September 22, 2017

Palagip iti Maika-2 a Salip iti Sarita ti Albalos Awards

Maipalagip nga aggibus ti Maika-2 a Salip iti Sarita ti Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards iti Pebrero 15, 2018.

Naluktan daytoy maika-2 nga edision ti salip idi Hulio.

Nabangon ti literary foundation a naipanagan iti daydi Dios-ti-aluadna a mannurat ti Bannawag Mario A. Albalos, tubo iti Cabaroan Daya, Siudad ti Vigan, napadayawan a Pedro Bukaneg awardee ken umuna a Thomas Jefferson awardee iti Estado ti Hawaii a nagnanaedanna agingga iti pimmusay idi Marso 3, 1991 iti edadna a 40.

Isponsoran ni Jenny Alcausin (agnanaed iti California) ti pasalip ti foundation ken agpaay met a mangimaton iti nasao a pasalip da Amado I. Yoro, Jun Abinsay, Priscilla Dela Cruz (agnanaed iti Hawaii) iti pannakitinnulong dagiti kameng ti Bannawag.

Ti kompleto a pagannurotan:

1. Narugian ti salip idi Hulio 1, 2017 ken agpatingga iti Pebrero 15, 2018.

2. Silulukat ti salip kadagiti amin a mannurat iti Ilokano malaksid kadagiti mangimaton ken asideg a kakabagianda, ken kadagiti kameng ti Bannawag.

3. Maysa laeng a sarita ti mabalin nga isalip ti tunggal mannurat a makisalip.

4. Nasken nga orihinal, di pay naipablaak wenno naadaw iti ania man a sinurat ti isalip. Nasken met a saan a naipatarus ti pakisalip manipud iti sabali a lengguahe ken nasken a bukod a putar ti autor ti pakisalipna. Saan met a maawat ti sarita a naisalip idin iti Albalos Awards wenno iti sabsabali pay a salip iti panagsurat iti sarita ken ti sarita a naidatag pay a kas entry iti sabali pay a salip iti panawen a pannakaangay daytoy a pasalip ti Albalos Awards nga agpaut manipud iti pannakalukat daytoy a salip agingga iti pannakapadayaw dagiti mannurat a nangabak iti daytoy a salip.

5. Agatiddog ti pakisalip iti 12-20 a panid iti short bond paper, nai-computer (agusar iti Times New Roman, Font Size 12) iti doble espasio ken addaan iti maysa a pulgada a margin iti amin nga igid ti bondpaper. Masapul met nga agusar iti MS Word format.

6. Ti parbo a nagan ti autor ti agparang a naganna a kas autor ti sarita. Ipatulod ti pakisalip iti uppat a nadalus a kopia ken mapakuyogan iti narikpan a sobre a naglaon iti pudno ken parbo a nagan ti autor, paulo ti pakisalip, kaudian a ladawan ken ababa a pakasaritaan ti biag ti autor, adres ti agdama a pagnaedan, agraman email address ken numero ti selpon wenno telepono a mabalin a pakakontakan iti autor. Iti rabaw ti sobre, isurat ti paulo ti sarita ken parbo a nagan ti autor.

7. Ipatulod ti pakisalip babaen ti koreo wenno personal nga idatag iti daytoy nga adres: 2nd Short Story Writing Contest, Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards c/o Bannawag, Manila Bulletin Publishing Corp., Muralla corner Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila. Nasken a maawat ti Bannawag ti pakisalip iti di naladladaw ngem iti Pebrero 15, 2018. Saan a mairaman iti salip ti entry a maawat kalpasan dayta a petsa. Ipatulod met ti soft copy ti sarita iti daytoy nga e-mail address: albalosawards@gmail.com.

8. Dagiti gunggona: Umuna a Gunggona, P15,000.00; Maikadua, P12,00.00; ken Maikatlo, P10,000.00. Maipaayan pay dagiti mangabak iti sertipiko ti pammadayaw malaksid iti medalion a maited iti mangyalat iti Umuna a Gunggona. Adda met karbengan dagiti hurado a mangkissay iti bilang dagiti mangabak no awan ti makapatar iti bukodda a pagbatayan dagiti mangabak. Mabalinda met ti mangparnuay iti nayon wenno sabali a gunggona, no kasapulan.

9. Saan a mabalusingsing ti pangngeddeng dagiti hurado malaksid no maduktalan a nasalungasing ti Pagannurotan Bilang 4. No kasta, mapukawto metten ti karbengan ti autor a makisalip pay kadagiti sumarsaruno a pasalip ti Albalos Awards.

10. Makipagtagikua ti Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards kadagiti mangabak a sarita nupay adda latta karbengan dagiti autor iti copyright dagitoy. Maaddaan pay ti agpasalip iti karbengan a mangipablaak kadagiti mangabak a sarita iti ania man a wagas a kayatna nga aramaten.

11. Mapakaammuanto dagiti mangabak no kaano ken no sadino a maangay ti seremonia ti pammadayaw.


(Naipablaak iti Oktubre 2, 2017 a bilang ti Bannawag.)

September 20, 2017

OKTUBRE 2, 2017



SARITA
 4 Ti Kabusor
    Rosito D. Pimentero
12 Bigat
     Donel B. Pacis

NOBELA
8 Oplan Maharlika (38)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Yuri (6)
    Virginia A. Duldulao

DANIW
9 2 a Soneto
   Honor Blanco Cabie
20 Dagiti Maakup a Tugot
   Prodie Gar. Padios
47 Daniw a Para Ubbing
    Ronnie E. Aguinaldo

SALAYSAY
16 Nagliway ti Commission on Human Rights?
      Neyo Mario E. Valdez
26 Bagas ti Golden Kuhol a Kas Laok ti Kanen ti Baboy
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (55)
38 Don Clavio de Ylocos (58)
41 Miks & Tiks

KOLUM
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
6 Pagannurotan ti Salip iti Sarita ti 2nd Albalos Awards
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
19 Siled ti Kararag
21 Ti Afi Festival ti Siudad ti Tuguegarao
22 Halili-Cruz School of Ballet, Kampeon Idiay Malaysia
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

September 18, 2017

Caroan, Gonzaga, Cagayan



CAROAN, GONZAGA, CAGAYAN. No naugot ti karayan, adda dagitoy agassawa iti iti karayan nga agala iti unnok (Delillia sp. wenno ginukan kadagiti Tagalog) tapno adda nayon ti gastuenda a sangapamilia. Iti tunggal ipapanda, makaalada iti maysa wenno dua a kilo nga ilaklakoda ti P60 ti tunggal kilo kadagiti komprador iti lugarda. Saan ketdi a kankanayon nga adda unnok. Maminsan laeng iti makatawen ti tiempo daytoy— kadagiti bulan ti Agosto ken Septiembre. (Roselyn Carillo Campano)


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 25, 2017 a bilang.)

Agas kontra TB, iggem koma ti DoH

Tapno maammuan no kasano ti kaadu dagiti Filipino nga agsagsagaba iti sarut wenno tuberculosis (TB) ken tapno mapaksiat met laengen ti nasao a sakit, manamnama a matudingan ti Department of Health (DoH) a kas kakaisuna nga ahensia a mapalubosan a mangiwaras iti agas kontra iti TB iti pagilian.

Kas kuna ni Health Secretary Paulyn Ubial, inkari ni Presidente Rodrigo Duterte a mangpirma iti executive order (EO) a mangipalubos a ti laeng DoH ti mangipaay iti agas kontra TB kadagiti pasiente.

Segun ken ni Ubial, kalikagumda a babaen ti EO, masigurado nga awan ti agas nga idiaya ti pribado a sektor ket ti laeng DoH ti makaipaay iti daytoy tapno manamnama a makita ti kaadu dagiti agsagsagaba iti daytoy ket masigurado a maipaayan amin dagitoy iti umno a pannakaagas.

Innayon ni Ubial a daytoy a wagas, a ti laeng gobierno ti makaipaay iti agas, ket impakat met ti DoH iti kukutel wenno pungpong (leprosy).

Kas iti agas kontra iti kukutel, libre met a maipaay ti agas kontra iti TB.

Ti EO ti maysa kadagiti sungbat ti administrasion ni Duterte iti resulta ti 2016 National Tuberculosis Prevalence Survey a nakaduktalan nga adda 554 a baro a kaso ti TB iti tunggal 100,000  a residente, a nangatngato ngem iti pattapatta ti World Health Organization (WHO) a kaadda ti 322 a baro a kaso iti tunggal 100,000 a residente idi 2015.

Kayat a sawen daytoy, kas kuna ni Ubial, a mapan a maysa a milion a Filipino ti addaan iti TB ket kaaduan kadagitoy ti di makaammo nga addaanda iti TB.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 25, 2017 a bilang.)

Japan, agkasapulan iti 100,000 nga OFW

Nakasagana ti Japan nga agawat iti di nababbaba ngem 100,000 nga overseas Filipino workers (OFW) tapno masupusopan ti panagkurkurangna iti mangmangged ken ti tumataeng a populasionna.

Kas kuna dagiti dadaulo ti Philippine Overseas Employment Administration (POEA), nakiumandan kadagiti pannakabagi ti Ministry of Japan para iti pannakapirma ti baro a Memorandum of Understanding (MOU) iti daytoy Nobiembre a mangipalubos iti iseserrek ti ad-adu nga OFW iti Japan.

Maisupadi iti maipakpakat a Philippine-Japan Economic Partnership Agreement (PJEPA) a para laeng kadagiti Filipino a nursde ken caregiver, ti baro a MOU ti mangipalubos kadagiti Filipino nga adda iti sabsabali a propesion nga ‘skilled’ ken ‘semi-skilled’ nga agtrabaho iti Japan.

Kinuna ni Bernard Olalia, Labor undersecretary ken POEA officer-in-charge, ti MOU ket saanen a babaen ti katulagan iti nagbaetan ti dua a gobierno; ketdi, mapalubosan ti pannakiraman dagiti ahensia iti panagrekrut iti Filipinas. Kayatna a sawen a saan laeng a ti gobierno ti agawat kadagiti trabahador a mapan iti Japan no di pay ket dagiti pribado a kompania.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 25, 2017 a bilang.)

September 13, 2017

SEPTIEMBRE 25, 2017



SARITA
 4 Ti Ari a Kabsat ni Nanang
     Leah D. Manzano
12 Dagiti Nayaw-awan
     Benjamin M. Pascual

NOBELA
8 Oplan Maharlika (37)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Yuri (5)
    Virginia A. Duldulao

DANIW
9 Maysa a Malem Idiay Poro Point
   Crispin D. Dannug, Jr.
21 Diyon Pug-awan iti Biag
    Elizabeth B. Madarang-Raquel
47 Daniw a Para Ubbing
     Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
14 Diary ni FM: Ti Pudno Maipanggep iti Martial Law
      Ric Agnes
18 Apay nga Adda Agpakamatay?
    Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Agaramiddan iti Bio-Ethanol Manipud iti Nipa
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (54)
38 Don Clavio de Ylocos (57)
41 Miks & Tiks

KOLUM
 6 Saludsodem ken ni Apo Hues
17 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
16 Biag ni Ilokano
20 Siled ti Kararag
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

September 10, 2017

Pannakaikkat iti trabaho, maiparit nga ipablaak

Maipariten ti pannakaipablaak iti diario ti pannakaikkat ti maysa a tao iti trabahona, kas iti mapaspasamak iti napalabas nga ar-aramiden dagiti agpatpatrabaho tapno “maballaagan ti publiko nga awanen iti kompaniada ti nasao a tao.”

