladawan dagiti padana a mannursuro, da (agpakanawan) Elvira M. Alvarez ti San Jose Elementary School, Sudipen, La Union; ken Jenalyn B. Edra ti Sarrat North Central School, Sarrat, Ilocos Norte. (Aidena L. Nuesca)


(Naipablaak iti Hulio 30, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

2,000 a klinika, luktan ti DepEd kadagiti para iti publiko nga eskuela

Iti umay a tawen, mangipasdek ti Department of Education (DepEd) iti nasursurok ngem 2,000 a klinika kadagiti para iti publiko nga eskuela iti sibubukel a pagilian tapno maipaayan dagiti agad-adal iti umno a pannakatagiben ti salun-at.

Impakaammo ni Undersecretary for Administration Alain Del Pascua a mapan a 2,101 a klinika ti mabangon kadagiti central elementary school iti pagilian. Kuna daytoy nga agbalin dagitoy a hub wenno sentro a pakaserbian pay dagiti dadduma a pagadalan.

Kuna ni Pascua a dagitoy a hub ti agbalin a pisikal a sentro ti Oplan Kalusugan (OK) sa DepEd a nayalnag itay nabiit. Ti “OK sa DepEd” ti kangrunaan itan a programa iti salun-at ti departamento.

Maigidiat dagitoy a hub kadagiti nakabase kadagiti eskuela a Barangay Health Center wenno Barangay Health Station nga ininaw met ti Department of Health (DOH).


(Naipablaak iti Hulio 30, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

Urban gardening, ipakat dagiti eskuela iti Cordillera

Ginutigot ti Department of Education (DepEd) iti Cordillera dagiti eskuela iti rehion nga ipakatda ti sistema ti urban gardening tapno maitultuloy dagiti programa iti panagpamakan kadagiti estudiante bayat a maipaspasagepsep ti kinapateg ti pannangan kadagiti makapasalun-at a taraon.

Kinuna ni Deped-Cordillera Medical Officer Dr. Angeline Calatan itay nabiit a marigatan ti sumagmamano kadagiti eskuela iti rehion, nangruna kadagiti urbanisado a lugar a kas iti Baguio City ken La Trinidad iti Benguet, ken Tabuk City iti Kalinga, a mangitultuloy iti “Gulayan sa Paaralan Project” gapu iti kinakurang ti espasio a pagmulaan. 

Nupay kasta, kinunana nga adda dagiti rumrumuar a sistema ti praktikal nga urban gardening a mabalin nga ipakat dagiti eskuela, nangruna iti panagmula iti nateng.

Innayon daytoy nga iti urban gardening, mabalin a mausar dagiti diding dagiti pasdek a pagisab-itan kadagiti masetera ken kadagiti plastic container a mabalin a pagmulaan.


(Naipablaak iti Hulio 30, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

July 19, 2018

HULIO 30, 2018



SARITA
 4 Ti Parikut ni Ma’am Floring
    Aileen R. Rambaud
12 Napait a Diro
     Reynaldo A. Duque

NOBELA
8 Kudeta (20)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Arem-Lakay (1)
     Estela Bisquera-Guerrero

DANIW
6 Kalikagum ti Danum
    Ariel S. Tabag
47 Daniw a Para Ubbing
    Marlyn G. Del Rosario

SALAYSAY
16 Intayon Idiay Isla ti Camiguin!
    Roselyn C. Campano
20 Wen, Adda Akem Dagiti Kakaykaywan iti Kaadda ti Tudo
     Felix M. Eslava, Jr.
26 Tapno Mailiklik ti Pinagayan Kadagiti Peste
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (97)
40 Don Clavio de Ylocos (100)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
21 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
9 Ti Makunami
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Paregtaen Koma Dagiti Administrador Dagiti Mannursuro
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

July 15, 2018

Ubing a Pumapana



UBING A PUMAPANA. Saan laeng a dagiti nataengan ti nalaing nga agpana iti isla ti Camiguin (iti Calayan, Cagayan). Uray met dagiti ubbing a kas ken ni Jhesrael Pedronan, 12, manipud iti Barangay Minabel. Adu dagiti kas kenkuana nga inkakaubingannan ti agpana ta isu met ti namulagatanna nga ar-aramiden ni tatangna ken dagiti dadduma pay nga amma wenno lallaki iti isla. Maysa ngamin ti panagpana kadagiti wagasda nga agkalap aglalo ta nalawa ti kadilian ti isla. (ROSELYN C. CAMPANO)


(Naipablaak iti Hulio 23, 2018 a bilang.) 

“Same-sex marriage,” di pay nakasagana ti PH

Di pay nakasagana ti Filipinas iti panagassawa ti lalaki ken lalaki, wenno ti babai ken babai.

Daytoy ti kuna ti Malakanyang iti sungbatna iti petision iti Korte Suprema tapno agbalin a legal ti panagassawa ti agpada ti katataoda (gender), a puon met ti debate iti pagilian a kaaduanna ti Katoliko.

Kas kuna ni Presidential Spokesman Harry Roque, adda rigrigatna nga aprobaran ti Korte Suprema daytoy.

Iti petision nga impila ni Atty. Jesus Falcis III iti Korte Suprema a nangidawat iti panagbalin a legal ti same-sex marriage, kuna daytoy nga iti 1987 Constitution, saan a nadakamat a ti kasar ket iti laeng nagbaetan ti lalaki ken babai, a kinuestionar a dagus ti sumagmamano a kameng ti Korte Suprema.

Segun kadagiti kritiko ti same-sex marriage, ti panggep ti kallaysa ket tapno maaddaan iti annak, idinto a dagiti ubbing nga inadaptar dagiti agkabbalay nga agpada ti katataoda (gender), manamnama ti panagsagabada ta dumakkelda iti aglawlaw a saan a normal.

Segun met iti Simbaan Katolika, ti relihion a pagkamengan ti nasurok a 80 a porsiento dagiti Filipino, kontra iti natural a linteg ti same-sex marriage.

Innayon ni Roque a sumagmamano kadagiti diputado a pakairamanan ni Dip. Geraldine Roman ti Bataan ti nangako a saan pay a tiempo ti same-sex marriage iti Filipinas.

Daytoy ti gapuna nga idurdur-as ita dagiti kameng ti LGBT (lesbian, gay, bisexual, transgender) ti SOGIE (Sexual Orientation and Gender Identity or Expression) bill gapu iti manamnama a saan a pannakaaprobar ti same-sex marriage. Panggep daytoy a gakat a salakniban ti asino man a tao iti ania man a diskriminasion.


(Naipablaak iti Hulio 23, 2018 a bilang.)

SSS, nangilatang iti P7-B iti programa iti panagpautang a para iti edukasion

Nangilatang ti Social Security System iti P7-bilion (P3.5-B ti naggapu iti gobierno nasional) tapno adda maipautang kadagiti kameng ti SSS a para iti panagbasa dagiti annakda.

Segun ken ni Social Security System (SSS) branch manager Rene Moises Gonzales a mabalin a makaala dagiti kualipikado a kameng ti Social Security System (SSS) iti educational assistance loan program (EALP) tapno adda mausar a para iti edukasion ti kaasitgan a kameng ti pamilia dagitoy.

Mabalin a benepisiario ti nasao nga utang dagiti kameng ti SSS ken ti legal nga asawa ken annakda. Para kadagiti di pay naasawaan a kameng, mabalinda a benepisiario ken dagiti kakabsatda.

Mapan a P20,000 ti kangatuan a mabalin a mautang iti kada semestre. Direkta a mapan iti eskuela a kas panangisigurado a maaramat ti kuarta a kas iti nakaisangratanna.

Maipanamnama iti kameng-immutang a maponduan ti benepisiario agingga iti agturpos daytoy manipud iti pannakaaprobar ti aplikasion iti EALP.

Nupay kasta, masapul a maipila ti loan (utang) iti tunggal semestre.

Kualipikado nga umutang dagiti kameng-umutang nga addaan iti di nababbaba ngem 36 a binulan a kontribusion, innem kadagitoy ti nabayadan iti saan a nabaybayag ngem iti napalabas a 12 a bulan sakbay ti panagipila iti aplikasion iti EALP.

Saan met a makautang dagiti nag-overdue ti kontribusionda.


(Naipablaak iti Hulio 23, 2018 a bilang.)

