April 19, 2018

ABRIL 30, 2018



SARITA
 4 Uray Nababa ti Adalmo, Fren
    Florencio M. Bayuga
12 Dagiti Nabaybay-an
     Lolito Q. Peig

NOBELA
8 Kudeta (7)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Kapessat ti Bagis (16)
     Ariel S. Tabag

DANIW
6 Pakdaar
   Ariel S. Tabag
9 Idiay Tapao
     Amado I. Yoro
47 Daniw a Para Ubbing
     Adoracion B. Madarang

SALAYSAY
16 Sangapulo nga Aldaw iti Nasantuan a Daga (2)
      Dionisio S. Bulong
22 Gawad Saka Awardee ti Sto. Domingo Rural Improvement Club
      Villamor C. Visaya, Jr.
26 Adu ti Maagasan ti Ruot a Ragragadi
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (84)
40 Don Clavio de Ylocos (87)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
5 Ti Makunami
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
20 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

April 16, 2018

Strawberry Farm iti Cagayan



STRAWBERRY FARM ITI CAGAYAN. Uray iti Cagayan, adda met  strawberry farm. Isu daytoy ti strawberry farm ti Pamilia Cudala iti Cabiraoan, Gonzaga, Cagayan. Kas kuna ti akinkukua, tallo tawenen dagiti strawberry-da ngem dida unay naas-asikaso. Ngem iti di pay unay nabayag, nagdinamag daytoy babaen ti Facebook ket ita, adu metten dagiti umay mangpaspasiar a kas kadagitoy dua a mannursuro manipud iti Gonzaga South Central School a nagpuros payen kadagiti bungada. Adda masingir a P10 nga entrance fee iti farm a para iti panagpasiar ken panagpiktiur. Malaksid kadagiti bunga ti strawberry, agar-aramid metten ti Pamilia Cudala iti strawberry wine nga ilaklakoda iti P50 ti sangabotelia. (ROSELYN C. CAMPANO)


(Naipablaak iti Bannawag, Abril 23, 2018 a bilang.)


‘Heat stroke,’ annadan, kuna ti Dept. of Health

Iti katengngaan ti Abril a nangrugi ti kalgaw iti pagilian, kas kuna ti Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA).

Kinuna ni Ezra Boquirin, weather specialist ti PAGASA, a naggibusen ti amian (angin nga aggapu iti Siberia) ket sinuktanen ti high pressure area (HPA) nga aggapu met iti amianan a laud ti Pasipiko.

Iti sabali a bangir, imbalakad ti Department of Health (DoH) iti publiko nga agannad kontra kadagiti sakit a kadawyan a maal-ala tunggal kalgaw.

Maibatay iti DoH, maysa kadagiti sakit a masapul a liklikan ti heat stroke, a makapapatay.

Tapno maliklikan ti heat stroke, kuna ti DoH a liklikan ti agbilag iti init manipud iti 10:00 iti bigat agingga iti 3:00 iti malem.

No di maliklikan ti rummuar iti balay, agaramat iti salaknib iti init a kas iti payong ken kallugong.

Ipaugali met ti agbalon ken uminum iti adu a danum tapno maliklikan ti dehydration, a mabalin nga agbanag a heat stroke.

Malaksid iti heat stroke, liklikan met ti sore eyes, a gapu iti bakteria wenno bayrus babaen ti regular a panangbuggo kadagiti ima.

Maysa pay kadagiti problema iti kalgaw ti sunburn, isu a naballaagan ti publiko a saan nga agbilag iti init ken agusar iti sunblock, a di nababbaba ngem SPF-30, 30 a minuto sakbay a rummuar iti balay ken agsapsapo manen kalpasan ti dua nga oras.

Maysa pay a sakit iti  kalgaw ti panateng ken uyek gapu iti agbaliwbaliw a paniempona.

Maibalakad met kadagiti nataengan nga agpabakunada kontra iti trangkaso sakbay a dumteng ti Hunio nga isu ti tiempo ti trangkaso.

Amirisen pay dagiti kanen ken inumen ta ti pannangan ken paginum iti kontaminado, makaigapu iti panagtakki ken panagsarua, segun pay iti DoH.

Ti sakit iti kudil, kas iti busali, kadawyan a maala kadagiti lugar nga agkurkurang iti danum, naletlet, ken saan a regular ti panagdigos dagiti agindeg. Mabalin met a maala ti sakit iti kudil iti swimming pool.