Pinatalgedan ti Kongreso iti maikatlo ken pinal a pannakaibasana ti House Bill 5818 a naikailanadan ti pannakasalaknib dagiti mangmangged kontra iti kinaabusado dagiti employerda.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 18, 2017 a bilang.)

Agannadkayo!



AGANNADKAYO! Kas paset ti naiget a panangikamkampania ti gobierno probinsial ti Ilocos Norte iti kanayon a panagsagsagana dagiti umili iti idadateng ti kalamidad, nakaplastaren dagiti marker/signage a kas iti adda iti ladawan kadagiti nagduduma a paset ti probinsia tapno mapakdaaran dagiti lumugar ket mayadayoda iti peggad. Naala daytoy a ladawan iti igid ti baybay iti ili ti Burgos. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 18, 2017 a bilang.)

Bakuna iti encephalitis, kayat nga ipaay ti DOH

Kayat ti Department of Health a mainayon ti bakuna a para iti makapatay a Japanese encephalitis disease kadagiti ipaay ti gobierno a bakuna iti umay a tawen.

Kas kuna ni Health Sec. Paulyn Ubial, planoda nga irekomendar ti bakuna a para iti daytoy a sakit a maala iti lamok a mairaman iti nailian a panagbakuna inton 2018.

Kuna ni Ubial a paset daytoy ti gannuatda a mangyadal iti publiko maipapan iti sakit, a nupay saan a kas iti kakaro ti panagwarasna a kas kadagiti dadduma pay a sakit nga ipaay ti lamok, nadeldelikado wenno dakdakkel ti tiansana a makapapatay daytoy.

Iti agdama, awan pay ti agas ti Japanese encephalitis a dagiti sintomana, mairamat ti sakit ti ulo, gurigor, panagsarua, ken panagpakarigat nga aggunay.

Kinuna ni Ubial a bassit pay laeng ti suplay a bakuna ti encephalitis iti pagilian ken nangina ta mapan a manipud P3,500 agingga iti P5,000 ti maysa.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 18, 2017 a bilang.)

Pannakapadur-as ti ammo dagiti ubbing babaen ti kompiuter, tumulong ti Microsoft

Kuna ti Microsoft itay nabiit a nakasaganada a tumulong iti Department of Education (DepEd) para iti ‘digital evolution’ wenno iti ad-adda pay a pannakapadur-as ti ammo dagiti ubbing babaen ti ilalaingda met nga agusar iti kompiuter.

Babaen ken ni Bertrand Launay, managing director ti Microsoft Philippines, ginutigot ti nasao a kompania ti DepEd nga agtinnulongda, babaen ti bileg ti teknolohia, tapno maipaayan amin nga istudiante, agraman dagiti addaan iti espesial a kasapulan, iti gundaway a mangpadur-as ti ammoda. Iti agdama, addaan ti DepEd iti nasurok a 25-milion nga istudiante iti babaen ti K-12 a kurikulum.

Maibatay iti kaudian a panagadal a napauluan iti “Microsoft Asia Digital Transformation Study,” 87 a porsiento kadagiti lider iti negosio iti pagilian ti mamati a masapul nga agturongen dagiti institusion ti edukasion iti ‘digital’ a wagas tapno masigurado a masungbatan dagiti kasapulan iti masakbayan.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 18, 2017 a bilang.)

SEPTIEMBRE 18, 2017



SARITA
4 Maysa Pay a Pinggan
   Roselyn C. Campano
12 Puso ti Billit
     Bernardo D. Tabbada

NOBELA
8 Oplan Maharlika (36)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Yuri (4)
    Virginia A. Duldulao

DANIW
9 Nangalisan
   Roy V. Aragon
19 Bales
   Leonardo Tejano
47 Daniw a Para Ubbing
     Jimmy R. Agustin

SALAYSAY
16 “Apay, ‘Mari, Agpayso, Aya, Dayta Tamay?”
      Virginia A. Duldulao, Ph.D.
22 Yakon, ti Makaagas a Taraon
    Remedios S. Tabelisma-Aguillon
26 Maikabassitmo Met ti Sabidong ti Kahoy
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (53)
38 Don Clavio de Ylocos (56)
41 Miks & Tiks

KOLUM
 6 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
20 Awan Makaiparit nga Agsigarilioka
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

September 4, 2017

Hardin ni Manang Dina



HARDIN NI MANANG DINA. Nadumaduma a mula (ornamental plants) ti masarakan iti minuyongan da Manang Dina Afaga (kameng ti Sangguniang Bayan ti Bacarra, Ilocos Norte) iti Brgy. Corocor ti nasao nga ili. Idi damo, kasla paglinglingayan laeng ti pamiliana ti agmulamula. Ngem nagbalinen a negosio ket agawatda payen iti landscaping services kadagiti nadumaduma a lugar iti probinsia. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Septiembre 11, 2017 a bilang.)

September 2, 2017

Kuna ti DTI: Umad-adu ti produksion iti sektor ti panagpartuat

Kuna ni Department of Trade and Industry (DTI) Secretary Ramon Lopez a mangnamnama ti Filipinas nga umadu ti produksionna iti manufacturing sector, ket ngarud, adda daytoy iti umno nga addang tapno magun-odna ti panggepna nga agbalin nga industrialisado.

Kas kuna ni Lopez, kadagiti immuna nga uppat a bulan ti tawen, ngimmato iti 7 a porsiento ti nasao a sektor, idinto a mapan a 1 agingga iti  3 a porsiento laeng ti dinur-asanna kadagiti napalabas a tawen.

Innayon ni Lopez a napasamak ti nasao a panagdur-as iti manufacturing sector gapu iti pannakaipamaysa dagiti gannuat iti pannakaipasdek dagiti industria a nangparnuay met kadagiti trabaho ken ad-adu pay nga oportunidad iti negosio.

Malaksid iti panagdur-as ti nasao nga industria, bimmales met ti sektor ti agrikultura babaen ti 6.9 a porsiento nga idudur-as manipud iti negatibo itay napan a tawen.

Innayon pay ni Lopez a ti 40 porsiento a panagdur-as iti Enero agingga iti Hulio 2017 kadagiti proyekto a nairehistro iti Board of Investments, yanninawna ti agtultuloy a panagtalek ti sektor ti negosio iti programa iti ekonomia ti administrasion ni Presidente Duterte.

Dinakamat pay ni Lopez a nakiumanen kadagiti grupo nga agpangpanggep a mangipatakder kadagiti planta ti yero ken landok babaen ti pannakaaramat dagiti baro a teknolohia. No agballigi daytoy, mabukel ti industria ti landok ket maimontar daytoy a a kas duri ti industrialisasion.

Mainaig iti daytoy, makitintinnulong metten ti DTI iti akademia a kas iti Commission on Higher Education (CHED) ken iti Philippine Association of State Universities and Colleges (PASUC) tapno mayataday ti kurikulum kadagiti kasapulan ti industria.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 11, 2017 a bilang.)

Manipud iti DOH: 6 a tips tapno maliklikan ti bird flu

Iti panagraira itay nabiit ti avian influenza wenno bird flu kadagiti ili ti Pampanga ken Nueva Ecija, ginutigot ti gobierno ti panagtalinaed a kalmado ti publiko.

Kas kuna da Secretary Paulyn Ubial ken spokesperson Eric Tayag ti Department of Health (DOH), awan met ti naireport a kaso ti bird flu kadagiti tattao.

Nupay kasta, nangyetnag ti nasao a departamento kadagiti tarabay iti panangliklik iti panagrairar ti bird flu, a manamnama a mangapektar iti sektor ti agrikultura iti maikatlo a quarter ti tawen.

Adtoy dagiti tips ti DOH kontra iti bird flu:

1. Liklikan ti umasideg kadagiti naimpektaran a fowl (manok, pato, ken kapadada). Dagiti fowl ti kangrunaan a paggapuan ti avian influenza isu a masapul a liklikan.

2. Kanayon nga agbuggo iti ima. Napateg ti umno a panagbuggo iti ima tapno maliklikan ti ania man a kita ti impeksion a pakairamanan ti bird flu.

3. Lutuen a nasayaat ti karne ti manok. Natalged latta ti agsida iti karne ti manok ken dadduma pay a produkto manipud iti poltri. Ngem masapul laeng a maluto dagitoy a nasayaat.

4. Masapul nga umno ti aruaten dagiti tumulong iti panangidalimanek kadagiti naimpektaran. Masapul met nga ammuen ti ania man a pagilasinan iti sakit kas iti gurigor, panagpaparaw, wenno uyek. No bilang ta masakit, takkuban ti agong ken ngiwat iti face mask, sa mapan agpakita iti klinika wenno ospital.

5. Dalusan dagiti personal a ramit a pangsalaknib iti bagi. Gapu iti panaglalaok dagiti tattao, masapul a dalusan dagiti bukod a ramit. Nalaka laeng met ti mangaramid iti pagdalus: paglaoken laeng ti maysa a paset ti bleach (Chlorox) ken 99 a paset ti danum, kas koma 1 a kutsara a bleach a mainawnaw iti 99 a kutsara a danum. Masapul met a saan a mairuar iti farm dagiti ramit.

6. Ireport dagiti saan a kadawyan nga ipapatay dagiti taraken iti pagtaraknan iti manok. Nasken daytoy tapno iti kasta, marugian ti Department of Agriculture (DA) ti proseso ti panangkontrol ken pananglapped iti mabalin a panagraira ti sakit.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 11, 2017 a bilang.)

August 30, 2017

SEPTIEMBRE 11, 2017



SARITA
4 Ngiaw! Ngiaw! Ngiaw!
    Aileen R. Rambaud
12 No Kasta…?
    Crisostomo M. Ilustre

NOBELA
8 Oplan Maharlika (35)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Yuri (3)
    Virginia A. Duldulao

DANIW
9 Panagsabat
   Sonja Chan
19 No Kastoy a Nalannay Dagiti Dalluyon
    Ronnie E. Aguinaldo
47 Daniw a Para Ubbing
    Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Asino Kadi Dagiti T’boli?
      Remedios S. Tabelisma-Aguillon
22 Makapasidap iti Memoria ti Diro
    Jemma Patrice A. Dela Cruz
26 Mabalin Met ti Abaka Ditoy Amianan
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (52)
38 Don Clavio de Ylocos (55)
41 Miks & Tiks

KOLUM
 6 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
20 Di Ipalubos a Mailuod ti Anakmo iti Internet
21 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

August 28, 2017

80,000 a baro a titser, kasapulan DepEd iti 2018

Panggep ti Departamento ti Edukasion (DepEd) ti mangawat iti nasurok a 80,000 a baro a mannursuro ken mangipatakder iti agarup 47,000 a baro a siled-pagadalan iti 2018 tapno masigurado ti pannakayimplementar ti K to 12 Basic Education Program.