July 12, 2018

HULIO 23, 2018



SARITA
 4 Dapo
    Roy V. Aragon
12 Maudi a Kasilong
     Virginia G. Alejandro

NOBELA
8 Kapessat ti Bagis (28)
     Ariel S. Tabag
10 Kudeta (19)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
6 Di Makaidna Dagiti Rabii
   Linda T. Lingbaoan
47 Daniw a Para Ubbing
    Edna C. Nagtalon

SALAYSAY
16 Paggapuan ti Di Maibus a Danum ti Karayan?
      Felix M. Eslava, Jr.
18 Mamatika Met?
      Jemma Patrice A. Dela Cruz
26 Nasamay ti Sesbania a “Green Manure” ti Pagay ken Mais
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (96)
40 Don Clavio de Ylocos (99)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
21 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
9 Ti Makunami
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Iti Pagadalan: “Happy Education” iti South Korea
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

July 10, 2018

Nalalaing a Mammanday



NALALAING A MAMMANDAY. Sipapannakkel ni Rodrigo Bayuca Gray ti Brgy. Caburao, Santiago, Ilocos Sur a nagpaala iti ladawan iti puesto a pakailaklakuan dagiti pinandayna a buneng. Malaksid iti buneng, agpampanday pay ni Rodrigo iti kutsilio, panabas ken kumpay nga am-ammo iti kinangato ti kalidadda, kas paneknekan ti kinapauten daytoy a negosio a nagtitinnawidan ti pamilia Gray iti Santiago ken Candon, Ilocos Sur. Mammanday met dagiti kakabsat ni Rodrigo a da Eduardo, Bobby ken Noli. Agaabay ken agsisinnango dagiti puestoda iti igid ti kalsada nasional iti Barangay Caburao. Malaksid iti buneng ken kapadana, agar-aramidda pay iti kulongkulong (kurongkurong iti dadduma) wenno sidecar a maikapet iti motorsiklo a pagikargaan dagiti mannalon kadagiti gamigamda iti panagtalon. (VIRGILIO D. DOMALOY)


(Naipablaak iti Bannawag iti Hulio 16, 2018 a bilang.)

Agpuonan koma ti Filipinas iti ‘rebolusion iti agrikultura’

Kinuna ni Senador Sonny Angara a no kayat ti administrasion ni Presidente Duterte a rumang-ay ti pagilian ken marikna daytoy ti ad-adu nga umili, masapul nga agpuonan koma met daytoy iti sektor ti agrikultura malaksid iti tay-ak ti impraesktruktura.

Maibatay ken ni Angara, kasapulan ti pagilian ti maysa a ‘rebolusion iti agrikultura’ a mabalin nga ilungalong ti administrasion ni Duterte a kagiddan ti “Build, Build, Build” a kangrunaan a programa ti administrasion.

Bayat ti 2018 National Conference and Agri-Fishery Research and Development Festival a naangay iti Sorsogon City itay nabiit, kinuna ni Angara a kagiddan ti panangnamnamatayo a magteng ti nabalitokan a panawen ti impraestruktura, masapul a kalikagumantayo ti kapadana a ‘nabalitokan a panawen’ iti agrikultura. Innayonna a no adda “build, build, build,” adda koma met “grow, grow, grow” wenno “plant, plant, plant” ken uray pay “fish, fish, fish.”

Dinakamat daytoy a kasapulan ti maysa a ‘rebolusion iti agrikultura’ tapno adda katulongan a mangbiag iti masaksakit a sektor ti agrikultura iti pagilian.

Kinuna pay ni Angara a mabalin nga ipagpannakkeltayo iti lubong ti napartak a panagrang-aytayo ngem awan serserbina daytoy a panagrang-ay no saan a marikna dagiti mannalon ken mangngalap. Intarapnos daytoy a dinakamat ti rekord a mangipakita a 60 a porsiento dagiti nakurapay a Filipino ti adda iti sektor ti agrikultura.


(Naipablaak iti Bannawag iti Hulio 16, 2018 a bilang.) 

Linteg iti national feeding program, pinirmaan ni Duterte

Pinirmaan ni Presidente Rodrigo Duterte tapno agbalin a linteg ti gakat a mangparnuay iti nailian a programa iti pannakapakan dagiti nakapuy ti salun-atna nga ubbing kadagiti para publiko a day care center ken eskuela iti kindergarten ken elementaria.

Am-ammo a kas Masustansyang Pagkain Para sa Batang Pilipino Act (Republic Act No. 11037), napirmaan ti nasao a linteg itay Hunio 20.

Ibilin daytoy a linteg kadagiti nailian nga ahensia ti gobierno nga ipakatda ti programa nga addaan iti tallo a paset: (1) Supplemental Feeding Program for Day Care Children, (2) School-based Feeding Program, ken (3) Milk Feeding Program.

Sagudayen ti linteg a masapul nga ipangruna a serbian ti programa dagiti LGU, para publiko a day care center ken eskuela iti elementaria nga addaan iti kangatuan a bilang ti nakapuy ti salun-atna ken agkurkurang iti sustansia nga ubbing nga agtawen iti 3 agingga kadagiti adda iti Grade 6.

Maipangruna met a maiwayat ti programa kadagiti LGU nga addaan iti kapabilidad ken pasilidad a mangisayangkat iti daytoy ken makaparnuay iti kaballabag a rekursos.

Naipaabaga met iti nailian a gobierno ti pannakaparnuay ti 5-tawen a plano a para iti pannakaisayangkat ti nasao a feeding program. Parnuayen pay daytoy ti National Nutrition Information System tapno maipanamnama a maserbian dagiti indibidual, grupo, ken lokalidad nga addan iti kangatuan a lebel ti panagbisin ken nakurapay a salun-at.

Kinuna ni Senador Paolo Benigno Aquino IV, kangrunaan nga isponsor ken co-author ti linteg iti Senado, a dakkel a banag daytoy iti gubat kontra iti nakurapay a salun-at.

Kinuna ni Aquino a dakkel a tulong daytoy iti pannakaited ti umdas a nutrision dagiti istudiante; iti kasta, dumakkelda a nasalun-at ken masirib.

Innayonna a manayonan met ti mapastrek dagiti mannalon iti lokalidad ta magatang kadakuada dagiti suplay a para iti nasao a programa iti panagpamakan.


(Naipablaak iti Bannawag iti Hulio 16, 2018 a bilang.)

July 8, 2018

Para Kadagiti Agdadamo a Mannurat: Salip iti Sarita ti 21st AMMAFLA

Agawaten ti Secretariat ti AMMA Foundation Literary Awards (AMMAFLA) kadagiti entry a para iti Salip iti Sarita ti Maika-21 nga AMMAFLA. Aggibus ti salip iti Enero 15, 2019.

Nairanta ti pasalip ti AMMAFLA kadagiti agdadamo a mannurat iti Ilokano a “kas pangaron iti reggetda a mangpatadem pay iti plumada.”

Kas kadagiti sarita a nangabaken iti pasalip ti AMMAFLA, mairamanto met a mailibro dagiti sarita a mangabak iti daytoy nga edision ti AMMAFLA, kas kinuna dagiti mangimaton iti AMMAFLA a da Amado ken Gloria Yoro, Francisco ken Aurora Ponce, ken Alfredo ken Cherry Quibol (agpapada nga agindegen iti Hawaii).

Inruar ti AMMAFLA ti librona a Dagiti Premiado a Sarita (1997-2014) iti kombension ti GUMIL Filipinas, ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw, idi 2015. Naipalaon iti nasao nga antolohia dagiti nangabak a sarita iti AMMAFLA sipud narugian ti salip idi 1997 agingga iti 2014.

Dagiti pagannurotan ti maika-21 nga edision ti salip.

1. Aggibus ti salip iti Enero 15, 2019.

2. Agpaay laeng ti salip kadagiti agdadamo a mannurat iti Ilokano. Iti daytoy a salip, maibilang nga agdadamo ti mannurat no awan pay ti naipablaak a saritana iti Bannawag. No adda man, di koma nasursurok ngem tallo ti naipablaakna agingga iti Abril 23, 2018 a bilang ti nasao a magasin.

3. Siwawayawaya ti autor a mangpili iti topiko ti isalipna a sarita.

4. Agatiddog ti sarita iti 10-15 a panid iti short bond paper, naimakinilia, wenno saan, naikompiuter iti doble espasio (Times Roman Medium 12 pts. iti computer), ken adda espasio wenno margin a maysa a pulgada iti amin nga igid ti papel.

