July 25, 2015

An-anusan Dagitoy nga Ubbing



AN-ANUSAN DAGITOY NGA UBBING ti sangkabassit a rasa a nakalapan ni tatangda iti Davila, Pasuquin, Ilocos Norte gapu ta malaksid iti natural a kalamidad a kas iti bagyo a tubeng iti panagkalap dagitoy a mangangalap, madlawda a bumasbassit ti ikan a makalapanda gapu iti poaching wenno illegal a panagkalap dagiti ganggannaet a fishing boat nga agsublisubli ken matantannawaganda iti taaw, agarup 20 a milia manipud iti takdang. No iti kallabes ket makakalapda iti agarup 300 a kilo iti maysa nga aldaw, mapan laeng itan a sangapulo a kilo wenno agarup 90 porsiento ti bimmassitan ti makalapanda. Agbalor metten ti presko a baraniti iti P180 tunggal kilo iti merkado publiko idinto a P100-120 laeng itay napalabas a bulan. Segun iti paliiwda, agus-usar dagitoy a ganggannaet a mangngalap iti “superlight” a pangawis kadagiti ikan ket mammaminsan a maakup ken dagus a maipupokda dagiti ikan iti barko a kompleto ti ramitna. Iti biang ti Philippine Coastguard a nakabase iti probinsia, akuen ti ahensia nga awan kabalinanda a mangkamat kadagitoy gapu ta de-armas ken napaspaspas nga amang ti barkoda ngem ti motor boat nga uggorda. (Leilanie G. Adriano)

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 3, 2015 a bilang.)

e-Passport, addanton no Enero

Mangrugi no Enero 2016, mabalinton dagiti biahero a Filipino ti agaplay tapno maaddaanda iti electronic passport a kuna ti gobierno a saan a pulos a matulad dagiti agar-aramid iti bogus a pasaporte.

Saanto metten a ti Banko Sentral ng Pilipinas (BSP) ti mangiprinta iti baro a dokumento a mausar iti panagbiahe no di ket ti APO Production Unit, maysa nga attached agency ti Presidential Communications Operations Office.

Nabiit pay a napirmaan ti katulagan tapno ti APO ti agimprinta kadagiti e-passport para iti Department of Foreign Affairs.

Babaen ti baro a sistema, mapadaras met ti pannakaala iti pasaporte, babaen ti regular a panagproseso, manipud iti 15 nga aldaw iti 10 nga aldaw no maproseso daytoy iti head office ken kadagiti opisina ti DFA iti National Capital Region. No babaen ti express processing, mayababa met daytoy manipud iti pito iti lima nga aldaw.

Mailanad met kadagiti panid ti baro nga e-passport dagiti ladawan dagiti kangrunaan a lugar iti pagilian a paspasiaren dagiti turista.

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 3, 2015 a bilang.)

Asino ti mangsangaili iti Dap-ayan 2016 ti GUMIL?

Mabalin a maammuan no ania a sanga ti GUMIL Filipinas ti mangsangaili iti Dap-ayan 2016, ti Maika-48 a Nailian a Kombension ti GUMIL Filipinas, bayat ti maika-2 a board meeting ti gunglo itoy nga Agosto 2, 2015.

Maangay ti board meeting iti panangsangaili da agkaingungot a Reynaldo Guerrero ken Estela Bisquera-Guerrero, nobelista ti Bannawag ken auditor ti GF, iti pagtaengan dagitoy iti Tuding, Itogon, Benguet, kas impakaammo ni GF President Arthur P. Urata, Sr.

Mairaman pay a mataming iti miting dagiti dadduma pay a pakaseknan ken programa ti GUMIL Filipinas a kas iti panagilibro, panangiwayat iti book fair, workshop ken serye ti lektiur, ken daddumma pay.

Malaksid kadagiti opisial ken mammagbaga ti gunglo, manamnama ti idadar-ay dagiti presidente wenno pannakabagida dagiti amin a chapter ti GUMIL Filipinas iti pagilian ken iti ballasiw-taaw, nangruna kadagiti interesado a mangsangaili iti Dap-ayan 2016.

Para iti nayon nga impormasion, ag-text ken ni EBG (0918 963 2254) idinto a no mainaig iti pakaseknan ti gunglo, ag-text ken ni GF Secretary-General Ariel S. Tabag iti 0921 602 1938. (Neyo Mario E. Valdez)

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 3, 2015 a bilang)

Salip iti Sarita ti 18th AMMAFLA

Silulukaten ti Salip iti Sarita ti Maika-18 nga AMMA Foundation Literary Awards (AMMAFLA).

Nairanta ti pasalip ti AMMAFLA kadagiti agdadamo a mannurat iti Ilokano a “kas pangaron iti reggetda a mangpatadem pay iti plumada.”

“Ituloytayo ti agpasalip -- ken amin a mangabak a sarita, mailibrodanto a kas iti naaramid kadagiti napalpalabas a pasalip ti AMMAFLA,” kinuna dagiti mangimaton iti AMMAFLA a da Amado ken Gloria Yoro, Francisco ken Aurora Ponce, ken Alfredo ken Cherry Quibol (agpapada nga agindegen iti Hawaii).