Iti maysa nga innuman maipapan iti singasing a badiet ti DepEd iti 2018, kinuna ni Education Secretary Leonor Briones a mailatang ti nasao a badiet iti kasapulan iti edukasion dagiti estudiante kadagiti eskuela a para publiko ken iti pannakaipaay ti makaay-ayo nga aglawlaw a para iti edukasion dagiti estudiante.

Para iti 2018, mapan a P585.22 a bilion ti singasing a badiet para iti DepEd.

Manipud iti dimmakkel met laeng a badyet ti ahensia a P567.1 billion iti 2017, kuna ni Briones nga agturturong ti DepEd iti pannakakissay ti kinaawan panagpapatas iti tay-ak ti edukasion.

Segun met ken ni DepEd Undersecretary Annalyn Sevilla, manipud iti singasing a badyet iti 2018, agawatda iti 81,100 a titser a 43,732 kadagitoy ti para iti Kinder/Elementaria; 1,944 para iti Special Education (SpEd); 35,192 a para iti Junior High School (JHS) ken 232 a para iti Senior High School (SHS).

Iti sabali a bangir, mapan a P2.99-bilion ti mailatang a para iti 46,988 a baro a klasrum.

Iti agdama, mapan a 27-milion nga estudiante ti pagserserbian ti DepEd ken manamnama nga adda 1.3-milion nga agturpos iti Senior High School iti daytoy school year (SY) 2017-2018.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 4, 2017 a bilang.)

August 27, 2017

Makaagas dagitoy a mula, kas kuna ti Dept. of Health

Adtoy dagiti erbal nga agas wenno makaagas a mula nga irekrekomendar ti Departmento ti Salun-at (DoH):

Subusob wenno sambong (Blumea balsamifera). Am-ammo daytoy a nasamay nga agas ti bato iti bekkel (kidney), ken sugat. Makatulong pay iti pannakaagas ti reuma, panateng, uyek, ken pangontra iti panagtakki ken turtog (spasm). Nalatak daytoy a diuretic (pagpaisbo) a para iti hypertension. Kontrolenna pay ti uric acid iti bagi. Maibatay iti panagadal, makatulong pay daytoy a mangitantan iti panagpa-dialysis.

Andadasi wenno akapulko (Cassia alata). Nasamay nga agas ti tinea infection, kagat ti insekto, kurad, eczema, scabies ken panagbubudo.

Paria (Momordica charantia). Maysa a klase ti nateng, mabalin a pagagas kontra iti diabetes, hemorrhoids, uyek, siram wenno luptak.

Bawang (Alium sativum). Malaksid a napateg iti kosina a kas rekado, napateg pay iti bagi a kas pangontra iti impeksion, ken mangkissay iti lebel ti kolesterol. Napateg pay ti akemna iti pannakaibaba ti presion ti dara ken pakiredenna ti resistensia (immune system).

Bayabas wenno Bayawas (Psidum guajava). Naimas a prutas ken makatulong iti bagi a kas erbal nga agas para iti sugat, ken makapasalun-at iti bagis. Addaan ti bulongna iti saguday a pangkontra iti bakteria ken alerdyi ket apagisu la unay no maitapal iti sugat.

Dangla wenno lagundi (Vitex negundo). Nasamay daytoy a pangtellay iti uyek, panateng, ken gurigor. Am-ammo pay nga agas ti angkit (asthma), pharyngitis, reuma, dyspepsia, letteg, ken panagtakki. Kadawyan a ramen dagiti syrup ken kapsula kontra uyek ti dangla.

Tartaraok wenno niyog-niyogan (Quisqualis indica L.). Mapagbiddutan daytoy a lanut a niog. Kinapudnona, maysa daytoy nga agas a mangpaksiat kadagiti parasitiko iti bagis. Nalatak pay nga agas ti ulser, sakit ti ulo, diarrhea, gurigor ken nasakit a yiisbo ken adda pay report a nasamay daytoy kontra iti kanser.

Buyokbuyok wenno tsaang gubat (Ehretia microphylla). Am-ammo kas “atap a tsa” iti lubong ti erbal, mausar daytoy nga agas dagiti alerdyi iti kudil a kas iti eczema, scabies, ken panagbubudo kalpasan ti panagpasngay. Mabalin pay nga usaren nga agas ti di unay nakaro a psoriasis.

Linlinnaaw wenno pansit-pansitan/ulasimang bato (Peperomia pellucida). Nabileg daytoy nga agas ti arthritis ken gout. Segun iti sariugma, agas pay iti panagpanaas ti mata, nangato a presion ti dara ken parikut iti bekkel (kidney). Gagangay a masida wenno maaramid a salad.

Herba buena (Clinopodium douglasii). Nalatak a peppermint ken analgesic wenno pagikkat iti panaas wenno sakit gapu iti reuma ken gout, kasta met iti sakit ti tian ken ti ngipen. Mabalin nga aramiden a tsa.

Marunggay (Moringa oleifera). Mabalin nga isagpaw iti tinola a manok, wenno bukbukel; mabalin pay a salad. Maibilang a superfood kadagiti Filipino, nasamay a pagpaadu iti tubbog ti suso ti agpaspasuso nga ina. Nabaknang ti bulongna iti phosphorus ken iron. Addaan kadagiti saguday a napigsa nga antioxidant ken anti-inflammatory. Nagimet iti vitamin A, potassium, calcium, ken vitamin C.

Maragatas wenno tawa-tawa (Euphoria hirta). Epektibo nga agas ti dengue fever. Mantenerenna ti upper respiratory ken nayonanna ti bilang ti blood platelet. Pakiredenna pay ti resistensia (immune system).

Banaba (Lagerstroemia speciosa). Agas ti diabetes ken sakit ti bekkel (kidney), kasta met iti nakaro a panaglukmeg (obesity), ken nangato a gurigor. Segun iti sariugma, nausar ti banaba a mangtiped iti panagtabbel, panagletteg ti bekkel (kidney inflammation), ken parikut iti panagisbo.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 4, 2017 a bilang.)

August 23, 2017

SEPTIEMBRE 4, 2017



SARITA
4 Ti Baro a Kuting
    Sherma E. Benosa
12 Kararag ni Ofelia
     J.P. Acance

NOBELA
8 Oplan Maharlika (34)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Yuri (2)
    Virginia A. Duldulao

DANIW
9 Atap
   Roy V. Aragon
21 Lagip iti Aruo
     Ariel S. Tabag
47 Jimmy R. Agustin
    Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Dr. Shirley C. Agrupis: Maika-7 a Presidente ti MMSU
      Leilanie G. Adriano
18 Kasano a Maparmek Dagiti “Fake News”?
      Neyo Mario E. Valdez
26 Padasen Dagitoy a Barayti ti Ubi
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (51)
38 Don Clavio de Ylocos (54)
41 Miks & Tiks

KOLUM
 6 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
20 Siled ti Kararag
22 Kasano, Aya, nga Isuro ti Siensia?
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

August 17, 2017

Sigay iti Baybay



SIGAY ITI BAYBAY. Ur-urnosen dagitoy a mangngalap ti sigay kalpasan nga impalawlawda nga insaruno iti kaisangsang-at a daklis iti Caroan, Gonzaga, Cagayan. Maysa ti panagsigay a maus-usar a pagkalap iti nasao a lugar. Masansan a dua wenno tallo laeng ti agkadua a mangipakat iti daytoy. Irekrekomendar ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) daytoy a klase ti pagkalap ta dagiti laeng dadakkel nga ikan ti maalana ket saan a mairaman dagiti babassit nga ikan. (Roselyn C. Campano)


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 28, 2017 a bilang.)

Kuna ti DOH iti publiko: Agannad iti bird flu

Ginutigot ti Departamento ti Salun-at (DOH) ti publiko nga agan-annad kalpasan ti panagraira ti avian flu iti probinsia ti Pampanga.

Kuna ni Health Secretary Paulyn Ubial a takkaban ti ngiwat ken agong no agbaeng wenno aguyek; kanayon nga agbuggo iti ima; uminum iti adu a danum ken tubbog ti prutas (juice), aginana a nasayaat ken saan nga umas-asideg kadagiti atap a tumatayab wenno saan a mapmapan iti talon a yan dagiti manok, patok, itik ken kapadada.

No adda dagiti sintoma ti trangkaso nga agpaut iti tallo nga aldaw wenno marikna ti panagkakapsut, agpakita iti doktor wenno mapan iti ospital tapno matsek-ap no daytoy ket bird flu.

Segun ken ni Ubial, manmano ti pannakayakar ti avian wenno bird flu manipud iti tao a mapan iti sabali a tao, nupay makapapatay.

Nadakamat ni Ubial a pakadanaganda no agraira daytoy kadagiti tao nangruna ket awan pay ti bakuna kontra iti daytoy a kita ti bayrus.

Kinunana ketdi nga ar-aramiden ti DOH dagiti maitutop a tignay karaman ti pannakapapatay ken pannakapuor dagiti nakontaminaran a billit ken manok.

Inkeddeng ti Departamento ti Agrikultura (DA) a mapapatay ti sumurok-kumurang a 400,000 a manok tapno mapengdan ti panagwaras ti angol.

Innayon ti DOH a pinaigetda ti panangsiputda kadagiti sakit a mainaig iti trangkaso gapu iti naireport a panagraira ti trangkaso wenno influenza iti Hong Kong ken India sumagmamano a bulan pay laeng ti napalabas.

Kuna ni Ubial nga adda suplay ti DOH kadagiti agas ken masapsapul kontra iti trangkaso no masapul dagiti ospital ken opisina ti DOH kadagiti rehion.

Kabayatanna, kinuna ni Ubial nga igetan koma dagiti doktor ti agobserbar kadagiti sakit wenno sintoma a mainaig iti trangkaso.

Iti laksid ti panagraira ti bird flu iti Pampanga, natalged pay laeng ti agsida iti manok no la ketdi nasayaat ti pannakalutona, kas kuna ni Ubial.


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 28, 2017 a bilang.)

Drug test kadagiti estudiante iti hayskul ken titser, marugian iti daytoy a Septiembre

Rugian ti Departamento ti Edukasion (DepEd) ti random a pannaka-drug test dagiti estudiante iti hayskul ken titser kadagiti para publiko ken pribado a hayskul iti daytoy a Septiembre.

Kinuna ni Education Secretary Leonor Briones a gundaway daytoy ti departamentona a makaduktal iti kakaro ti panagusar iti droga dagiti estudiante ken titser; iti kasta, makatulongda a mangarisit iti kinaepektibo dagiti programa a manglapped iti droga kadagiti eskuela ken komunidad.

Impanamnama ni Briones a confidential wenno saan a maipubliko ti resulta ti drug test nga iwayat ti Departamento ti Salun-at (DOH).

Kas kuna ni Briones, saan a maitudo no asino dagiti ma-drug test ken saan a maibunannag dagiti maduktalan a positibo nga agus-usar iti maiparit nga agas.