5. Maysa laeng a sarita ti mabalin nga isalip ti tunggal autor.

6. Nasken nga orihinal, di pay naipablaak wenno naadaw iti ania man a sinurat ti isalip. Nasken met a saan a naipatarus ti pakisalip manipud iti sabali a lengguahe ken nasken a bukod a putar ti autor ti pakisalipna. Saan met a maawat ti sarita a naisalip idin iti AMMAFLA wenno iti sabsabali pay a salip iti panagsurat iti sarita ken ti sarita a naidatag pay a kas entry iti sabali pay a salip iti panawen a pannakaangay daytoy a salip ti AMMAFLA nga agpaut manipud iti pannakalukat daytoy a salip agingga iti pannakapadayaw dagiti mannurat a nangabak iti daytoy a salip.

7. Ti parbo a nagan ti autor ti agparang a naganna a kas autor ti sarita. Ipatulod ti pakisalip iti tallo a nadalus a kopia ken pakuyogan iti narikpan a sobre a naglaon iti pudno ken parbo a nagan ti autor, paulo ti pakisalip, kaudian a ladawan ken ababa a pakasaritaan ti biag ti autor, adres ti agdama a pagnaedan, agraman email address ken numero ti selpon wenno telepono a mabalin a pakakontakan iti autor. Iti rabaw ti sobre, isurat ti paulo ti sarita ken parbo a nagan ti autor.

8. Ipatulod ti pakisalip babaen ti koreo wenno personal nga idatag iti daytoy nga adres: Short Story Writing Contest, 21st AMMAFLA, c/o Bannawag, Manila Bulletin Publishing Corp., Muralla corner Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila. Nasken a maawat ti Bannawag ti pakisalip iti di naladladaw ngem iti Enero 15, 2019. Saan a mairaman iti salip ti entry a maawat kalpasan dayta a petsa.

9. Dagiti gunggona: Umuna a Gunggona, P10,000.00; Maikadua, P8,500.00; ken Maikatlo, P7,000.00. Maipaayan pay dagiti mangabak iti sertipiko ti pammadayaw. Adda met karbengan dagiti hurado a mangkissay iti bilang dagiti mangabak no awan ti makapatar iti bukodda a pagbatayan dagiti mangabak. Mabalin met a mangparnuayda iti sabali wenno nayon a gunggona, no kasapulan.

10. Mapakaammuanto dagiti mangabak no kaano ken sadino ti pakapadayawanda. No met matakuatan a sinalungasing ti mangabak ti Pagannurotan Blng. 2 wenno ti Blng. 6, maibabawi ti premiona ken mapawilanton a makisalip iti ania man a pasalip ti AMMAFLA.


(Naipablaak iti Bannawag iti Hulio 16, 2018 a bilang.)

July 7, 2018

HULIO 16, 2018



SARITA
 4 Pannig-an
   Prodie Gar. Padios
12 Dagiti Bulong iti Sab-ok ti Angin
    Meliton G. Brillantes

NOBELA
8 Kapessat ti Bagis (27)
     Ariel S. Tabag
10 Kudeta (18)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
6 Ken ni Nanang
   Elizabeth M. Raquel
20 Panag(pa)lukay
   Jobert M. Pacnis
47 Daniw a Para Ubbing
    Adoracion B. Madarang

SALAYSAY
16 Taep Laeng, Dimo Kuna
     Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Agmulatayo Man Met iti Mangosteen
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (95)
40 Don Clavio de Ylocos (98)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
21 Pagannurotan ti Salip iti Sarita ti 21st AMMAFLA
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Ti Akem Dagiti Nagannak iti Panagadal Dagiti Annakda
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

July 4, 2018

Iti Panagdait ken Nam-ay



ITI PANAGDAIT KEN NAM-AY. Borbordaan ni Ama Jerry Sario (kanawan), tubo iti Kabugao, Apayao ngem agnaeden iti Carig Sur, Siudad ti Tuguegarao, ti aken (kain) idinto a lepleppasen ni Ina Angeles Sario (kanigid) nga asawana ti bolsa (kadus) a pagyanan ti mama. Makita iti abay ni Ina Angeles ti nalpasen nga ‘aken,’ ‘bahakat’ wenno ‘bugahat’ (barikes), ngatuen ti aken, ‘badiyo’ (blusa), ken ‘abungot’ wenno ‘binangkir’ (abungot). Nupay agnaeddan iti nasao a siudad, adu latta dagiti awatda a daiten saan laeng a dagiti pagan-anayda nga Isnag no di pay ket dagiti uniporme dagiti estudiante. Iti kanawan a ladawan, suot ti anakda a ni Reina Karen Sario-Dela Cruz ti pagan-anay a para babbai nga Isnag. (DEXTER MARIN FABITO)


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 9, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

July 1, 2018

Mannalon iti Rehion 1, tulongan ida ti DA a mangilako kadagiti apitda

Inkari ti Department of Agriculture kadagiti mannalon iti Rehion 1 a tulongan ida ti departamento a mangilako kadagiti produktoda iti agrikultura.

Ginutigot ni Agriculture Undersecretary Jose Gabriel La Viña dagiti lokal a mannalon ken mangngalap a gundawayanda ti programa ti gobierno nga ASPIRE (Agribusiness Support for Promotion and Investment in Regional Exposition), tapno matulongan ida a mangpadur-as ken mangyam-ammo kadagiti produktoda iti agrikultura.

Inlawlawag ni La Viña a nayalnag pay laeng idi 2017 daytoy a programa ti DA, iti pannakitinnulong ti Department of Trade and Industry (DTI) ken ti Philippine Chamber of Commerce Industry (PCCI).

Mangnamnama ni Laviña a makatulong ti ASPIRE kadagiti mannalon ken mangngalap iti pannakailako dagiti produktoda babaen ti baro a teknolohia ken panagsanay tapno agbalinda a mannalon-negosiante.

Segun iti daytoy, napaliiwna a dagiti middlemen ti maparparaburan, imbes a dagiti mannalon, iti pannakailako dagiti apit dagiti mannalon.

Iti sabali a bangir, kinuna met ni DTI Region 1 Director Florante Leal a suportaran ti DTI dagiti mannalon ken mangngalap babaen dagiti programada a kas iti Shared Service Facility.

Iti daytoy a programa, maipaayan dagiti mannalon kadagiti makinaria a mausar iti panagproseso ken panagipakete kadagiti produktoda iti agrikultura.

Innayon daytoy a nalaklaka a makaawis ken malako dagiti produkto no addaan dagitoy iti nasayaat a pannakaproseso ken pakete.


(Naipablaak iti Bannawag iti Hulio 9, 2018 a bilang.

DA, nagtignay tapno maliklikan ti ingingina unay dagiti magatgatang

Intudingen ti Department of Agriculture (DA) ti suggested retail price (SRP) wenno presio dagiti kangrunaan a magatgatang a produkto iti agrikultura– P39 ti kada kilo ti regular a napakiskis a bagas; P150 ti kada kilo a bangus; P100 ti kada kilo a tilapia; P140 ti kada kilo a galunggong; P70 ti kada kilo nga imported a bawang; P120 ti kada kilo a lokal a bawang; P95 ti kada kilo a nalabaga a lasona; ken P75 ti kada kilo a puraw a lasona (sibuyas).

Epektibo daytoy manipud Hunio 25, 2018 a panagpirma ni Agriculture Secretary Emmanuel Piñol. Marepaso met iti kada dua a lawas.

Segun kadagiti maipakpakat a pagalagadan, mamulta iti P1,000 agingga iti P1-milion ti asino man nga aglako iti produkto a nanginngina ngem iti naikeddeng a SRP.


(Naipablaak iti Bannawag iti Hulio 9, 2018 a bilang.)

Turismo iti Rehion I, rumukrukbos latta

Agtultuloy latta ti irurukbos ti turismo iti Rehion I babaen ti kinapinget ti Departamento ti Turismo ken dagiti gobierno lokal a kadanggayna a mangpadakkel itoy nga industria.

Maysa daytoy kadagiti naimbag a damag nga inagapad ni Juan Carlo S. Medina, pangulo ti Regional Development Council (RDC) I ken Mayor ti Siudad ti Vigan, Ilocos Sur, iti 2017 State of the Region Address (SORA) a tampok ti maysa a komperensia a naangay iti nabiit iti S. R. Paradise Resort and Hotel iti Bauang, La Union.