Maipalagip nga inruar ti AMMAFLA ti librona a Dagiti Premiado a Sarita (1997-2014) iti napalabas a kombension ti GUMIL. Naipalaon iti nasao nga antolohia dagiti nangabak a sarita iti AMMAFLA sipud narugian ti salip idi 1997 agingga iti 2014.

Dagiti pagannurotan ti maika-18 nga edision ti salip.

1. Aggibus ti salip iti Enero 31, 2016.

2. Agpaay laeng ti salip kadagiti agdadamo a mannurat iti Ilokano. Iti daytoy a salip, maibilang nga agdadamo ti mannurat no awan pay ti naipablaak a saritana iti Bannawag. No adda man, di koma nasursurok ngem tallo ti naipablaakna agingga iti Hulio 27, 2015 a bilang ti nasao a magasin.

3. Siwawayawaya ti autor a mangpili iti topiko ti isalipna a sarita.

4. Agatiddog ti sarita iti 10-15 a panid iti short bond paper, naimakinilia, wenno saan, naikompiuter iti doble espasio (Times Roman Medium 12 pts. iti computer), ken adda espasio wenno margin a maysa a pulgada iti amin nga igid ti papel.

5. Maysa laeng a sarita ti mabalin nga isalip ti tunggal autor.

6. Nasken nga orihinal, di pay naipablaak wenno naadaw iti ania man a sinurat ti isalip. Nasken met a saan a naipatarus ti pakisalip manipud iti sabali a lengguahe ken nasken a bukod a putar ti autor ti pakisalipna.

7. Ti parbo a nagan ti autor ti agparang a naganna a kas autor ti sarita. Ipatulod ti pakisalip iti uppat a nadalus a kopia ken pakuyogan iti narikpan a sobre a naglaon iti pudno ken parbo a nagan ti autor, paulo ti pakisalip, kaudian a ladawan ken ababa a pakasaritaan ti biag ti autor, adres ti agdama a pagnaedan, agraman e-mail address ken numero ti selpon wenno telepono a mabalin a pakakontakan iti autor. Iti rabaw ti sobre, isurat ti paulo ti sarita ken parbo a nagan ti autor.

8. Ipatulod ti pakisalip babaen ti koreo wenno personal nga idatag iti daytoy nga adres: Short Story Writing Contest, 18th AMMAFLA, c/o Bannawag, Manila Bulletin Publishing Corp., Muralla corner Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila. Nasken a maawat ti Bannawag ti pakisalip iti di naladladaw ngem iti Enero 31, 2016. Saan a mairaman iti salip ti entry a maawat kalpasan dayta a petsa.

9. Dagiti gunggona: Umuna a Gunggona, P10,000.00; Maikadua, P8,500.00; ken Maikatlo, P7,000.00. Maipaayan pay dagiti mangabak iti sertipiko ti pammadayaw. Adda met karbengan dagiti hurado a mangkissay iti bilang dagiti mangabak no awan ti makapatar iti bukodda a pagbatayan dagiti mangabak. Mabalinda met ti mangparnuay iti sabali a gunggona, no kasapulan.

10. Mapakaammuanto dagiti mangabak no kaano ken sadino ti pakapadayawanda. No met matakuatan a sinalungasing ti mangabak ti Pagannurotan Blng. 2 ken/wenno 6, maibabawi ti premiona ken mapawilanton a makisalip iti ania man a pasalip ti AMMAFLA.

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 3, 2015 a bilang.)

July 23, 2015

AGOSTO 3, 2015



SARITA
6 Atap nga Orkidia
    Johmar R. Alvarez

NOBELA
12 Operation: Drop Venus (24)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
16 Siak ni Precious (21)
     Juan Al. Asuncion

DANIW
9 Iti Hulio
   Rosalie V. Calpito
23 Makikinnamatanak
     Jobert M. Pacnis
31 Iti Igid ti Baybay iti Poro Point
     Ria Rebolledo
47 Dandaniw a Para Ubbing
     Marlyn G. Del Rosario/ Ryan A. Dulig

SALAYSAY
10 Daytoy Lamok a Mammapatay, Kasano, Aya, a Maliklikan?
      Virginia A. Duldulao, Ph.D.
38 Pimmasiarak Met iti Kaubasan ni Manong Danny
      Daniel L. Nesperos
40 Bay-antayo Kadi Lattan a Matay ti Industria ti Gamet?
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
24 Gayang ni Lam-ang (96)
27 Aritosan (147)
29 Miks & Tiks

KOLUM
14 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Dear Doc
20 TIPS
22 Okeyka, Apong
33 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
34 Ading Kosinera
42 Padasem Daytoy, Kailian