Saan ketdi a kas iti wagas dagiti kameng ti Philippine National Police (PNP) a mangiwaywayat iti programa nga Oplan Tokhang a mapanda mamalaybalay wenno agtoktok iti pagtaengan dagiti maatap nga agar-aramat ken aglaklako iti droga ket maidiayaan iti gundaway a sumuko.

Segun iti DepEd Order Number 40, series of 2017, mapakaammuan nga umuna dagiti nagannak maipapan kadagiti alagaden ti random drug testing babaen ti maysa miting wenno komperensia. Masuratan met dagiti estudiante ken nagannak maipapan iti proseo ti drug test. No bilang saan a maisubli ti nagannak ti acknowledgement slip, saan a mapawilan dagiti mangimatmaton a mangiwayat iti drug test.

No maduktalan a positibo ti estudiante wenno titser, maiwayat ti confirmatory test. No positibo latta ti resulta, mai-refer ti estudiante wenno titser iti doktor wenno pasilidad nga akreditado ti DOH a pakaipaayan met kenkuana ti maysa a drug intervention program.


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 28, 2017 a bilang.)

GF board meeting: Septiembre 9

Angayen ti GUMIL Filipinas ti maikadua a regular board meeting ti gunglo iti ala una iti malem, Septiembre 9, babaen ti panangsangaili ni Anna Liza M. Gaspar, tesorera ti GF, iti Siudad ti Laoag.

Nairanta a maangay iti Siudad ti Laoag, tapno maigiddan iti aldaw ti “Ayat iti Panawen ti Bayakabak: Ilokano Poetry Night” a maangay iti alas-5 iti malem iti Samtoy Books, La Tabacalera, Ilokano Lifestyle Center iti nasao a siudad.

Kangrunaan a mataming iti miting ti pannakaisagana ti Dap-ayan 2018 ken pannakarambak ti maika-50 nga anibersario ti GF ken dagiti dadduma pay a proyekto a para iti termino 2017-2019.

Igunamgunam ni Vilmer V. Viloria, presidente ti GF, ti yaatendar amin nga opisial ken dagiti presidente dagiti provincial chapter, nangruna dagiti agpanggep a mang-host iti sumaruno a kombension a maangay inton Abril 2018.

Para iti detalye ti venue ti miting, ag-text wenno umawag ken ni Anna Liza Gaspar babaen ti selpon (0925 552 5277). (NME Valdez)


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 28, 2017 a bilang.)

AGOSTO 28, 2017



SARITA
4 Ti Bestida ni Kat-Kat
    Ronelyn B. Ramones
12 Sugot
     Gregorio C. Laconsay

NOBELA
8 Oplan Maharlika (33)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Yuri (1)
    Virginia A. Duldulao

DANIW
9 Apagan
   Derick A. Tong-alan
19 Siwawer
    Cecilia Pacis-Aribuabo
47 Daniw a Para Ubbing
    Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Iti Sangalubongan: Ilokano ti Maysa Kadagiti Kalaingan a Kumakanta
      Eliseo B. Contillo
22 Iti Siudad ti Laoag: Ni Manang Fe ti Buko Pie Queen
      Leilanie G. Adriano
26 Iballaet ti Laya iti Niog
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (50)
38 Don Clavio de Ylocos (53)
41 Miks & Tiks

KOLUM
 6 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
20 Dios ti Agngina, Ma’am!
21 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

August 13, 2017

Drug test, inkapilitan a maiwayat kadagiti estudiante iti kolehio

Imbilin itay nabiit ti Commission on Higher Education (CHED) kadagiti institusion a mangididiaya iti higher education (HEIs) a mangiwayatda iti inkapilitan a drug testing kadagiti estudiante iti kolehio ken kadagiti sumrek a kas estudiante.

Inaprobaran itay nabiit ni CHED Chairperson Patricia Licuanan ti CHED Memorandum Order Number 64, series of 2017.

Nailanad iti nasao a memo nga amin nga HEIs a mangipakat iti daytoy, masapul a mangiwayatda nga umuna iti konsultasion kadagiti estudiante. Confidential met dagiti drug test ket adda dusa dagiti opisial ken tao ti eskuela no adda bilang adda panaglabsing.

No maduktalan nga agar-aramat iti droga ti estudiante, masapul a mangyetnag ti HEI iti umisu a dusa, pannarabay ken rehabilitasion.

Sagudayen pay ti nasao a memo ti CHED a mangbukel dagiti HEI kadagiti komite a mangbukel met iti programa iti drug testing para iti bukodda nga institusion.

Karaman iti programa ti kampania maipapan iti droga, panangliklik ken pananglapped iti panagaramat iti droga.

Manamnama a makikoordinar dagitoy a komite kadagiti partner agencies tapno mayimplementar dagiti alagaden iti intervention, mamonitor dagiti estudiante, ken malapdan ti pannakainaig dagitoy iti illegal a droga.


(Naipablaak iti Agosto 21, 2017 a bilang ti Bannawag.)

Libre a tuision, limitado laeng, kuna ni Diokno

Limitaran ti gobierno dagiti agad-adal a mabalin nga agbasa a libre iti kolehio, nupay segun ken ni Department of Budget and Management (DBM) Secretary Benjamin Diokno, uray dagiti nababaknang nga estudiante, mabalin a libre met ti matrikulada kadagiti state universities and colleges (SUCs), kas iti University of the Philippines.

Mainaig iti Universal Access to Quality Tertiary Education Act a pinirmaan ni Presidente Rodrigo Duterte itay nabiit, inlawlawag ni Secretary Diokno a saan met a nailanad iti nasao a linteg a maiparit kadagiti estudiante a nababaknang ti nagannak wenno kakabagianda a mangpabpabasa kadakuada ti agbasa a libre kadagiti SUCs.

Kas kuna ni Diokno, masapul laeng a makapasa iti eksamen ti estudiante sakbay nga agbalin a kualipikado iti libre a panagadal kadagiti SUCs, dagiti unibersidad ken kolehio iti lokalidad, ken kadagiti technical-vocational school ti TESDA.

Innayon ni Diokno a mangikeddengda iti pagpatinggaan ti bilang dagiti estudiate a mabalin nga agadal a libre iti kolehio.

Ni Sekretario Diokno ti mangaramid iti implementing rules and regulations (IRR) ti nasao a linteg ket panggep daytoy a malpas iti uneg laeng ti 15 nga aldaw.

Iti sabali a bangir, mangiwaywayat metten ti Commission on Higher Education (CHED) iti konsultasion kadagiti eskuela tapno maikeddeng dagiti wagas ti panagarisit iti kabaelan dagiti estudiante a makabayad iti matrikula ken dadduma pay a paggastuan.


(Naipablaak iti Agosto 21, 2017 a bilang ti Bannawag.)

Dandaniw Ilokano, pangrambak iti bicentennial ti Ilocos Norte

Kas pangrambak iti bicentennial wenno maika-200 a tawen ti pannakabangon ti probinsia ti Ilocos Norte, iwayat ti Samtoy Books ken dagiti mannurat nga Ilokano ti maysa a rabii ti panagdaniw iti daytoy Septiembre 9, 2017, manipud iti alas singko iti malem, iti 2nd Floor, La Tabacalera Lifestyle Center, Llanes St. Laoag City, Ilocos Norte.

Napauluan ti pasken iti “Ayat iti Panawen ti Bayakabak,” idauluan da Anna Liza M. Gaspar ken Joel B. Manuel dagiti agpabuya a mannaniw a pakairamanan da Remy Albano, Daniel Nesperos, Mario Tejada, Avelina Fe Carlos-Camacho, Eliseo B. Contillo, Aileen Rambaud, ken dadduma pay.

Mayalnag pay iti daytoy a pasken ti Antolohia Dagiti Daniw ni Ayat a nakatiponan dagiti Ilokano a dandaniw maipapan iti ayat nga impablaak ti GUMIL Filipinas. Magatang iti Samtoy Books ti nasao a libro iti sangagasut a pisos (PhP100).

Para kadagiti interesado nga agdaniw, agbuya ken gumatang iti libro, makiuman ken ni Anna Liza Madayag Gaspar bababen ti selpon (0925 552 5277) wenno email: annalizagaspar@gmail.com.


(Naipablaak iti Agosto 21, 2017 a bilang ti Bannawag.)

August 9, 2017

AGOSTO 21, 2017



SARITA
4 Ni Karmay ken ni Karabasa
    Anna Liza Madayag Gaspar
12 Ganggannaet
    B. M. Pascual

NOBELA
8 Oplan Maharlika (32)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Tugot (Maudi a Paset)
    Fernando B. Sanchez

DANIW
9 Kayatko Latta ti Angot ti Pitak
   Daniel L. Nesperos
23 Pitik
    Pearl Lovedyn A. Dacuag
47 Daniw a Para Ubbing
    Roselyn C. Campano

SALAYSAY
16 Agtawen iti 114 ti Kataengan iti Region 1
      Virgilio D. Domaloy
17 Gapu iti Saluyot ken Mamaen
      Prescillano N. Bermudez
17 “Ti Biag, Mangrugi iti 80”
     Tony Antonio
22 Mangipatakderka iti Kwebo, Atanud!
     Villamor C. Visaya, Jr.
26 Naimas ti Uring ti Kawayan
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (49)
38 Don Clavio de Ylocos (52)
41 Miks & Tiks

KOLUM
 6 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
20 Kasano nga Allukoyen Dagiti Ubbing nga Agsursuro?
21 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

August 3, 2017

Yaadu dagiti agsagsagaba iti HIV, naibilang a “national emergency”

Maibilangen a pakaseknan ti sibubukel a pagilian wenno “national emergency” ti epidemia ti human immunodeficiency virus (HIV) iti Filipinas, kas kuna ni Dr. Rossana Ditangco, pangulo ti AIDS Research Group ti Research Institute for Tropical Medicine (RITM) ti Departamento ti Salun-at (DoH) itay nabiit.

Segun ken ni Ditangco a kaipapanan daytoy a saandan a makontrol ti napartak a yaadu dagiti biktima iti HIV.

Iti kaudian nga istatistika manipud iti report ti UNAIDS itoy a tawen, maipakita ti Filipinas nga addaan iti kangatuan ti kaso ti HIV infection iti Asia Pacific region. Iti dayta a rekord, ipakitana nga iti 2016,  83 a porsiento kadagiti baro a naimpektaran ket lallaki a nakiseks iti lallaki ken transgender a babbai a nakiseks met iti lalaki.

Maisupadi daytoy iti yaadu dagiti kaso iti Filipinas iti bumabbaba a bilang dagiti kaso kadagiti pagilian iti nasao a rehion. Segun iti rekord ti DoH, ngimmato iti 140 a porsiento dagiti kaso iti pagilian kadagiti tawen 2010 agingga iti 2016, a dua iti tunggal tallo a baro a pasiente, agtawen iti 15 agingga iti 24 a lallaki a nakiseks iti padada a lallaki.

Iti biang ni Secretary of Health Paulyn Jean Rosell-Ubial, kunana a daytoy epidemia iti HIV ti maysa kadagiti ipangruna ti departamento nga idauluanna. Kas kinunana, manayonan ti badiet iti panangagas iti impeksion, kasta met a kada ma-test a positibo iti HIV, dagus a maidiayaan iti agas, nalag-an man wenno nadagsen ti impeksion.