Imbatadna pay ti irurukbos met ti ekonomia ti rehion iti aginnem a porsiento a puntosna idi napan a tawen. Dakkel daytoy a banag a nakaray-awan ti tallaong aglalo dagiti pannakabagi dagiti maseknan nga ahensia ti gobierno nga indauluan da NEDA Regional Director ken RDC Vice Chairperson Nestor G. Rillon, DILG Regional Director James F. Fadrilan, DOT Regional Director Martin S. Valera ken dadduma pay.

“Agdagup iti 2,382,903 dagiti turista nga immay iti rehiontayo idi 2017 ket ad-adu daytoy iti 13 porsiento ngem idi 2016,” kinuna ni Medina.

Segun iti SORA ni Medina, maibilang kadagiti napintas a disso a paborito a pasiaren dagiti turista ti Bangui Windmills, Kapurpurawan Rock Formation, ken Kaangrian Falls iti Burgos, amin dagitoy iti Ilocos Norte; Calle Crisologo iti Vigan, Aw-asen Falls iti Sigay ken Nuestra Señora Church iti Sta. Maria, agpapada nga adda iti Ilocos Sur; Surfing area iti San Juan ken Tangadan Falls iti San Gabriel, agpada a masarakan iti La Union; ket iti Pangasinan: ti simbaan ti Manaoag ken ti Hundred Islands iti Siudad ti Alaminos.

Pinalagipan pay ni Medina dagiti lider ti turismo iti rehion nga ikagumaananda nga allukoyen dagiti turista nga agpaamianan nangruna ita ta temporario a naserraan ti Boracay. “Total, di paatiw ti kalidad dagiti beaches-tayo a kas iti Saud iti Pagudpud, Ilocos Norte; Patar iti Bolinao ken Surip iti Bani, Pangasinan,” impannakkelna. (DJUNA R. ALCANTARA)


(Naipablaak iti Bannawag iti Hulio 9, 2018 a bilang.)

June 29, 2018

HULIO 9, 2018



SARITA
 4 Piglat ti Alimunmon
   Errol L. Abrew
12 Pitak
    Abraham Pasion

NOBELA
8 Kudeta (17)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Kapessat ti Bagis (26)
     Ariel S. Tabag

DANIW
6 Tallo a Tweetniw
   Roy V. Aragon
47 Daniw a Para Ubbing
     Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Gumasa Cove, ti “Boracay iti Mindanao”
     Remedios S. Tabelisma-Aguillon
22 Kayatmo Met ti Agtaraken iti Alig?
       Quezon E. Javier
26 Padasem ti Sweet Pearl
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (94)
40 Don Clavio de Ylocos (97)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
20 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Iti Pagadalan: Nasamay a Pannakaisuro ti Siensia
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

June 26, 2018

Panagkalap iti Padas ken Ruot ti Baybay



PANAGKALAP ITI PADAS KEN RUOT TI BAYBAY. No kaugot ti baybay, adu kadagiti taga-Camiguin ti mapan iti kadilian tapno agkalap iti padas—‘tay babassit nga ikan a maala iti kadilian. Nakaay-ayat met a kitkitaen dagiti agal-ala ta pasaray agbalonda payen iti kalamansi ken asin agraman innapuy ket manganda payen dita bayat nga agin-inanada. Nalawa ti kadilian ti isla ket malaksid iti padas, adu pay dagiti ruot ti baybay a mabalin a sidaen kasta met kadagiti shells a kas iti saittil. (ROSELYN C. CAMPANO)


(Naipablaak iti Hulio 2, 2018 a bilang.)

Libre a kolehio, saan laeng a kadagiti SUCs, LUCs --CHED

Inlawlawag ti Commission on Higher Education (CHED) nga adda pay dagiti sabsabali a pagadalan a mangited iti libre nga edukasion a saan laeng a dagiti kolehio ken unibersidad ti gobierno.

Mainaig daytoy a pakaammo ti CHED iti kaadu dagiti saan a nakastrek nga agbasa kadagiti kolehio ken unibersidad ti gobierno gapu iti kinaiget ti panagawat dagitoy kadagiti sumrek nga agbasa.

Kuna ni CHED Officer-in-Charge (OIC) ken Spokesperson J. Prospero De Vera III a panggep ti Republic Act 10931 wenno ti “Universal Access to Quality Tertiary Education Act (UAQTEA) ti mangipaay iti adu a pagpilian dagiti estudiante a kayatna ti makapagkolehio.

Mairaman dagitoy nga estudiante kadagiti saan a nakastrek kadagiti State Universities and Colleges (SUCs) ken kadagiti Local Universities and Colleges (LUCs) gapu iti naig-iget nga admission policies a gapu met iti pannakaisayangkat ti Free Higher Education Law. Iti agdama, sakupen ti UAQTEA dagiti amin a 112 SUCs ken 78 LUCs nga akreditado ti CHED. Namnamaen ti CHED a mapan a 1.4-milion nga estudiante ti mabenepisiaran iti RA 10931 a maisayangkat manipud iti Academic Year (AY) 2018-2019. Nupay kasta, saan a mabalin nga awaten dagitoy a public HEIs dagiti amin nga aplikante ta malimitaranda segun iti kapasidadda.

Kuna ni DE Vera a dagiti estudiante a saan a makastrek kadagiti SUCs wenno LUCs, mabalin a mangalada iti Technical-Vocational Education and Training (TVET) a sakupen met laeng ti RA 10931 iti babaen ti Technical Education Skills and Development Authority (TESDA).

Dinakamat pay ni De Vera dagiti dadduma a component ti RA 10931 a mangipaay pay iti gundaway kadagiti estudiante a makatuloy iti kolehio. Kas pagarigan ti Tertiary Education Subsidy (TES) wenno grants-in-aid component a mabalin a makaakomodar iti 300,000 a benepisiario nga estudiante kadagiti pribado nga unibersidad.

Mabalin pay nga agaplay dagiti estudiante para iti nailian nga Student Loan Program (SLP), a maysa pay a component ti free higher education law.


(Naipablaak iti Hulio 2, 2018 a bilang.)


June 24, 2018

Annadan daytoy nga agas

Imballaag ti Food and Drug Administration (FDA) ti di koma panagusar dagiti tattao iti agas nga Allupurinol 300mg Tablet (ALLUJEN) nga aramid ti New Myrex Laboratories, Inc – Barrio Catmon, Sta. Maria, Bulacan nga addaan iti Lot Number SJ NO77 ken Expiry Date a Septiembre 2018.

Naibabawin ti nasao a ‘lot’ dagiti agas kadagiti parmasia gapu iti di pannakasurot ti Good Manufacturing Practice (GMP) standard iti pannakaaramid dagitoy.

Gapu iti daytoy, saan met a masierto ti kinatalged, kinasamay ken kalidad ti nasao nga agas ken mabalin a makaipaay iti didigra iti salun-at.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 2, 2018 a bilang.)

HULIO 2, 2018



SARITA
 4 Malong
    Teresita B. Tingonong-Ambalneg
12 Ti Paraiso iti Agdama
     Salvador A. Espejo

NOBELA
8 Kapessat ti Bagis (25)
     Ariel S. Tabag
10 Kudeta (16)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
6 Piman ti Daitdaitek a Lagip
    Daniel L. Nesperos
47 Daniw a Para Ubbing
    Edna C. Nagtalon

SALAYSAY
16 Apay Ngamin a Nasken a Maaddaanka iti Anak?
     Virginia A. Duldulao, Ph.D.
20  Meghalaya: Taeng Dagiti Ulep
     Vicente P. Palcong
26 Agtarakentayo Man Met iti Igat
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (93)
40 Don Clavio de Ylocos (96)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
9 Ti Makunami
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Iti Pagadalan: Saan Laengen nga Agpatingga iti Tisa ken Pisarra
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

June 16, 2018

LGUs, nagutigot a mangipatakder iti call centers para iti 911 hotline

Ginutigot ti Department of Interior and Local Government (DILG) dagiti local government units (LGUs) a mangipatakder iti bukodda a 911 emergency call centers tapno mapapartak ti rescue operations kadagiti nakaro a situasion.

Kuna ni DILG officer-in-charge (OIC) Eduardo M. Año a daytoy nga addang ket panangsuportar iti pannakapirma itay nabiit ti executive order a nangpasingked iti 911 a kas national emergency hotline number ti pagilian.

Iti pannakapirma daytoy, impanamnama ni Año iti publiko ti ad-adda pay a napasayaat a serbisio nga emerhensia a tulong iti pannakatiped ti krimen, kinalinak ken kinatalged ti publiko.