Namallaag pay ti DoH kontra iti kagat ti aso, a mabalin a pakaigapuan ti rabies.


(Naipablaak iti Bannawag, Abril 23, 2018 a bilang.)



April 13, 2018

Aguillon, umuna iti Salip iti Sarita ti 20th AMMAFLA

Inyalat ni Remedios S. Tabelisma-Aguillon ti Umuna a Gunggona iti Salip iti Sarita ti kalleppas a 20th AMMA Foundation Literary Awards.

Naipasngay ni Tabelisma iti Diaz, Umingan, Pangasinan; dimmakkel iti Almaguer South, Bambang, Nueva Vizcaya; ngem nagbalasang, ken nagkolehio iti Mindanao. Binangonda iti daydi kapisi-ti-pusona Crispulo B. Aguillon ti pamiliada iti Brgy. Topland, Koronadal City,  South Cotabato. Agnanaed ita iti Cagayan de Oro City iti sidong ti maysa kadagiti lima nga annakna.

Pinangabak ‘toy retirado a prinsipal iti San Miguel National High School iti Norala, South Cotabato ti saritana a “Ni Boyet.”

Dagiti kakadua ni Aguillon a nangabak:

Maikadua a Gunggona, Quezon E. Javier, babaen ti saritana nga “Atang.”  Tubo iti Baresbes, Dingras, Ilocos Norte, ken agdama nga Agriculturist 1 iti Dept. of Agriculture-Regional Field Office 1, San Fernando City, La Union.

Maikatlo a Gunggona, Dexter M. Fabito, tubo iti Balingit, Pamplona, Cagayan, nagturpos iti BS in Information Technology iti Cagayan State University-Sanchez Mira Campus, babaen ti saritana nga “Anibersario.”

Mapadayawan dagiti nangabak bayat ti Dap-ayan 2018 ti GUMIL Filipinas, ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw, a maangay inton Abril 20-22 iti Moonlite Paradise Resort, Brgy. Diora-Zinungan, Santa Ana, Cagayan, kas impakaammo dagiti mangimaton iti AMMAFLA a da Amado ken Gloria Yoro, Francisco ken Aurora Ponce, ken Alfredo ken Cherry Quibol (agpapada nga agindegen iti Hawaii).

Naggibus ti salip iti sarita ti maika-20 nga edision ti AMMAFLA idi Enero 15, 2018. Tinawen nga ang-angayen ti AMMAFLA ti salip iti sarita iti pannakitinnulong ti Bannawag.

Dagiti naghurado: Aileen R. Rambaud, pangulo; Ariel S. Tabag, kameng; ken Juan Al. Asuncion, kameng.

Dagiti gunggona: Umuna, P10,000.00; Maikadua, P8,500.00; ken Maikatlo, P7,000.00. Maipaayan pay dagiti mangabak iti sertipiko ti pammadayaw.


(Naipablaak iti Bannawag, Abril 23, 2018 a bilang.)

Aragon, umuna iti Maika-7 a Pasalip ALVIYA

Inyalat ni Roy Vadil Aragon ti Iguig, Cagayan ken Dupax Del Norte, Nueva Vizcaya ti Umuna a Gunggona iti Maika-7 a Pasalip ALVIYA babaen ti saritana a “Dapo.” Mannurat ken mannaniw iti Ilokano, Filipino, ken Ingles ni Aragon. Awatenna ti P15,000.00 a cash prize ken sertipiko ti pammadayaw.

Dadduma pay a nangabak:

Prodie Gar. Padios ti Sta. Teresita, Cagayan ngem agnanaeden ken ti pamiliana iti Alberta, Canada, Maikadua a Gunggona babaen ti saritana a “Pannig-an.” Dati a kameng ti Editorial ti Bannawag ni Padios. Awatenna ti premiona a P10,000.00 ken sertipiko ti pammadayaw; ken

Errol L. Abrew ti Caba, La Union, Maikatlo a Gunggona. Impangabakna ti saritana a “Piglat ti Alimunmon.” Mannurat met iti Ilokano, Filipino, ken Ingles ni Abrew. Awatenna met ti P8,000.00 a premio ken sertipiko ti pammadayaw.