Kinunana a panggep pay ti departamento nga ipapati ti panag-screen kadagiti komunidad babaen ti panangikampania iti panagpa-test ken dadduma pay a serbisio a kas kadagiti lektiur ken panagipaay iti balakad.


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 14, 2017 a bilang.)

Agrikultura, maisuro koma iti elementaria ken hayskul—DA

Kalikaguman ti Departamento ti Agrikultura (DA) a mairaman ti Agrikultura a kas asignatura dagiti agad-adal iti elementaria ken hayskul tapno maabbukay ti panangipateg dagiti ubbing ken agtutubo iti agrikultura.

Kinuna ni Da Secretary Emmanuel Piñol a nagpatangdan ken Secretary Leonor Briones ti Departamento ti Edukasion maipapan iti daytoy a banag.

Innayon ni Piñol nga apagisu la unay daytoy ta madama a reprepasuen ti DepEd ti kurikulum dagiti eskuela a para iti publiko.

Iti sabali a bangir, ginutigot ni Piñol dagiti amin a graduado iti fisheries ken agriculture nga agbalinda koma nga agriculture entrepreneur wenno ipakatda koma ti inadalda iti mismo a talon wenno agnegosioda maipanggep iti agrikultura.


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 14, 2017 a bilang.)

Tupig ti Magapit



TUPIG TI MAGAPIT. Bambantayan daytoy a tindera ti Magapit, Lal-lo, Cagayan dagiti tupig wenno tinupig a madama a lutlutuenna iti orno. Masansan a dumagas ditoy dagiti biahero nga aggapu iti Tuguegarao tapno adda ipasaraboda kadagiti kameng ti pamiliada. Naimas ti napudot pay laeng a tupig, a lima a pisos ti maysa, isu nga inaldaw nga adu dagiti aggatang. (Roselyn C. Campano)


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 14, 2017 a bilang.)

August 2, 2017

AGOSTO 14, 2017



SARITA
4 Dagiti Baro a Kakaarruba ni Renz
    Mighty C. Rasing
12 Iti Idadateng ti Tudo
    Marcelino A. Foronda, Jr.

NOBELA
8 Oplan Maharlika (31)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Tugot (7)
    Fernando B. Sanchez

DANIW
9 Ti Immadayo
   Roy V. Aragon
47 Daniw a Para Ubbing
   Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Ni Duterte ken Dagiti Kampana ti Balangiga
      Neyo Mario E. Valdez
22 “Aywanam ti Daga Tapno Aywanannaka Met”
      Leilanie G. Adriano
26 Adut’ Pakausaran ti Kapasanglay
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (48)
38 Don Clavio de Ylocos (51)
41 Miks & Tiks

KOLUM
 6 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
20 Kastoy Kadi Lattan ti Sistema ti Edukasion?
21 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

July 31, 2017

Tayeng iti Kadilian



TAYENG ITI KADILIAN. Malaksid kadagiti ruot ti baybay (seaweed), adu met ti maala a tayeng wenno maritangtang iti kadilian ti baybay iti Tallag, Gonzaga, Cagayan. Nailadawan ti maysa nga ama a karaman kadagiti adu a mapan agal-ala iti tayeng no kaugotna. Mailako ti tayeng iti lima a pisos ti maysa. Iti tunggal mapan agala ‘toy ama iti tayeng, makaganar met iti nasurok a sangagasut a pisos. (Roselyn C. Campano)


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 7, 2017 a bilang.)

Industria ti lugan iti Filipinas, kapartakan ti irarang-ayna iti ASEAN

Kadagiti pagilian a kameng ti ASEAN (Association of Southeast Asian Nations), kapartakan ti Filipinas iti tay-ak ti panagaramid kadagiti lugan, uppat man dua ti pilidna, iti umuna a lima a bulan ti tawen.

Maibatay iti rekord ti ASEAN Automotive Federation, immabot ti napartuat ti Filipinas iti 61,094 a lugan iti Enero-Mayo wenno 38.4 porsiento ti immaduanna manipud iti 44,129 a lugan iti isu met laeng a tiempo itay napan a tawen.

Bimmaba met ti produksion ti Thailand ken Vietnam idinto a ti Indonesia a kadakkelan ti merkadona, ngimato laeng iti sumurok-kumurang a lima a porsiento.

Iti 1,668,286 a naaramid a lugan iti daytoy a rehion, nalako ti 1,355,585 iti uneg ti umuna a lima a bulan ti tawen.


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 7, 2017 a bilang.)

Tapno adda latta apuyentayo: 250,000 a tonelada a bagas, ginatang ti PH

Gimmatang ti Filipinas, babaen ti National Food Authority (NFA), iti 250,000 a tonelada metrika a bagas itay nabiit manipud iti Vietnam, Thailand ken Singapore, kas panagsakbay iti pannakaibus ti nakapempen a bagas kadagiti bodega ti NFA.

Manamnama a mamindua a mayeg iti Filipinas ti nagatang a bagas, umuna, iti bulan ti Agosto , sa iti Septiembre, tiempo a kabassit ti pempen a bagas.

Kasapulan nga adda koma latta pempen ti NFA a bagas a para iti 30-aldaw bayat ti kabassit ti apit ti pagilian manipud iti Hulio agingga iti Septiembre.

Kabayatanna, tapno maaddaan ti pagilian iti umdas a bagas, kinuna ti NFA a palubosanna dagiti pribado a negosiante nga agangkat iti agingga iti 805,200 a tonelada metrika iti tinawen.

Dumteng met dagitoy a bagas iti nagbaetan ti Disiembre ken Pebrero ti umay a tawen.


(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 7, 2017 a bilang.)

Naggapuan ti nagan ti probinsia ti Cagayan?


Mabalin a marisut itan dagiti panagpipinnapilit no ania ti namunganayan ti balikas a “Cagayan” a nakaipanaganan ti probinsia ti Cagayan ken ti Tanap (Tanap ti Cagayan).

Kas dakdakamaten dagiti libro ti historia, napanaganan ti probinsia ti Cagayan a sigud a mangsaksakup iti sibubukel a Tanap manipud iti probinsia ti Nueva Vizcaya ken daya a Cordillera agingga iti Aparri, gapu iti balikas a “katagayan” wenno maysa a lugar a pakasarakan iti adu a tagay.

Maysa a balikas iti Ibanag ti tagay wenno taraw iti pagsasao nga Ilokano, maysa a muyong a kapamilia ti silag, niog ken labig a kadawyan nga agbibiag iti sellep wenno madandanuman a lugar.

Dakdakamaten met dagiti dadduma a historiador a naadaw ti balikas a “Cagayan” a nakaipanaganan ti probinsia iti balikas iti Ilokano a “karayan.”

Adda pay dagiti teoria a naadaw ti balikas a “Cagayan” iti “nakagayan” gapu ta naikagay iti Tanap dagiti nalalangto a kayo.

Adda pay dagiti mangipappapilit a napanaganan ti probinsia iti Cagayan gapu kadagiti adu nga Aeta wenno Negrito a maaw-awagan pay iti “agay.”

Iti maysa a panagtataripnong dagiti historiador, sosioholista ken dagiti agtrabtrabaho iti kultura, impakaammo ni Propesor Jimmy P. Domingo, maysa a mabigbig a historiador ken nalatak nga agsuksukisok iti tay-ak ti kultura, nga agpayso a naadaw ti nagan ti probinsia a Cagayan gapu kadagiti adu nga agsasanggala  a karayan, ngem saan a gapu iti balikas iti Ilokano a “karayan” ti naggapuanna.

Dakdakkel ti posibilidad, kinuna ni Domingo, agpapaay pay a maysa kadagiti kolumnista ti Bannawag, a namunganay ti balikas a “Cagayan” a nakabuniagan ti probinsia iti kadaanan a balikas dagiti natibo nga Ibanag a “kaggay.”

Ti balikas a “kaggay” ti awag dagiti Ibanag, ken dadduma pay a natibo a pagsasao iti Tanap, iti karayan malaksid iti balikas a “bannag” nga am-ammo a sabali a pangawag dagiti Ibanag iti karayan.

Dinakamat ni Domingo, mangibagi iti Northern Luzon iti National Committee on Literary Arts ti National Commission for Culture and the Arts (NCCA), a saan a nalatak a muyong ti tagay wenno taraw iti dakdakkel a pakabuklan wenno  paset ti Tanap ti Cagayan ket ngarud dakdakkel ti posibilidad a naadaw ti nagan ti lugar iti balikas a “kaggay,” a kayatna a sawen iti pagsasao nga Ibanag ket lugar nga adu ti karayanna.

Kinapudnona, kas kuna ni Domingo, manmano itan iti makalagip iti pudno a langa daytoy a muyong gapu iti pannakapukpukawna. (Rony de Leon)


(Naipablaak iti Agosto 7, 2017 a bilang.)

July 30, 2017

AGOSTO 7, 2014



SARITA
4 Ti Bruha iti Dakkel-Danum
    Anna Liza Madayag Gaspar
12 Ubbaw a Namnama
      Jeremias Calixto

NOBELA
8 Oplan Maharlika (30)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Tugot (6)
    Fernando B. Sanchez

DANIW
5 Segga
   Ronnie E. Aguinaldo
47 Daniw a Para Ubbing
    Diana Sagario-Macalos

SALAYSAY
16 Intayon Idiay Lake Sebu!
      Remedios S. Tabelisma-Aguillon
22 Gudbay, Sopdrink!
      Jemma Patrice A. Dela Cruz
26 Padasenyo Man Met ti Agtaraken iti Maritangtang
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (47)
38 Don Clavio de Ylocos (49)
41 Miks & Tiks

KOLUM
 6 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
20 Awan Kas iti Agbiag a Napakumbaba
21 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

July 24, 2017

7 a siudad iti Filipinas, mabalin a madidigra iti ingangato ti baybay

Pito a siudad iti pagilian ti mabalin nga agsagrap iti nakaro a pannakalayus no ngumato ti baybay gapu iti in-inut a pannakatunaw dagiti dadakkel nga ‘iceberg’ wenno kakasla bantay a yelo iti lubong.

Iti report nga inruar ti Asian Development Bank (ADB) itay lawasna, naammuan nga adda 25 a siudad iti lubong ti agpeggad gapu iti mabalin nga ingangato iti maysa a metro ti baybay iti asideg a masakbayan ket 19 kadagitoy ti masarakan iti Asia – a 7 met kadagitoy ti adda iti Filipinas.

Dagiti 7 a siudad iti Filipinas nga agpeggad gapu iti mabalin nga ingangato ti baybay: Manila, Caloocan, Malabon, ken Taguig iti Metro Manila; ken Davao ken Butuan iti Mindanao.

Itay nabiit, maysa a bantay a yelo iti Antartica ti nargaay ken naisina ket ad-adalen ita dagiti sientista no maigapu daytoy a pannakaisina ti iceberg iti panagbaliw ti klima (climate change).

Addaan iti agarup 5,800 a kilometro kuadrado a kalawa ken agdagsen iti nasurok a trilion a tonelada, dakdakkel pay ti nasao nga icerberg ngem ti isla ti Cebu.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 31, 2017 a bilang.)