Ginutigotna pay dagiti dadduma nga ahensia ti gobierno ken LGUs a mangipapaay iti emerhensia a tulong a dagus nga ikonektarda ti sistemada iti 911 tapno maaramid daytoy a maymaysa nga emergency hotline number. Kunana a saan koma a matikaw ti publiko iti nagadu a hotline number. Kas imbilin ni Presidente Duterte, ti koma laeng 911 ti maymaysa a numero a para iti para emerhensia a tulong.

Idi Mayo 25, pinirmaan ni Presidente Duterte ti Executive Order No. 56 a mangibilbilin iti pannakaipatakder ti emergency 911 hotline a kas nationwide emergency answering system, kas sukat ti Patrol 117.

Iti agdama, adda walo nga emergency call centers iti sibubukel a Filipinas nga addaan iti 169 nga empleado a mangiwarwardas iti 911 emergency calls.

Dinakamat ni Año a masapul a maawat ti tunggal Filipino ti tulong kadagiti narikut a situasion uray kadagiti kasusulinekan a lugar. Masapul ngarud nga ipagruna dagiti lokal a gobierno ti pannakaipatakder dagiti lokal a 911 call centers tapno masigurado ti madagdagus nga emerhensia a tulong, kas kuna ni Año.

Binallaagan met ti DILG chief ti publiko kontra kadagiti sinsinan ken kalokuan nga awag iti 911 ta addaan iti maitutop a dusa ti kastoy nga aramid, kas sagudayen ti linteg.


(Naipablaak iti Hunio 25, 2018 a bilang.)

Lampitaw



LAMPITAW. Kastoy ti panagidissaag dagiti tripulante ti lampitaw kadagiti pasaheroda tapno dida mabasa iti isasangladda iti Balatubat, ti pannakasentro a barangay ti Camiguin Island. Makalaon iti 50 a pasahero ti nasao a lampitaw ket agdagup iti 5 a tonelada ti kadagsen ti mabalinna a kargaen nga ibiahe manipud ken mapan iti Aparri, Cagayan iti sumurok-kumurang a 5 nga oras. (ROSELYN C. CAMPANO)


(Naipablaak iti Hunio 25, 2018 a bilang.)

500 a nurse, kasapulan ti Germany

Agkasapulan ti Germany iti 500 a Filipino a nurse iti daytoy a tawen, kas kuna ti Philippine Overseas Employment Administration (POEA).

Kuna ni POEA Administrator Bernanrd Olalia a dagiti interesado, mabalinda ti agaplay iti website ti POEA wenno iti akreditado a pribado nga ahensia iti panagrekrut.

Ti nurse a saan pay a nakapasa iti licensure exam ti Germany, mangrugi iti sueldo a 1,900 euro wenno PhP118,266. No agbalinen a lisensiado a nurse iti Germany, mangrugi iti sueldo a 2,300 euro wenno PhP143,165.

Iti agdama, adda 480 a Filipino a nurse nga agtrabtrabaho iti Germany.


(Naipablaak iti Hunio 25, 2018 a bilang.)

18 daniw, naisalip iti 1st Gabriela Prize

Aganay a 18 a daniw ti naawat iti Salip iti Daniw ti umuna a Gabriela Prize (Premio Gabriela).

Dagiti daniw: Sabong, Angin, Edukasion, Buaya ken 9; Risiris; Freezer, Timeout #1, Timeout #2, Panagdaniw iti Panawen ti EJK, ken Kasano a Parmeken iti Kinarigat; Igorota, Ibaloi, Kankanaey; Managsaggaysa; Kanser; Pannakaruk-at; Taymli a Dandaniw; Ti Balud Pulitikal Ket Maysa nga Mannaniw; Dua nga Anniniwan iti Sipnget: Ora Pro Nobis; Agkapeta Latta, Alipaga; Paraiso Ti Nagsingin a Tanem; Pirma; Nagan; Ila; Nasamay; Ti Kayo; ken Dung-awko Kenka.

Nayawaten kadagiti hurado dagiti naisalip a daniw. Maipakaammo iti publiko ken mapadayawan dagiti nangabak inton Agosto 30, 2018 babaen ti virtual nga awarding a maangay iti internet, kangrunaanna iti Facebook. Maipatulod met ti premio dagiti nangabak babaen ti courier.

Maipablaak a chapbook dagiti nangabak a daniw agraman ti ababa a makuna dagiti hurado. Mayalnag ti chapbook iti aldaw ti awarding, ken may-upload ti digital a version-na (PDF) a para iti publiko.

Ti Imnas & Iway Publications, maysa nga independiente nga small press nga agiruruar iti zines, chapbooks, ken libro nga Ilokano, ti mangtarawidwid iti Gabriela Prize.


(Naipablaak iti Hunio 25, 2018 a bilang.)

June 15, 2018

HUNIO 25, 2018



SARITA
 4 Ti Talento ni Master Kerio
    Rodolfo D. Agatep, Jr.
12 Ti Makopa
     Constante C. Casabar

NOBELA
8 Kudeta (15)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Kapessat ti Bagis (24)
     Ariel S. Tabag

DANIW
6 Panagpukis
   Mighty C. Rasing
47 Daniw a Para Ubbing
    Adoracion B. Madarang

SALAYSAY
16 Ania ti Napatpateg: Karera Wenno Agbalin nga Ina?
     Virginia A. Duldulao, Ph.D.
20 Sidingan a Dapan: Pasiarentayo Man Met ti Makagotogot Cave!
     Ryan A. Dulig
26 Kasano a Paksiaten Dagiti Sakit ken Peste ti Abokado?
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (92)
40 Don Clavio de Ylocos (95)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
9 Ti Makunami
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Iti Pagadalan: Panangpasayaat iti Linnangen ti Mannursuro ken Dagiti Estudiantena
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

June 10, 2018

TPLEx agingga iti Ilocos Sur, panggep ti San Miguel Corp.

Indatag itay nabiit ti San Miguel Corp. ti singasingna iti Department of Public Works and Highways a panangyatiddogna iti Tarlac-Pangasinan-La Union Expressway, wenno TPLEx, agingga iti Ilocos Sur wenno iti nayon a kaattiddog a 100 a kilometro.

Kinuna ni San Miguel president Ramon Ang a mangrugi ti singasing a nayon a 100 a kilometro manipud iti Rosario, La Union ken agpatingga iti umuna nga ili ti Ilocos Sur iti abagatan, ti Tagudin.

Nangrugi ti pannakaaramid ti TPLEx idi 2010 iti tallo a paset. Nalpas ti umuna a paset idi Abril 2014 (Tarlac City-Carmen, Pangasinan). Ti maikadua (Carmen-Urdaneta), nalpas idi Disiembre 2014. Ti maikatlo a paset (Urdaneta-Rosario, La Union), manamnama a malpas itoy a tawen.

Pinagbalin ti TPLEx a naparpardas ti biahe manipud iti Tarlac City agingga iti Gerona manipud iti 45 a minuto iti 10 a minuto. Ti biahe manipud iti Tarlac City agingga iti Paniqui, Tarlac, manipud iti maysa nga oras, nagbalin a 15 a minuto. Ti biahe a Tarlac-Rosales, manipud iti dua nga oras iti 30 a minuto, ken ti Tarlac-Urdaneta, ti dua nga oras, nagbalin a 30-40 a minuto.

Proyekto ti Private Infra Development Corp. (PIDC) ti TPLEx iti babaen ti Build-Transfer-Operate (BTO) Scheme iti babaen met ti Build-Operate-Transfer (BOT) Law. Agpapada a Filipino ti akinkukua kadagiti kompania a nangbukel iti PIDC nga idauluan ti Rapid Thoroughfares Inc. (kukua ti SMC). Kakadua ti Rapid Thoroughfares Inc. ti Grand Trackway Holdings Inc., DMCI Holdings Inc., ken D.M. Consunji, Inc., kas partner.

(Naipablaak iti Hunio 18, 2018 a bilang.)

Ina ken Anak



INA KEN ANAK. Iti tunggal Mierkoles ken Domingo nga aldaw ti tienda ti Gonzaga, Cagayan, adda latta ni Luz Valle, 32, ti Caroan, Gonzaga, Cagayan nga aglaklako kadagiti daing nga ikan a pakairamanan ti dilis ken matmata. No awan met klase ni anakna nga Erika, 11, iti Caroan Elementary School, kaduana nga aglako iti puestona a mangipaneknek met nga ammon daytoy nga ubing ti kinapateg ti panangtulong kadagiti dadakkel iti panagsapul iti pagbiag iti wagas a kabaelanna. Iti ladawan, makita latta ti kinaragsak dagiti agina a mangpaspasangbay iti agsardeng iti puestoda a gumatang iti tagilakoda. (LEONORA R. MELCHOR)

(Naipablaak iti Hunio 18, 2018 a bilang.)