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
48 Agkatawa ti Mayat

DADDUMA PAY
 2 Ti Makunami
 4 Tao, Lugar, Pasamak
17 Txtm8
18 Siled ti Kararag
19 Nayon a Teknik Tapno Mapasardeng ti Aso nga Agtaultaul
21 Dagiti Pagannurotan ti Salip iti Sarita ti 18th AMMA Foundation Literary Awards
32 Ammuem Pay Dagitoy
35 Panangaywan Kadagiti Sapatos
36 Napapaut ti Biag ‘Tay Nagaget
37 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Idi Un-unana a Panawen

July 19, 2015

Para Kadagiti Ubbing nga Ilokano



PARA KADAGITI UBBING NGA ILOKANO. Dagiti contextualizers ken language reviewers dagiti Learner’s Materials (Ilokano) a para kadagiti agad-adal iti Grado 1 a manamnama a mairuar iti daytoy a Septiembre. Indauluan ni Gina A. Amoyen (nakatakder, maikatlo iti kanigid), Educ. Program Supervisor, Vigan City Division, dagiti contextualizers (agpapada a nakaiggem iti kopia ti “Tarabay iti Ortograpia ti Pagsasao nga Ilokano 2012,” da (likud, agpakanawan) Nelson A. RobiƱol, Principal I, Ilocos Sur Division; Jenny Jesusa J. Catubay, MT II, Laoag City Division; Vilma F. Alcayaga, MT II, Ilocos Sur Division; Marlyn G. Del Rosario, MT I, Pangasinan II Division; Jenalyn B. Edra, Teacher III, Ilocos Norte Division; Fay Meah Velasco, Teacher III, Candon City Division; Yehlen I. Yangat, Teaching Aids Specialist, Regional Office I; Mary Jean L. Badongan, Principal II, La Union Division; Evangeline A. Cabacungan, MT II, Vigan City Division; Aidena L. Nuesca, Principal III, La Union Division ken Elvira M. Alvarez, Teacher III, La Union Division ken da (sango, mangrugi iti maikapat iti kanigid) Reynaldo R. Tabuyo, MT I, Ilocos Sur Division; Robinson A. Bayson, Teacher I, Pangasinan II Division; Renato D. Umipig, Principal II, Pangasinan II Division ken Ernesto F. Ramos, Jr., Head Teacher III, La Union Division. Kaduada iti ladawan dagiti nagpaay a Language Reviewers, da (sango, mangrugi iti umuna iti kanigid) Cles B. Rambaud ti Pinili, Ilocos Norte; Roy V. Aragon ti Nueva Vizcaya ken Ariel S. Tabag ti Cagayan. (Rinetrato ni Naty Danao ti DepEd Central Office)

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 27, 2015 a bilang.)

Lektiur iti panagipablaak, kdp., mairaman iti 1st Ilokano Book Fair



Mairaman kadagiti aktibidad iti “Libro Ilokano 2015: 1st Ilokano Book Fair” a maangay itoy a Hulio 30 ken 31 iti University of Northern Philippines (UNP) Auditorium dagiti lektiur iti panagipablaak, panagsurat, ken panagipatarus.

Naawis nga aglektiur dagiti autor dagiti libro a Tagalog a da Bebang Siy, Eros Atalia ken Dr. Michael Coroza ken da Sherma E. Benosa, Anna Liza M. Gaspar ken Neyo Mario E. Valdez maipapan iti literatura nga Ilokano partikular iti literatura a para ubbing.

Addaan iti tema daytoy umuna nga edision ti Ilokano book fair iti “Lagip ni Don Belong, Iti Libro Mataginayon” kas pammadayaw ken ni Don Isabelo de los Reyes (1864-1938), nalatak nga Ilokano a politiko, mannurat, labor activist, ken rebolusionario a lider manipud iti Vigan City.

Trataren ni mannurat ti Bannawag Gregorio Amano dagiti kontribusion ni Don Belong iti literatura nga Ilokano ken iti panagsurat ken panagipablaak iti libro.

Pagtinnulongan nga iwayat ti GUMIL Filipinas (GF) ken UNP Center for Ilokano Studies, iti pannakitinnulong ti National Book Development Board (NBDB), ken Komisyon sa Wikang Filipino (KWF), tampok ditoy ti pannakailako dagiti libro nga Ilokano nga impablaak ti GF ken dadduma pay nga independent publisher; kasta met a mayalnag dagiti libro maipapan iti kontemporaneo a piksion nga Ilokano ken literatura a para ubbing.

Manamnama met nga ilako dagiti kangrunaan a bookstore ken publisher iti pagilian kas iti National Bookstore, UP Press, Anvil, Lampara, Adarna, KWF, Librong Lira, ken Visprint, dagiti kapipintasan a libroda: maipapan iti piksion ken edukasion.

Maawis dagiti sabsabali pay nga interesado a publisher ken autor a makipaset iti book fair.

Para iti ad-adu pay nga impormasion, kauman ni Ms. Alma Somera iti UNP Center for Ilokano Studies kadagiti sumaganad a numero: 0916-2562235 ken 0998-7779768 wenno bisitaen ti Libro Ilokano 2015 events page iti Facebook.

(Naipablaak iti Bannawag Hulio 27, 2015