Pinia ti Santa Ana



PINIA TI SANTA ANA. Nakaragragsak daytoy a tindera iti Diora-Zinungan, Sta. Ana, Cagayan, nga agpaspasungad kadagiti dumagas a gumatang iti lakona a pinia. Umad-adu metten dagiti kas kenkuana nga agidispley kadagiti lakoda a prutas iti abong-abong iti igid ti kalsada gapu iti umad-adu metten nga aggatang aglalo dagiti turista a mapan pumaspasiar kadagiti agkakapintas a white beach iti nasao nga ili. (Roselyn C. Campano)


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 31, 2017 a bilang.)

Kuna ti hepe ti Neda: Saanen a ‘masaksakit iti Asia’ ti Filipinas

Saanen a maibilang ti Filipinas a “sick man of Asia” gapu ta naannayasen ti idudur-as ti pagilian, kas kinuna ni Socioeconomic Planning Secretary Ernesto Pernia.

Innayon ‘toy hepe ti National Economic and Development Authority (Neda) nga umisu la unay ti agdama a kasasaad ti pagilian a para iti pannakayimplementar ti Philippine Development Plan (PDP) wenno ti socio-economic blueprint ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte.

Kinuna pay ni Pernia nga iti agdama, umad-adu dagiti agpupuonan iti pagilian saan laeng nga iti sektor ti serbisio no di pay ket iti panagpartuat.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 31, 2017 a bilang.)

Emergency medical team ti DoH iti Rehion 2, nabukel

Binukel ti Departmento ti Salun-at (DoH) iti Rehion 2 dagiti Regional Emergency Medical Teams (REMT) iti nasao a rehion tapno adda nakasagana a maipatulod kadagiti lugar a sangbayan ti didigra.

Kuna ni Janriel Lavadia, pannakangiwat ti Health Emergency Management Service, a buklen dagiti nasao a team dagiti nadumaduma a tattao manipud kadagiti ospital ti gobierno ken ti regional office ti DoH a nagdalan kadagiti nadumaduma a panagsanay a mainaig iti disaster operation.

Innayon ni Lavadia a saan laeng nga iti Rehion 2 a mabalin a maipatulod dagiti medical team. Kunana a mabalin a tumulongda pay kadagiti evacuation center iti Iligan City wenno Cagayan De Oro City iti Mindanao.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 31, 2017 a bilang.)

HULIO 31, 2017



SARITA
4 Kumaw
    Leah D. Manzano
12 Nalaad a Panagsubad
      Ben D. Campañano

NOBELA
8 Oplan Maharlika (29)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Tugot (5)
    Fernando B. Sanchez

DANIW
6 Icarus
   Pearl Lovedyn A. Dacuag
20 Taaw
     Jobert M. Pacnis
47 Daniw a Para Ubbing
     Roselyn C. Campano

SALAYSAY
16 Kayatmo ti Agbiag iti 150 a Tawen?
      Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Salakniban Dagiti Mangga Kontra iti Kurikong
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (46)
38 Don Clavio de Ylocos (48)
41 Miks & Tiks

KOLUM
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
22 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
21 Siled ti Kararag
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

July 14, 2017

Panagadal iti Japanese, adu ti maawisna nga estudiante iti hayskul

Maysa kadagiti gapuna nga adu dagiti estudiante iti hayskul ti interesado nga agadal iti lengguahe a Japanese ti panagkalikagumda nga agbuya iti anime a saanen a kasapulan ti subtitle agingga iti naamirisda a makatulong daytoy iti panagaplayda iti trabaho iti Japan, kas kinuna ti Departamento ti Edukasion (DepEd).

Damo a naidiaya ti lengguahe a Japanese nga adalen dagiti estudiante kadagiti napili a hayskul iti pagilian idi idi 2009, karaman ti Spanish ken French, tapno maisagana dagiti agtutubo a Filipino kadagiti oportunidad iti pagtrabahuan iti pagilian ken iti ganggannaet a pagilian nga agkasapulan iti kabaelan a makapagsao iti maikadua a ganggannaet a lengguahe, maikadua iti Ingles. Nagangayanna, nairaman metten ti Mandarin Chinese ken German.

Iti agdama, kuna ti DepEd nga umad-adu dagiti estudiante ti mayat a mangnayon iti ammoda iti nasao a lengguahe, agpada nga iti lebel ti undergraduate ken graduate, gapu ta malaksid iti dakdakkel a gundawayda nga agtrabaho no ammoda daytoy a pagsasao, nalaklaka pay ti pannakagun-odda iti sholarship nga ididiaya dagiti unibersidad iti Japan.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 24, 2017 a bilang.)

SSS, pinalagipanna dagiti agpempension

Ipalpalagip ti Social Security System (SSS) kadagiti SSS pensioner wenno agaw-awat iti pension manipud iti SSS a tapno agtultuloy ti pannakaawatda iti pensionda, nasken a kompletuenda ti pormulario ti Annual Confirmation of Pensioners Program wenno ACOP.

Mainaig itoy, aramiden koma dagiti pensioner dagiti sumaganad, kas kuna ti SSS:

Para kadagiti agpempension gapu iti panagretiroda wenno gapu iti total disability, mapan wenno agreportda iti SSS iti bulan ti pannakayanakda.

Para kadagiti survivor pensioner, mapanda iti SSS iti bulan ti pannakayanak ti natay a kameng.

Para kadagiti dependent (menor de edad/incapacitated) pensioner, mapanda met iti SSS iti bulan a panagkasangay ti pimmusay a kameng.

Para met kadagiti agpempension a di makapan iti SSS gapu iti sakit wenno gapu iti kaadda ti an-annayen ti bagi, mangibaon laeng iti mangibagi kadakuada tapno idatagna iti SSS dagiti kasapulan a dokumento. Kalpasanna, addanto met pannakabagi ti SSS a mangpasiar iti pensioner tapno makapag-ACOP ti pensioner.

Mabalin a maala wenno mai-download ti pormulario ti ACOP iti SSS website www.sss.gov.ph.

Mabalin met ti pumasiar iti kaasitgan a sanga ti SSS.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 24, 2017 a bilang.)

Drug rehab ti DoH, adda pondona

Mangipaay ti Kongreso iti umdas a pondo tapno masuportaran ti Departamento ti Salun-at (DoH) para iti pannakaagas ken rehabilitasion dagiti drug user iti pagilian.

Impanamnama daytoy itay nabiit ni Dip. Robert Ace Barbers, chairman ti 13th Meeting of the ASEAN Inter-Parliamentary Assembly Fact Finding Committee (AIFOCOM) to Combat the Drug Menace ken ti Committee on Dangerous Drugs ti Kongreso.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 24, 2017 a bilang.)

Awan trabahom, agnegosioka

Gutgutigoten ni Senador Bam Aquino dagiti awan trabahona a bumisitada iti Negosyo Center kadagiti lugarda tapno makaalada iti tulong ket makairugida iti bukodda a negosio.

Kas kuna ti senador, bayat nga awan ti mabirokan a trabaho, mabalin a padasen pay laeng ti agnegosio.

Innayon ti senador, autor iti Republic Act No. 10644 wenno Go Negosyo Act, nga adu dagiti Filipino a gumangganar iti simple a negosio gapu iti tulong ti Negosyo Center.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 24, 2017 a bilang.)

Orkidia Dagiti Aeta



ORKIDIA DAGITI AETA. Nakaragragsak daytoy nga ina nga Aeta ken dagiti annakna ta adu ti nalakoda nga orkidia kadagiti lokal a turista a pimmasiar iti Nangaramoan Beach iti San Vicente, Sta. Ana, Cagayan itay Hulio 2, 2017. Ilaklakoda ti sangapuon a mabalin nga imula nga orkidia iti 10 agingga iti 25 a pisos ti maysa. Agindeg laeng dagitoy nga Aeta iti masungad a bantay sakbay ti aplaya ken iti asideg met laeng a kabambantayan ti pagal-alaanda iti orkidia. (Roselyn C. Campano)


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 24, 2017 a bilang.)

Libre nga abogado para senior citizen, maidardarirag iti Kamara

Maidardarirag kadagiti lider ti Kamara (House of Representatives) ti pannakaanamong koman ti gakat a mangipaay iti libre a serbisio ti abogado kadagiti amin a senior citizen.

Kidkiddawen ni AKO Bicol Party-list Rep. Rodel Batocabe ti madagdagus koma a pannakaaprobar ti House Bill 809 a mangipaay iti libre a serbisio ti abogado kadagiti senior citizen para kadagiti kasoda a sibil ken kriminal.

Idi pay Hulio 2016 nga adda iti House committee on population and family relations ti gakat nga am-ammo pay a kas “An Act Providing Free Legal Assistance for Senior Citizens, Amending for the Purpose Republic Act No. 7342, as Amended by Republic Act No. 9994.”

Saan ketdi a sakupen ti gakat dagiti krimen a mainaig iti moralidad, kaso manipud iti Sandiganbayan a mainaig iti korupsion, riri iti korporasion, ken ania man a kaso a naipila a kas mayayon iti Family Code, malaksid iti kaso a mainaig iti karbengan iti panagaywan.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 24, 2017 a bilang.)

July 12, 2017

HULIO 24, 2017



SARITA
4 Yana
    Delfin P. Dumayas
12 Ni Lakay Polon
    Arturo G. Buenavista

NOBELA
8 Oplan Maharlika (28)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Tugot (4)
    Fernando B. Sanchez

DANIW
6 Sadiay Abong
   Derick A. Tong-alan
20 Didakanto Pulos Artapan
    Francisco T. Ponce
47 Nalawa a Karayan
    Jimmy R. Agustin

SALAYSAY
16 Kastoy Itan ti Tajikistan
     Vicente P. Palcong
26 Naganar Met ti Panagtaraken iti Karnero
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (45)
38 Don Clavio de Ylocos (47)
41 Miks & Tiks

KOLUM
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
21 Siled ti Kararag
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

July 6, 2017

Employer dagiti PWD, makissayan ti buisda

Umawat iti insentibo dagiti pribado a kompania nga addaan kadagiti empleado nga adda disabilidad wenno banay ti bagida (persons with disabilities wenno PWD), kas kinuna ti Bureau of Internal Revenue (BIR).

Iti babaen dagiti annuroten ken pagaladan iti pannakayimplementar (IRR) ti Republic Act 10524, dagiti pribado a kompania a nangawat kadagiti PWD nga agtrabaho a kas regular a trabahador, apprentice wenno learner ket maikkan iti gross income deduction a katukad ti 25 porsiento ti dagup ti sueldo a naited kadagiti PWD.

Panggep ti RA 10524 nga ipaayan dagiti PWD iti patas nga oportunidad iti trabaho ken patas a sueldo iti trabaho a kapada iti trabaho ti awan disabilidadna nga empleado. Agpada ketdi a sakupen ti linteg dagiti pribado a kompania ken ahensia ti gobierno.

Masapul laeng nga ipakita dagiti maseknan ti pammaneknek a sertipikado Departamento ti Panagtegged ken Pannakayempleo (DoLE) nga agtrabaho kadakuada dagitoy a PWD.