Nayon a pempen a bagas ti Filipinas, sumangpet iti mabiit

Sumangpet iti mabiit ti ag-250,000 tonelada metrika a bagas nga inangkat ti National Food Authority (NFA).

Aggapu dagiti bagas iti lima a supplier manipud iti Thailand ken Singapore, a maibatay iti kontrata, lakuanda ti Filipinas iti 250,000 tonelada metrika a bagas.

Dagitoy baro nga stock ti agpaay a pempen ti NFA para kadagiti karigatna a bulan— manipud iti Hulio agingga iti Septiembre.

Manamnama a maisangpet iti pagilian ti dakkel a paset daytoy nga aganay iti 200,000 MT iti di naladladaw ngem iti Hulio 31, 2018. Ti nabati a 50,000 MT, maideliber iti di naladladaw ngem iti Agosto 31, 2018.

Mabingaybingay dagiti nasao a bagas iti sibubukel a pagilian (Luzon, Visayas ken Mindanao) tapno maiwaras kadagiti merkado wenno kadagiti target a benepisiario.


(Naipablaak iti Hunio 18, 2018 a bilang.)

June 6, 2018

HUNIO 18, 2018



SARITA
 4 Ti Agtagibalay
    Mighty C. Rasing
12 Alimbubuyog
   Francisca G. Kho

NOBELA
8 Kapessat ti Bagis (23)
     Ariel S. Tabag
10 Kudeta (14)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
6 Tulag
    Ariel S. Tabag
47 Daniw a Para Ubbing
    Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Agrikultura ti Mangpadpadur-as iti Narvacan
     Eliseo B. Contillo
21 Intay Ulien ti Mt. Cagua ti Gonzaga
     Roselyn C. Campano
26 Agmulatayo Koma iti Ad-adu a Nasam-it a Sua
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (91)
40 Don Clavio de Ylocos (94)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
9 Ti Padi nga Ulidan nga Ama
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

Panagibiahe iti Bagas iti Puro Camiguin



PANAGIBIAHE ITI BAGAS ITI PURO CAMIGUIN. Kibkibinen daytoy a barito manipud iti Camiguin Island (paset ti Babuyan Islands, ken ti ili a Calayan, Cagayan) ti nuang a nagkarga iti dua kaban a bagas tapno yawidna iti balayda nga adda iti amianan a paset ti isla. Naggapu dagitoy a bagas iti Barangay Minabel, ti kaasitgan a barangay iti sitioda. Motorsiklo ken barangay wenno bilog laeng ti mabalin a pangiluganan kadagiti karga no mapanka iti sabali a paset ti isla ngem masansan nga usaren dagiti lumugar dagiti nuangda a mangkarga kadagiti awitda a nadadagsen a kas iti adda iti ladawan. Kaykayatda met ti magna iti igid ti baybay ta patag daytoy no idilig iti sumang-at-sumalog a desdes no magnada iti kabakiran. (ROSELYN C. CAMPANO)

(Naipablaak iti Bannawag iti Hunio 11, 2018 a bilang.)

June 4, 2018

Panagballasiw iti Karayan Cagayan



PANAGBALLASIW ITI KARAYAN CAGAYAN. Dagiti pasahero manipud iti Barangay Abolo ken kadagiti kaparangetna a barangay ti Amulung, Cagayan nga aglugan iti barangay a kukua ti munisipio. Agbiahe daytoy a barangay a mangballasiw iti Karayan Cagayan a mapan iti Barangay Anquiray, barangay ti Amulung a bineltak ti Kalsada Nasional. Iti agsapa, alas sais agingga iti alas siete nga agbiahe ti barangay. Dakkel a tulong daytoy kadagiti estudiante nga adda iti ballasiw ti karayan a sumrek iti Amulung National High School ken dagiti agudong nupay sangapulo a pisos ti plete ti maysa a pasahero. Pitopulo a pisos met ti plete ti mailugan a motorsiklo. Iti malem, manipud iti alas singko agingga iti alas sais ti biahe ti barangay. Agingga laeng iti duapulo a pasahero ti kargaen ti barangay. No adda karga a motorsiklo, makissayan ti bilang dagiti pasahero. (Rinetrato ni Dexter Marin Fabito/ Teksto ni Jonathan P. Ibale)


(Naipablaak iti Bannawag iti Hunio 11, 2018 a bilang.)

Maika-3 a Salip iti Sarita ti Albalos Awards

Naluktan idi Abril 21, 2018 ti Maika-3 a Salip iti Sarita ti Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards para kadagiti amin a mannurat iti Ilokano.

Nabangon ti literary foundation a naipanagan iti daydi Dios-ti-aluadna a mannurat ti Bannawag Mario A. Albalos, tubo iti Cabaroan Daya, Siudad ti Vigan, napadayawan a Pedro Bukaneg awardee ken umuna a Thomas Jefferson awardee iti Estado ti Hawaii a nagnanaedanna agingga iti pimmusay idi Marso 3, 1991 iti edadna a 40.

Isponsoran ni Jenny Alcausin (agnanaed iti California) ti pasalip ti foundation ken agpaay met a mangimaton iti nasao a pasalip da Amado I. Yoro, Jun Abinsay, Priscilla Dela Cruz (agnanaed iti Hawaii) iti pannakitinnulong dagiti kameng ti Bannawag.

Ti kompleto a pagannurotan:

1. Marugian ti salip iti Abril 21, 2018 ken agpatingga iti Enero 31, 2019.

2. Silulukat ti salip kadagiti amin a mannurat iti Ilokano malaksid kadagiti mangimaton ken asideg a kakabagianda, ken kadagiti kameng ti Bannawag.

3. Maysa laeng a sarita ti mabalin nga isalip ti tunggal mannurat a makisalip.

4. Nasken nga orihinal, di pay naipablaak wenno naadaw iti ania man a sinurat ti isalip. Nasken met a saan a naipatarus ti pakisalip manipud iti sabali a lengguahe ken nasken a bukod a putar ti autor ti pakisalipna. Saan met a maawat ti sarita a naisalip idin iti Albalos Awards wenno iti sabsabali pay a salip iti panagsurat iti sarita ken ti sarita a naidatag pay a kas entry iti sabali pay a salip iti panawen a pannakaangay daytoy a pasalip ti Albalos Awards nga agpaut manipud iti pannakalukat daytoy a salip agingga iti pannakapadayaw dagiti mannurat a nangabak iti daytoy a salip.

5. Agatiddog ti pakisalip iti 12-20 a panid iti short bond paper, nai-computer (agusar iti Times New Roman, Font Size 12) iti doble espasio ken addaan iti maysa a pulgada a margin iti amin nga igid ti bondpaper. Masapul met nga agusar iti MS Word format.

6. Ti parbo a nagan ti autor ti agparang a naganna a kas autor ti sarita. Ipatulod ti pakisalip iti uppat a nadalus a kopia ken mapakuyogan iti narikpan a sobre a naglaon iti pudno ken parbo a nagan ti autor, paulo ti pakisalip, kaudian a ladawan ken ababa a pakasaritaan ti biag ti autor, adres ti agdama a pagnaedan, agraman email address ken numero ti selpon wenno telepono a mabalin a pakakontakan iti autor. Iti rabaw ti sobre, isurat ti paulo ti sarita ken parbo a nagan ti autor.

7. Ipatulod ti pakisalip babaen ti koreo wenno personal nga idatag iti daytoy nga adres: 3rd Short Story Writing Contest, Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards c/o Bannawag, Manila Bulletin Publishing Corp., Muralla corner Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila. Nasken a maawat ti Bannawag ti pakisalip iti di naladladaw ngem iti Enero 31, 2019. Saan a mairaman iti salip ti entry a maawat kalpasan dayta a petsa.

8. Dagiti gunggona: Umuna a Gunggona, P15,000.00; Maikadua, P12,00.00; ken Maikatlo, P10,000.00. Maipaayan pay dagiti mangabak iti sertipiko ti pammadayaw malaksid iti medalion a maited iti mangyalat iti Umuna a Gunggona. Adda met karbengan dagiti hurado a mangkissay iti bilang dagiti mangabak no awan ti makapatar iti bukodda a pagbatayan dagiti mangabak. Mabalinda met ti mangparnuay iti nayon wenno sabali a gunggona, no kasapulan.