Ti Pasalip ALVIYA iti Sarita ket tinawen a pasalip iti panagsurat iti sarita nga es-esponsoran ni Alex Vicente Yadao ti Libertad, Abulug, Cagayan ngem agnanaeden iti New York City. Maysa a gannuat daytoy tapno mapakarit pay dagiti mannurat nga Ilokano nga agsurat iti dekalidad a sarita a maipempen iti agamang ti Literartura Ilokana.

Daytoy a pasalip ket imatmatonan met ni Dr. Freddie Pa. Masuli, maysa a dekano iti Cagayan State University-Sanchez Mira ken tubo met laengti Libertad, Abulug, Cagayan ngem agnanaeden ken ti pamiliana iti Sanchez Mira, Cagayan. 

Nagpaay met a hurado ita a tawen da nag-Editor ti Bannawag Dionisio S. Bulong, Linda T. Lingbaoan ti University of the Philippines Press, ken Juan Al. Asuncion, Editor ti Literatura ti Bannawag.

Mayawatto dagiti premio ken sertipiko kadagiti nangabak iti Dap-ayan 2018: ti Maika-50 nga Anibersario ti GUMIL Filipinas iti daytoy nga Abril 20-22, 2018 iti Santa  Ana, Cagayan. (FPMasuli)


(Naipablaak iti Bannawag, Abril 23, 2018 a bilang.)

ABRIL 23 2018



SARITA
 4 Ti Pagpatinggaan ti Dalan
     Teresita T. Ambalneg
12 Sawmill
     Samuel F. Corpuz

NOBELA
8 Kapessat ti Bagis (15)
     Ariel S. Tabag
10 Kudeta (6)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
6 Dagiti Bambanag
    Bayani M. Gabriel
23 Puro Camiguin
     Ronnie E. Aguinaldo
47 Daniw a Para Ubbing
     Jobert M. Pacnis

SALAYSAY
16 Sangapulo nga Aldaw iti Nasantuan a Daga (1)
      Dionisio S. Bulong
26 Agtarakenka Man iti Koneho
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (83)
40 Don Clavio de Ylocos (86)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
20 Intayon Idiay Kiangan!
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

April 11, 2018

DOT, maragsakan ta nairaman ti Filipinas a kas kangrunaan a pagpasiaran iti Asia

Maragsakan ti Department of Tourism (DOT) iti panangibilang ti Forbes.com iti Filipinas a kas maysa kadagiti kangrunaan a pagpasiaran iti Asia itoy a tawen.

Babaen ti artikulo a napauluan iti “The 5 Spots In Asia That Are Booming With Tourists In 2018,” nadakamat a ti immadu a turista ket gapu iti napasayaat a panagbiahe ken impraestruktura iti Filipinas.

Inraman ti Forbes.com ti Filipinas kadagiti kangrunaan a destinasion iti Asia a kakadua ti Japan, Malaysia, Indonesia, ken South Korea.

Segun ken ni Tourism Secretary Wanda Tulfo-Teo, ti pannakairaman iti listaan dagiti maipangruna a pagpasiaran ket testamento iti kinaanduar dagiti Filipino ken iti kinapinget dagitoy a mangitandudo iti pagilian a kas natalged ken naragsak a pagpasiaran.

Nadakamat iti nasao nga artikulo a gapu kadagiti pannakapasayaat dagiti lokal nga impraestruktura, addaanen dagiti kangrunaan a pagpasiaran iti pagilian kadagiti domestic airport nga addaan met iti regular a biahe a mapan ken aggapu kadagiti kangrunaan a siudad iti pagilian.

Itay napan a tawen, napapintas ti sumagmamano nga internasional nga eropuerto ken plano a mapapintas pay dagiti sabsabali nga internasional nga eropuerto a kas iti Iloilo International Airport, Bacolod-Silay Airport, Laguindingan Airport iti Misamis Oriental, ken New Bohol International Airport iti Panglao.

Segun iti kaudian nga estadistika iti turismo, nakapasangpet ti pagilian iti 1,406,337 nga internasional a bisita iti Enero ken Pebrero itoy a tawen, mapan a 16.15 porsiento ti ngatngatuanna ngem iti 1,210,817 iti isu met laeng a tiempo idi 2017.


(Naipablaak iti Bannawag iti Abril 16, 2018 a bilang.)