Kasta met nga akreditado dagiti PWD iti DoLE ken iti Departamento ti Salun-at (DoH), maipapan iti disabilidad, kabaelan, ken kualipikasion dagitoy.

Malaksid iti maksay iti buis, adda pay nayonna nga insentibo a para kadagiti pribado a kompania a mangaramid kadagiti pasilidadda a maitutop a para kadagiti PWD.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 17, 2017 a bilang.)



Gakat maipapan iti umno a pannakakanta ti “Lupang Hinirang”, inaprobaran ti Kongreso

Inaprobaran dagiti kameng ti Kongreso iti maikatlo ken pinal a pannakaibasana ti gakat a mangpabaro kadagiti pagalagadan maipapan iti umno a pannakakanta ti nailian a kanta a “Lupang Hinirang”, ken panangtignay iti tunggal maysa nga agkanta no maipatkokar iti publiko.

Kasta met a panggep ti House Bill No. 5224 a mangipataw iti nangatngato a multa manipud  50,000 agingga iti 100,000 piso iti “ania man a tao wenno entidad a mangbalusingsing iti ania man kadagiti probision” ti gakat— dakdakkel ngem iti sigud a multa a 5,000 pisos agingga iti 20,000 pisos kas sagudayen ti agdama a Flag and Heraldic Code of the Philippines.

Iti babaen ti gakat, inkapilitan ken masapul a serioso ti pannakakanta ti nailian a kanta kadagiti para publiko a pasken.

Kas simbolo ti panagdayaw, masapul a tumakder amin a tattao a nakasango iti bandera ti Filippinas, no nakaiparang, wenno iti mangiwardas ti panagkanta; kasta met a lugayan dagiti sibilian ti bandera babaen ti panangiparabaw iti kanawan a dakulap iti kanigid a paset ti barukong.

Nupay kasta, palugodan ti gakat dagiti tattao a ti relihionda, ipagelda ti panagkantada iti nailian a kanta. Nupay kasta, ipakita koma dagitoy ti panagdayawda babaen ti panagmatidderda a serioso.

Kasta met a panggep ti gakat a masurot ti istandard iti pannakanta ti “Lupang Hinirang” kas mayanunrot iti panangurnos ken komposisiuon ni Julian Felipe: iti 2/4 a kompas no mapatugtog, ken iti 4/4 a kompas no makanta.

Kasta met a maibilin iti National Historical Commission of the Philippines a mangiwaras kadagiti opisial a musical score sheet nga ayan ti husto a pannakakanta ti nailian a kanta.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 17, 2017 a bilang.)



Dagiti Ikan a Masarakan Kadagiti Kadilian



DAGITI IKAN A MASARAKAN KADAGITI KADILIAN (isdang bato iti Tagalog) nga ilaklako ni Leo Costales, 29, manipud iti San Vicente, Sta. Ana, Cagayan kadagiti turista a mapmapan iti Nangaramoan Beach iti nasao nga ili. Bangbangan, raggaragga, mul, love, ken laplap-it dagitoy nga ikan a komkompraenna kadagiti padana met laeng a mangngalap. Agpateg iti 150-P200 pisos ti sangakilo dagitoy nga ikan. Malaksid kadagitoy, aglaklako pay ni Leo iti sadiwa ken daing a munamon. (Roselyn C. Campano)

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 17, 2017 a bilang.)

OFW ID, mabalin a mapagbalin a pasaporte, kuna ni Bello

Ad-adalen ti gobierno no kasano a mapagbalin ti baro nga overseas Filipino workers’ (OFWs) identification card a kas pasaporte dagiti OFW tapno nanamnam-ayen ti panagbiaheda.

Kinuna ni Labor Secretary Silvestre Bello III a panggepna ti makikoordinar iti Department of Foreign Affairs (DFA) ken iti Department of Justice (DOJ) maipanggep iti daytoy singasing a sistema ti pasaporte a para kadagiti OFW.

Innayon ni Bello a nasken met nga allukoyenna dagiti dadduma pay a pagilian a mangbigbig iti baro nga OFW ID a manamnama a mairuar itoy a Hulio 12.

“Mabalin nga aguraytayo pay iti sabali nga innem a bulan sakbay a mapagbalintayo ti baro nga OFW ID a kas pasaporte, kinuna ni Bello.

Ti baro nga OFW ID ti mangsukat iti overseas employment certificate (OEC). Babaen met ti baro nga OWF ID, saanen a nasken a mangala ti OFW iti travel exit clearance manipud iti Philippine Overseas Employment Administration (POEA) tunggal rummuar daytoy iti pagilian, kas kinuna ni Bello.

“Maikkaten ti OEC ta babaen daytoy a programa, amin a bonafide nga OWF, maikkanda iti I-DOLE nga isu ti ID ti Departament of Labor and Employment nga awan pulos bayadan ti OFW,” innayon ti sekretario ti departamento.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 17, 2017 a bilang.)

July 5, 2017

HULIO 17, 2017



SARITA
4 Saan nga Idulin iti Kaunggan
    Boni A. Mendoza
12 Iti Igid ti Alog
     Constante Casabar

NOBELA
8 Oplan Maharlika (27)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Tugot (3)
    Fernando B. Sanchez

DANIW
6 Dayang Dayang ti Gattaran
   Arnold C. Baxa
20 Mabtaken ti Sara ‘Diay Nuang!
   Rosalie A. Barnachea
22 Iggamam ‘Toy Dakulapko
    Corazon F. Quiamas
47 Daniw a Para Ubbing
    Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Pasiarentayo ti Angkor Wat
     Vicente Palcong
26 Adu ti Pagsayaatan ti Hydroponics ken Aquaponics
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (44)
38 Don Clavio de Ylocos (46)
41 Miks & Tiks

KOLUM
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
18 Siled ti Kararag
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas

June 29, 2017

Gapu iti 'Bassit a Trak'



GAPU ITI ‘BASSIT A TRAK.’ Agmakabulanen a nabara a mapagsasaritaan iti Ilocos Norte ti pannakaidetiner iti Kongreso ti innem nga empleado ti kapitolio probinsial ti Ilocos Norte gapu iti maipagarup a saan a nasayaat a pannakabusbos ti pondo ti tobacco excise tax a naigatang iti ‘bassit a trak’ wenno multicab (sumagmamano kadagitoy ti adda iti ladawan) a naibunong kadagiti barangay. Iti Ilocos Norte, agkaiwara dagiti nakabitin a pakaammo a "Release The Ilocos 6” a kas iti adda iti sango ti kapitolio ken kadagiti malabsan a waiting shed iti national highway tapno mawayawayaan koman dagiti nasao nga empleado nga agparparang a biktima ti susik iti politika dagiti adda iti turay. Daytoy met laeng a susik ti nakaigapuan ti panangideklarar ti Sangguniang Panlalawigan ti Ilocos Norte ken ni Dip. Rodolfo Farinas (1st Dist., Ilocos Norte) a ‘persona non grata’ iti probinsiana gapu iti akemna iti pannakaidetiner dagiti innem nga empleado. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 10, 2017 a bilang.)

Korean, maisuro iti hayskul --DepEd

Kuna ti Departamento ti Edukasion (DepEd) a maisuronton ti Korean, ti opisial a lengguahe ti South Korea, kadagiti para publiko a hayskul.

Napirmaan itay nabiit ti kasuratan ti panagkinnaawatan (memorandum of understanding) a para iti nasao a gannuat.

Kas kuna ti pannakangiwat ti DepEd, maisuro ti lengguahe a Korean a kas maikadua a ganggannaet a lengguahe ken elective. Maipadas nga umuna daytoy itoy a tawen iti napili a 10 hayskul iti Kamanilaan.

Kuna ni Ambassador ti Korea iti Filipinas Kim Jae Shin nga ipaay ti pannakasursuro iti lengguahe a Korean ti nasaysayaat nga oportunidad iti trabaho iti Filipinas ken iti sabali a pagilian, ken iti pannakaipaay ti education grant manipud iti Korea kadagiti kualipikado nga estudiante a Filipino.

Kuna pay ni Kim a napateg unay ti lengguahe, isu a ti panagisuro ken panagadal iti ganggannaet a lengguahe kadagiti eskuela, makatulong tapno mapauneg ti panagkinnaaawatan ti dua a nasion.

Malaksid iti Korean, karaman dagitoy a lengguahe a maisuro iti babaen ti Special Program in Foreign Language ti DepEd: Spanish, Nihongo, French, German, ken Mandarin.


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 10, 2017 a bilang.)

Ad-adu a ‘millennial’ ti natakuatan nga addaan iti HIV – DoH

Kuna ti Departamento ti Salun-at (DoH) nga idi Abril itoy a tawen, addan 629 a tao, kaaduan kadagitoy ti millennial (nayanak iti 1980s-2000s), ti natakuatan nga agsagsagaba iti Human Immunodeficiency Virus (HIV).

Nasurok a 80 a porsiento wenno 513 kadagiti natakuatan nga addaan iti nasao a bayrus ti agtawen iti 15 agingga iti 34.

Kadagiti 609 a nakaala iti bayrus babaen ti pannakiseks, 343 wenno nasursurok ngem kagudua ti lallaki a nakiseks iti padada a lallaki.

Kabayatanna, 18 a tao ti naireport a nakaala iti bayrus babaen ti panagusar iti naimpektaran a dagum. Adda met dua a kaso a nayakar manipud iti ina.

Iti daytoy Hunio, 17 a tao ti natay gapu iti komplikasion a mainaig iti HIV. Nagbalin ngaruden a 172 ti natay iti nasao a sakit ita a tawen.

Maibatay ken ni Diputado Neil Abayon ti Aangat Tayo Party-list, nakadadanag dagitoy a numero. Kunana a pammaneknek daytoy a kasapulan ti pagilian ti nasaysayaat a pannakayadal kadagiti agtutubo a Filipino no kasano nga aywananda ti salun-atda mainaig iti pannakiseks.

Atakaren ti HIV ti resistensia (immune system) ti bagi a makatulong a manglaban iti nasao nga impeksion. No saan a maagasan daytoy, dagiti addaan iti bayrus, nalaklaka a kapten ida iti delikado nga impeksion a kas iti kanser.

Iti panagbaybayagna, no nakapsut unayen ti immune system ti bagi, maaddaan ti tao ti Acquired Immuno Deficiency Syndrome wenno AIDS.

Maala ti bayrus babaen ti pannakisinnukat iti likido iti bagi, kas iti dara, kapsit, ken likido iti mabagbagi ti babai. Awan ketdi ti nasao a bayrus iti katay ken ling-et.

Makaala ti tao iti HIV babaen ti saan a protektado a pannakiseks, panagusar iti impektado a dagum, ken pannakayakar manipud iti ina a mapan iti anakna.

No makastreken ti bayrus iti bagi, agtalinaed daytoyen iti tungpal-biag. Nupay awan pay ti agas a para iti HIV, adda dagiti agas a mangpasardeng iti panagadu ti bayrus-- maawagan daytoy iti antiretroviral drugs (ARVs).


(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 10, 2017 a bilang.)