9. Saan a mabalusingsing ti pangngeddeng dagiti hurado malaksid no maduktalan a nasalungasing ti Pagannurotan Bilang 4. No kasta, mapukawto metten ti karbengan ti autor a makisalip pay kadagiti sumarsaruno a pasalip ti Albalos Awards.

10. Makipagtagikua ti Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards kadagiti mangabak a sarita nupay adda latta karbengan dagiti autor iti copyright dagitoy. Maaddaan pay ti agpasalip iti karbengan a mangipablaak kadagiti mangabak a sarita iti ania man a wagas a kayatna nga aramaten.

11. Mapakaammuanto dagiti mangabak no kaano ken no sadino a maangay ti seremonia ti pammadayaw.


(Naipablaak iti Hunio 11, 2018 a bilang.)

June 3, 2018

Presio dagiti tagilako, igetan ti DTI

Bantayan a naimbag ti Department of Trade and Industry (DTI) ti presio dagiti kangrunaan a magatgatang gapu iti agtultuloy nga ingingina dagiti produkto a petrolio a maigapu met iti Tax Reform for Acceleration and Inclusion (TRAIN) law.

Linawlawagan ni Trade & Industry Secretary Ramon Lopez nga iti arinunos ti Mayo, awan pay met ketdi ti maitudoda a negosiante a nanggundaway iti situasion. Kinunana nga iti tunggal lawas, agingga iti nasurok a 400 a tiendaan ti bisbisitaen ti DTI tapno maipanamnama a sumursurot dagitoy iti maipakpakat a naituding a presio wenno suggested retail price (SRP).

Linawlawagan pay ti Sekretario a saan a sakup ti panagmonitor ti DTI dagiti sari-sari store.

Innayonna a panggep ketdi ti DTI ti mangisayangkat kadagiti addang tapno suroten uray dagiti sari-sari store ti SRP.


(Naipablaak iti Bannawag iti Hunio 11, 2018 a bilang.)

11,000 a trabaho, indiaya ti DPWH

Linuktan ti Department of Public Works and Highways (DPWH) ti programa daytoy a “Build, Build, Build” itay agtapos ti Mayo babaen ti panangidiayana iti nasurok a 11,000 a trabaho.

Segun ken ni DPWH Secretary Mark Villar, ti “Jobs, Jobs, Jobs” a portal ti papanan dagiti aplikante.

Kuna pay daytoy, mabalin a bisitaen dagiti aplikante ti www.build.gov.ph a pagaplayan dagiti kayatna ti agtrabaho iti 10 a kontratista a mangiwarwardas kadagiti proyekto nga impraestruktura ti gobierno.

Segun pay ken ni Villar, saan laeng a dagiti Filipino nga adda iti Filipinas ti mabalin nga agaplay ta maluktan pay daytoy kadagiti propesional a Filipino nga adda iti sabali a pagilian.


(Naipablaak iti Bannawag iti Hunio 11, 2018 a bilang.)

May 31, 2018

HUNIO 11, 2018



SARITA
 4 Ni Boyet
    Remedios S. Tabelisma-Aguillon
12 Ti Maudi a Kasilong
     Jeremias Calixto

NOBELA
8 Kudeta (13)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Kapessat ti Bagis (22)
     Ariel S. Tabag

DANIW
6 Duayya
    Corazon F. Quiamas
47 Daniw a Para Ubbing
     Adoracion B. Madarang

SALAYSAY
16 Awan ti Agas a Kas iti Taraon
     Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Agpayso Nga Adu ti Maagasan ti Silit’ Sairo
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (90)
40 Don Clavio de Ylocos (93)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
9 Ti Makunami
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
20 Pista’Y Dayat 2018: Ilokana ti Limgas na Pangasinan
22 Iti Pagadalan: Kasano a Maliklikan ti Panagririri?
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Pagannurotan ti Salip iti Sarita ti 3rd Albalos Awards
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

May 29, 2018

Runner-up



RUNNER-UP. Insalip ti St. Louis University Dance Troupe iti kallabes nga Aliwan Fiesta a naangay iti Aliw Theater, CCP Complex, Pasay City itay napalabas nga Abril ti "Merchants of Baguio" a pinangabakda a sala iti Panagbenga 2018. Iti 17 a Festival a nagsasalip, napili ti Panagbenga 2018 (imbagian ti St. Louis University Dance Troupe) a maysa kadagiti lima a Runner-up. Nagkampeon ti Kasadyaan Festival nga insalip ti Leyte iti nasao nga Aliwan Fiesta. (Jezaryl Carisma Baclig)

(Naipablaak iti Hunio 4, 2018 a bilang.)

Awan ti rumbeng a bayadan iti daytoy a panageenrol

Impalagip ti Department of Education (DepEd) a maipakat latta ti annuroten a “no collection” iti panagpalista dagiti agad-adal kadagiti eskuela iti elementaria ken hayskul ti gobierno ken ginutigotda dagiti nagannak ken maseknan nga ipulongda kadagiti autoridad dagiti aglabsing a para publiko nga eskuela.

Kinuna ni Education Secretary Leonor Briones a saanda nga agsingir kadagiti “inkapilitan” a kontribusion kadagiti estudiante nangruna iti tiempo ti panageenrol.

Innayonna a sipipinget ti DepEd a mangipatungpal iti panggep ti gobierno a mangipaay kadagiti amin nga estudiante a Filipinon iti libre nga edukasion iti elementaria ken sekundaria.

Maibatay iti “No Collection” Policy, saanen nga agbalin a pagparikutan dagiti nagannak ken estudiante dagiti kontribusion ta bigbigen ti DepEd nga adu dagiti paggastuan a masapul nga ibaklay dagiti nagannak tapno laeng makapagbasa dagiti annakda.

Aglukat ti klase kadagiti para publiko nga eskuela iti daytoy Hunio 4. Iti rekord ti DepEd, mapattapatta a 28-milion nga estudiante iti para publiko ken pribado nga eskuela ti manamnama nga agsubli kadagiti pagadalanda para iti School Year (SY) 2018-2019.

(Naipablaak iti Hunio 4, 2018 a bilang.)

DoLE, igetanna dagiti agpanggep nga agtrabaho idiay Kuwait

Ad-adda nga igetan ti Department of Labor and Employment (DoLE) dagiti pagalagadan a para kadagiti overseas Filipino workers iti Kuwait.

Iti bilin ni Presidente Duterte, nangbukel ni Labor Secretary Silvestre Bello III iti cluster committee nga idauluan ni Undersecretary Jing Paras, tapno mangsangal kadagiti baro a pagalagadan a kas sungbat iti memorandum of understanding (MOU) a pinirmaan ti Filipinas ken Kuwait.

Gapu ta di pay ammo ti petsa a pannakaipakat dagiti baro a pagalagadan, inlawlawag ti DoLE nga iti agdama, masapul nga agdalan nga umuna iti panagsanay dagiti kayatna ti agbalin nga OFW iti Kuwait. Masapul met nga agpa-accredit dagiti recruitment agencies iti Technical Education Skills and Development Authority (TESDA) sakbay nga agawatda kadagiti aplikante.

(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 4, 2018 a bilang.)

Alcantara, intan-ok ti ilina a Santo Domingo

Kas pammigbig iti nabaknang a kontribusionna iti ilina iti tay-ak ti kultura ken arte, pinadayawan itay nabiit ti Santo Domingo, Ilocos Sur daydi Pelagio “Pel” Alcantara, premiado a mannurat ti Bannawag. Kaduana a napadayawan ti walo pay a dadduma a maibilang met a pagwadan nga annak daytoy nadur-asen nga ili (a paset ti Metro Vigan) nga idauluan da Mayor Amado Tadena ken Bise-Mayor Floro Tadena.

Naitampok ti seremonia ti pammadayaw iti “Rabii Dagiti Umili” a naangay iti People’s Coliseum ti ili idi Mayo 12, 2018, kas paset ti pangigibus a selebrasion iti maika-276 nga anibersario ti pannakabangon ken piesta metten daytoy nga ili. 

Inawat ni Mrs. Crescencia Robianes-Alcantara, retirado a propesora iti Don Mariano Marcos Memorial State University Mid-La Unon Campus (DMMMSU-MLUC) iti Siudad ti San Fernando, La Union, ti plake a para iti kaingungotna a binayabay ti sumagmamano kadagiti annakna manipud ken ni Gob. Ryan Luis Singson, ti kangrunaan a sangaili ken nagbitla nangidaulo iti seremonia ti pammadayaw.

Nailanad iti plake ti pammigbig ken ni Alcantara a kas pagulidanan a maestro, mannurat iti sarita ken salaysay, dramaturgo, opisial ti gobierno ken kompositor ti musika. Maysa a matagtaginayon a putarna ti Himno ti Santo Domingo.

Dagiti dadduma pay a napadayawan: Alberto R. Singson, agrikultura; Mrs. Gloria T. Rosario, idudur-as ti barangay; Godofredo T. Ingan, serbisio publiko; Florentino O. Tesoro, PhD, siensia ken teknolohia; Mrs. Milagros N. Fagel, negosio; Mrs. Rufina D. Soliven, modelo a pamilia ti OFW; Mr. & Mrs. Marcelino O. Ingan, modelo a pamilia lokal; ken Bibiano E. Figueras, kultura ken arte (posthumous a kas ken ni Alcantara).


(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 4, 2018 a bilang.)

HUNIO 4, 2018



SARITA
 4 Atang
    Quezon E. Javier
12 Ti Alkansia ni Edong
     Gregorio C. Laconsay

NOBELA
8 Kapessat ti Bagis (21)
     Ariel S. Tabag
10 Kudeta (12)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
6 Singdan
   Ria B. Rebolledo
20 2 a Soneto
    Honor Blanco Cabie
22 Arasaas iti Papatayan
    Derick A. Tong-alan
47 Daniw a Para Ubbing
     Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Awan ti Agas a Kas iti Taraon
     Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Nasustansia a Nateng ti Ngalog
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (89)
40 Don Clavio de Ylocos (92)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
9 Ti Makunami
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

May 21, 2018

Panangdalus iti Ikan



PANANGDALUS ITI IKAN. No maisang-aten ti daklis, masansan nga ikabil dagiti mangngalap iti saludan ti naalada nga ikan ket ibuggoda dagitoy tapno madalusan sakbay a mailako kadagiti komprador. Maysa ti panagdaklis kadagiti kangrunaan a pagsapulan dagiti agnaed iti Caroan, Gonzaga, Cagayan. (ROSELYN C. CAMPANO)


(Naipablaak iti Bannawag iti Mayo 28, 2018 a bilang.)

May 20, 2018

P40-B pondo para iti libre nga edukasion itoy a Hunio

Impanamnama ni House Appropriations Committee chair ken Davao City Rep. Karlo Alexei B. Nograles a maipatungpalen iti daytoy panagseserrek iti eskuela iti daytoy a Hunio ti libre a matrikula dagiti agad-adal kadagiti 114 nga State Universities and Colleges (SUCs) iti pagilian manipud iti nailatang a P40-bilion a pondo ti gobierno a para iti badiet iti tawen 2018.

Nagbasaran ni Nograles ti Republic Act 10931 a pinirmaan ni Presidente Rodrigo Roa Duterte idi Agosto 3, 2017 nga agpanggep a panangipaay iti dekalidad nga edukasion dagiti amin nga SUCs, dagiti lokal nga unibersidad ken kolehio (LUC) ken dagiti tech-voc institution a nakapasa iti pagrukodan ti Commission on Higher Education (CHED).

Kuna ni Nograles nga adda sabali a bersion ti Senado iti proseso ti pannakaisayangkat ti libre a matrikula ngem limitado laeng daytoy. Iti bersion daytoy iti Kamara, saan laeng a dagiti SUCs ti libre no di pay ket dagiti local universities ken colleges (LUCs), ken dagiti patpatarayen ti TESDA a technical-vocation institutions.


(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 28, 2018 a bilang.)

Nagaget nga Ubing



NAGAGET NGA UBING. Agsigsigay daytoy nga ubing iti sidaenda iti buyon (alog) iti lugarda iti Ammubuan, Ballesteros, Cagayan. Nabaknang iti lames ti barioda a pakakalapan kadagiti tilapia, gurami, dalag, paltat ken ar-aro a saan a mapakpakan kadagiti commercial feeds. (JOBERT M. PACNIS)


(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 28, 2018 a bilang.)

Amirisenyo dagiti buybuyaenyo, kuna ti MTRCB kadagiti agtutubo nga Ilokano

Agbalinkayo koma a managamiris kadagiti buybuyaenyo a pelikula ken pabuya iti telebision.

Daytoy ti kiniddaw ti Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) iti naangay a forum maipanggep iti “responsible viewership” a napauluan iti “Para sa Matalino at Responsableng Panonood ng Pamilyang Pilipino.”

Naangay ti forum iti Provincial Capitol Auditorium ken Northwestern University (NWU) iti Siudad ti Laoag idi Mayo 11-12, 2018 iti pannakitinnulong ti Gobierno Probinsial ti Ilocos Norte (PGIN).

Nagsarita iti nasao a taripnong da MTRCB Board Members Paolo Santos, Pablo “Bogie” Reyes, Atty. Marites Candido, ken dati a chairperson Marisa Laguardia a dinar-ayan ti ag-300 a partisipante manipud kadagiti unibersidad ken gunglo dagiti agtutubo iti probinsia a pakairamanan ti Sirib Ilokano Kabataan Association (SIKA).

Iti nasao a forum, inggunamgunam ni MTRCB Board Member Paolo Santos a saan laeng koma nga agbuybuya dagiti agtutubo kadagiti pabuya iti telebision no di ket amirisenda met no nasayaat met laeng dagiti mabuybuyada.

Kinuna met ni Radz B. Bismonte, Media Incentives Desk (MID) officer ti Provincial Communications and Media Office (CMO), nga itoy a panawen, a nagdakkelan ti impluensia ti pelikula ken telebision, nasken ti kampania maipanggep iti pannakaitandudo ti “responsible viewing” wenno panagbalin dagiti Ilokano a managamiris no maikanatad met laeng wenno saan dagiti buybuyaenda. (JAGudoy)


(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 28, 2018 a bilang.)

May 17, 2018

MAYO 28, 2018



SARITA
 4 Anibersario
    Dexter M. Fabito
12 Sang-aw ti Daga
    Arsenio T. Ramel, Jr.

NOBELA
8 Kudeta (11)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Kapessat ti Bagis (20)
     Ariel S. Tabag

DANIW
6 Panagsabong ti Kapasanglay
   Ariel S. Tabag
20 Kumpay
     Jobert M. Pacnis
22 Bungkol
     Ronnie E. Aguinaldo
47 Daniw a Para Ubbing
     Adoracion B. Madarang

SALAYSAY
16 Dap-ayan 2018 ken Maika-50 nga Anibersario ti GUMIL Filipinas: Nabalitokan a Panagkakadua, Narangpaya a Literatura (2)
    Neyo Mario E. Valdez
26 Wen, Namsek iti Sustansia ti Marasaluyot
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (88)
40 Don Clavio de Ylocos (91)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
21 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Ania, Aya, ti Maipaay ti Isports Kadagiti Ubbing?
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

May 15, 2018

DFA, addan iti Ilocos Norte

Kalpasan ti pito a tawen a pannakaiwaywayat ti mobile e-passporting iti Ilocos Norte iti panagtintinnulong ti Gobierno Probinsial ti Ilocos Norte (PGIN) ken ti Department of Foreign Affairs (DFA), linuktanen ti DFA ti consular office daytoy iti Robinsons Place Ilocos iti ili ti San Nicolas. Babaen itoy, saanen a nasken nga urayen dagiti taga-Ilocos Norte ken kabangibangna a lugar ti kaadda ti mobile e-passporting iti probinsia tapno makapagaplayda iti passport.

Malagip a babaen ti tinawen a mobile passporting services nga ininaw ti PGIN, nasurok a 10,000 nga umili ti naaddaan iti passport a saanen a nasken pay a mapanda iti opisina ti DFA iti Tuguegarao City wenno San Fernando City iti Cagayan and La Union, kas panagsaganadda.

Iti biang ti DFA, kinuna ni Foreign Affairs Secretary Alan Peter S. Cayetano reassured a nalaklaka itan a maserbian ti DFA dagiti umili iti pannakalukat ti consular office ti DFA iti Ilocos Norte. (JAGudoy)


(Naipablaak iti Bannawag iti Mayo 21, 2018 a bilang.)