June 28, 2017

HULIO 10, 2017



SARITA
4 Fina
   Ronelyn B. Ramones
12 Nasaem a Pannakabales
   Benjamin F. Aurelio

NOBELA
8 Oplan Maharlika (26)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Tugot (2)
    Fernando B. Sanchez

DANIW
6 Siak ken Saan a Siak
   N.M.E. Valdez
16 Bomba
   Roy V. Aragon
47 Daniw a Para Ubbing
   Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
18 “Gatangem Man La ‘Toy Lakok a Natengen, Sir…”
    Niel Ferreras
22 Agmulatayo iti Gayubana
     Reynaldo E. Andres
18 Dimo Kunaen a Salamagi Laeng
     Virginia A. Duldulao, Ph.D.

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (43)
38 Don Clavio de Ylocos (45)
41 Miks & Tiks

KOLUM
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
17 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Ading Kosinera
31 Tips

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
19 Siled ti Kararag
20 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas

June 25, 2017

Panagbasa iti medisina, libre iti 8 nga eskuela ti gobierno

Karaman ti UNP, MMSU ken CSU

Panagbasa iti medisina, libre iti 8 nga eskuela ti gobierno


Mabalinen dagiti kualipikado ken maikari nga estudiante a Filipino a kayatda ti agbalin a doktor ti agbalin nga iskolar kadagiti napili a kolehio ken unibersidad ti gobierno (SUC), kas impakaammo ti Komision ti Nangatngato nga Edukasion (CHED) itay nabiit.

Babaen ti nailatang a 317.1-milion a pisos manipud iti badyet iti 2017 a para iti libre a tuision dagiti estudiante iti medisina kadagiti walo nga SUC para iti tawen-pagadalan 2017-2018, kuna ti CHED a libre amin a bayadan iti tuision dagiti mangala iti kinadoktor.

Dagiti walo nga SUC: University of Northern Philippines, Mariano Marcos State University, Cagayan State University, Bicol University, West Visayas State University, University of the Philippines-Leyte, Mindanao State University ken University of the Philippines-Manila.

Kinuna ni CHED Commissioner ken spokesperson Prospero de Vera a nalpasen ti Departamento ti Badiet ken Panagiwardas (DBM) dagiti annuroten ken pagalagadan iti pannakayimplementar (IRR) ti nasao a pundo a tulong kadagiti estudiante.

Kinuna ni De Vera a dagiti sigud ken baro nga estudiante iti medisina a Filipino iti walo nga SUC, makaalada iti subsidy iti libre a tuision babaen ti programa a Cash Grants to Medical Students Enrolled in State Universities and Colleges (CGMS-SUCs).


(Naipablaak iti Hulio 3, 2017 a bilang ti Bannawag.)

Umawag iti DoH

Kayatmo nga isardeng ti panagsigariliom?

Umawag iti DoH


Inyalnag itay nabiit ti Departamento ti Salun-at (DOH), iti pannakitinnulong ti Sangalubongan nga Organisasion iti Salun-at (WHO), ti serbisio iti pannarabay babaen ti selpon tapno matulongan dagiti Filipino a mangisardeng iti panagsigarilio.

Babaen ti tulong ti bileg ken potensial ti teknolohia iti komunikasion, ididiaya itan ti DoH kadagiti Filipino a kayatda nga isardeng ti agsigarilio ti balakad ken suporta babaen ti selpon wenno telepono nga inawaganda iti ‘quitline.’

Ti numero ti quitline ket –165364 – a mabalin nga awagan dagiti mannigarilio. No agusar met iti selpon, iteks laeng ti 'STOPSMOKE' iti (29290)165364 – marugian metten ti balakad ken tarabay babaen ti text, imbes nga aktual a timek ti makisarita. Magun-od ti serbisio babaen ti Smart, Sun Cellular, ken Globe.

Segun ken ni Sekretario iti Salun-at Paulyn Jean B. Rosell-Ubial, maragsakanda a mangidiaya iti daytoy a serbisio iti publiko.

Segun iti 2015 Global Adult Tobacco Survey (GATS) iti pagilian, pito iti 10 ti Filipino a mannigarilio ti kayatda ti agsardeng nga agsigarilio. Ngem 4% laeng kadagiti agsigsigarilio iti napalabas a 12 a bulan ti naireport a nagballigi a nangisardeng iti daytoy makapapatay a bisio.


(Naipablaak iti Hulio 3, 2017 a bilang ti Bannawag.)

Sabali Manen a Baliena



SABALI MANEN A BALIENA (Pygmy killer whale) ti nasarakan dagiti mangngalap iti Sitio Dirique, Davila, Pasuquin, Ilocos Norte itay nabiit kabayatan a naisadsad daytoy iti katangriban a paset ti baybay. Pinadas ti rescue team a salbaren ti naubing pay a baliena a maibilang nga endangered marine mammal species (maib-ibusen a nabiag iti baybay) ngem daksanggasat ta nagsatan daytoy kalpasan a maisubli koma iti adalem a paset ti baybay a pangbirokanda koma iti ina daytoy a mabalin a naiwawa met laeng. Segun kadagiti eksperto, mapapati nga agsussuso pay laeng daytoy ket mabalin a nabisinan ti ina daytoy ket napan nagsapul iti makan nga isu met ti pannakaliwayna iti ubing a baliena a naisadsad iti katangriban. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Hulio 3, 2017 a bilang ti Bannawag.)

Maika-2 a Salip iti Sarita ti Albalos Awards

Maluktan iti daytoy a Hulio ti Maika-2 a Salip iti Sarita ti Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards para kadagiti amin a mannurat iti Ilokano.

Nabangon ti literary foundation a naipanagan iti daydi Dios-ti-aluadna a mannurat ti Bannawag Mario A. Albalos, tubo iti Cabaroan Daya, Siudad ti Vigan, napadayawan a Pedro Bukaneg awardee ken umuna a Thomas Jefferson awardee iti Estado ti Hawaii a nagnanaedanna agingga iti pimmusay idi Marso 3, 1991 iti edadna a 40.

Isponsoran ni Jenny Alcausin (agnanaed iti California) ti pasalip ti foundation ken agpaay met a mangimaton iti nasao a pasalip da Amado I. Yoro, Jun Abinsay, Priscilla Dela Cruz (agnanaed iti Hawaii) iti pannakitinnulong dagiti kameng ti Bannawag.

Ti kompleto a pagannurotan:

1. Marugian ti salip iti Hulio 1, 2017 ken agpatingga iti Pebrero 15, 2018.

2. Silulukat ti salip kadagiti amin a mannurat iti Ilokano malaksid kadagiti mangimaton ken asideg a kakabagianda, ken kadagiti kameng ti Bannawag.

3. Maysa laeng a sarita ti mabalin nga isalip ti tunggal mannurat a makisalip.

4. Nasken nga orihinal, di pay naipablaak wenno naadaw iti ania man a sinurat ti isalip. Nasken met a saan a naipatarus ti pakisalip manipud iti sabali a lengguahe ken nasken a bukod a putar ti autor ti pakisalipna. Saan met a maawat ti sarita a naisalip idin iti Albalos Awards wenno iti sabsabali pay a salip iti panagsurat iti sarita ken ti sarita a naidatag pay a kas entry iti sabali pay a salip iti panawen a pannakaangay daytoy a pasalip ti Albalos Awards nga agpaut manipud iti pannakalukat daytoy a salip agingga iti pannakapadayaw dagiti mannurat a nangabak iti daytoy a salip.

5. Agatiddog ti pakisalip iti 12-20 a panid iti short bond paper, nai-computer (agusar iti Times New Roman, Font Size 12) iti doble espasio ken addaan iti maysa a pulgada a margin iti amin nga igid ti bondpaper. Masapul met nga agusar iti MS Word format.

6. Ti parbo a nagan ti autor ti agparang a naganna a kas autor ti sarita. Ipatulod ti pakisalip iti uppat a nadalus a kopia ken mapakuyogan iti narikpan a sobre a naglaon iti pudno ken parbo a nagan ti autor, paulo ti pakisalip, kaudian a ladawan ken ababa a pakasaritaan ti biag ti autor, adres ti agdama a pagnaedan, agraman email address ken numero ti selpon wenno telepono a mabalin a pakakontakan iti autor. Iti rabaw ti sobre, isurat ti paulo ti sarita ken parbo a nagan ti autor.

7. Ipatulod ti pakisalip babaen ti koreo wenno personal nga idatag iti daytoy nga adres: 2nd Short Story Writing Contest, Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards c/o Bannawag, Manila Bulletin Publishing Corp., Muralla corner Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila. Nasken a maawat ti Bannawag ti pakisalip iti di naladladaw ngem iti Pebrero 15, 2018. Saan a mairaman iti salip ti entry a maawat kalpasan dayta a petsa. Ipatulod met ti soft copy ti sarita iti daytoy nga e-mail address: albalosawards@gmail.com.

8. Dagiti gunggona: Umuna a Gunggona, P15,000.00; Maikadua, P12,00.00; ken Maikatlo, P10,000.00. Maipaayan pay dagiti mangabak iti sertipiko ti pammadayaw malaksid iti medalion a maited iti mangyalat iti Umuna a Gunggona. Adda met karbengan dagiti hurado a mangkissay iti bilang dagiti mangabak no awan ti makapatar iti bukodda a pagbatayan dagiti mangabak. Mabalinda met ti mangparnuay iti nayon wenno sabali a gunggona, no kasapulan.

9. Saan a mabalusingsing ti pangngeddeng dagiti hurado malaksid no maduktalan a nasalungasing ti Pagannurotan Bilang 4. No kasta, mapukawto metten ti karbengan ti autor a makisalip pay kadagiti sumarsaruno a pasalip ti Albalos Awards.

10. Makipagtagikua ti Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards kadagiti mangabak a sarita nupay adda latta karbengan dagiti autor iti copyright dagitoy. Maaddaan pay ti agpasalip iti karbengan a mangipablaak kadagiti mangabak a sarita iti ania man a wagas a kayatna nga aramaten.

11. Mapakaammuanto dagiti mangabak no kaano ken no sadino a maangay ti seremonia ti pammadayaw.


(Naipablaak iti Hulio 3, 2017 a bilang ti Bannawag.)

June 22, 2017

HULIO 3, 2017



SARITA
4 Ti Aktibista
   Rhea Rose D. Berroy
12 Rabii Idiay Nagsabaran
    L.B. Ablang

NOBELA
8 Tugot (1)
    Fernando B. Sanchez
10 Oplan Maharlika (25)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
6 Aniat’ Gatangem, Manong?
   Rosalie A. Barnachea
47 Daniw a Para Ubbing
   Anna Liza Madayag Gaspar

SALAYSAY
14 Filipinas Kontra ISIS: Target: Mindanao?
     Neyo Mario E. Valdez
18 Ania ti Ammom Maipanggep iti Uleg?
     Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Narimat ti Masakbayan ti Pinia
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (42)
38 Don Clavio de Ylocos (44)
41 Miks & Tiks

KOLUM
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
21 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
16 Biag ni Ilokano
20 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Maika-2 a Salip iti Sarita ti Albalos Awards