August 29, 2015

No Dumteng ti Kalamidad



NO DUMTENG TI KALAMIDAD... Kalpasan ti nakaro a layus iti Ilocos Norte a nangtinep iti adu a kabalbalayan, nangtuang kadagiti poste ti koriente, nangkurukor kadagiti karayan, nangdadael kadagiti kalsada, rangtay ken nangsawang kadagiti dike, irigasion ken dadduma pay, dagdagus met a naipaayan iti tulong dagiti nadidigra babaen ti liderato ni Gobernador Imee Marcos ken iti pannakitinnulong dagiti ahensia ti gobierno, NGOs ken dagiti negosiante ken pribado a tattao. Malaksid kadagiti family food packs, adda pay generator sets a naibunong kadagiti nasulinek a barangay a dinuprak ti bagyo, libre a tawag, medisina ken check-up kadagiti agsakit maigapu iti bagyo, ken adda pay libre a pagluganan kadagiti sumagmamano a rota iti nadumaduma nga ili, libre a charging stations iti kapitolio ken iti dadduma pay a munisipio ken barangay nga adda generator-na. Itay Agosto 25 a pannakasursurat daytoy, umaboten iti nasurok a maysa bilion a pisos ti balor dagiti nadadael a sanikua, mula, dingo ken iti impraestruktura gapu iti panangsaplit ni Bagyo Ineng iti Amianan a Luzon. (Leilanie G. Adriano)

(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 7, 2015 a bilang.)

Saan a balikbayan box: Panagipuslit iti asukar, bagas, pasipsiputan ti Senado

No ni Senador Miriam Defensor-Santiago ti matungpal, saan a dagiti balikbayan box nga ipatpatulod dagiti overseas Filipino workers ti rumbeng a siputan ken kasuan ti Bureau of Customs no di ket dagiti illegal nga agiserserrek iti asukar ken bagas iti pagilian.

Segun ken ni Santiago, rinibu a sako ti bagas ken asukar manipud iti Thailand ti nakompiskar dagiti autoridad iti nadumaduma a pantalan iti pagilian itay nabiit.

Naammuan a nagdalan nga immuna iti Hong Kong dagiti “high grade” nga asukar ken nasuktan iti deklarasion daytoy a kas “plastic utensils” ngem natiliwan.

Immuna nga imbatad ni Senador Cynthia Villar, chairman ti Senate committee on food and agriculture, ti pannakadismayana iti agtultuloy nga iseserrek dagiti kontrabando nga asukar ken bagas.


(Naipablaak iti Bannawag, Septiembre 7, 2015 a bilang.)

August 26, 2015

SEPTIEMBRE 7, 2015



SARITA
4 Ligaya
    Arnold C. Baxa
   
NOBELA
12 Operation: Drop Venus (29)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
16 Siak ni Precious (26)
     Juan Al. Asuncion

DANIW
9 Agsapa iti Piat
    Louie Jon A. Sanchez
47 Dandaniw a Para Ubbing
     Ronelyn B. Ramones/ Roselyn C. Campano

SALAYSAY
10 Ania Ngata No Awan Selponmo?
      Virginia A. Duldulao, Ph.D.
20 No Lakayen, Saanen a Maibalud?
      Neyo Mario E. Valdez
24 Apay nga Agmulatayo iti Kawayan?
     Leilanie G. Adriano
40 Naandur Daytoy a Barayti ti Bawang
    Reynaldo E. Andres

KOMIKS
27 Gayang ni Lam-ang (100)
30 Aritosan (151)
32 Miks & Tiks

KOLUM
14 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Dear Doc
22 TIPS
23 Okeyka, Apong
26 Haytek!
35 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
36 Ading Kosinera
42 Padasem Daytoy, Kailian

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
48 Agkatawa ti Mayat

DADDUMA PAY
 2 Ti Makunami
 4 Tao, Lugar, Pasamak
17 Txtm8
18 Siled ti Kararag
19 Adda Met Pusa a Managbutbuteng
34 Ammuem Pay Dagitoy
37 Panangdalus iti Alpombra
38 Edukasion Dagiti Ubbing: Agtultuloy Koma ti Pannakapasayaatna
39 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Idi Un-unana a Panawen

August 23, 2015

"Paspas Dur-as Dagiti Gunglo ti Babbai iti Laoag



“PASPAS-DUR-AS” DAGITI GUNGLO TI BABBAI ITI LAOAG. Babaen ti panagsanay ken mayannatup a teknolohia, ipakpakita dagitoy a babbai a kameng ti gunglo dagiti babbai iti Siudad ti Laoag nga adda met kuarta manipud iti sukaw (water lily). Kadawyan a makita dagitoy atap a mula iti igid ti karayan, dan-aw (danaw) wenno waig. Alisto nga umadu dagitoy ket ibusenda ti nakiddit a danum a pagtubuan. Imbes a perhuisio, nam-ay ti inted dagitoy a sukaw kadagitoy a gunglo ti babbai iti Kailokuan ta nasursuroda no kasano nga apiten ket malaga dagitoy iti nadumaduma a produkto a kas kadagiti makita iti ladawan. Adda bag, folder, kallugong, tsinelas, place mat ken dadduma pay nga ar-aramidenda a panguartaan. Tunggal adda maangay a trade fair wenno exhibit, dagitoy a produkto ti maysa kadagiti kaunaan a maibus. Babaen ti online marketing, adu payen dagiti adda iti ballasiw-taaw a mayat nga agorder gapu ta nalagda ken naidumduma dagitoy ken madlaw a “nalaga gapu iti ayat.” (Leilanie G. Adriano)

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 31, 2015 a bilang.)

100-K a gunggona, naukkon para iti pannakatiliw ti nangpapatay iti estudiante ti MMSU

Ni LEILANIE G. ADRIANO

MANGABAT, JR.

Aganayen a P100,000.00 ti naukkon a gunggona para iti asino man a makaitudo iti paglemlemmengan ti maatap a pimmatay iti estudiante ti Mariano Marcos State University a ni Jemima Kezia M. Andres, 19, ken kakaisuna nga anak da Reynaldo E. Andres (mannurat ti Bannawag) ken Nonalyn Andres ti Poblacion, Currimao, Ilocos Norte.

Maitudtudo ti maysa a Victorino Mangabat, Jr., tubo iti Cauayan, Isabela, a pimmatay ken ni Maimai (birngas ni Jemima). Ni Mangabat ti naitudo a kaudian a kadua ti biktima sakbay a nasarakan ti bangkay ni daytoy a naiwalang iti national highway iti Barangay San Cristobal, Sarrat, Ilocos Norte idi parbangon ti Agosto 4.

Kagiddan ti pannakaitulod ti bangkay ni Maimai iti Municipal Cemetery ti Currimao idi Agosto 12, naipila met ti kaso a murder kontra ken ni Mangabat ken iti inana a ni Dalia a maipagarup a kaduana a naglibas manipud iti balay nga up-upaanda iti Barangay Aglipay, Batac, Ilocos Norte.

Maibatay iti kaudian a resulta ti imbestigasion ti polisia, naammuanen ti kinaasino ti orihinal nga akinkukua iti plaka ti Montero Mitsubishi nga us-usaren ti suspek. Awan met ti masnop nga adres ni Mangabat nga agus-usar iti nadumaduma nga alias a kas iti Francis “Jay-R” Ortega Jr. ken Faustino Madrid Dy IV ta agakar-akar iti pagyanan, kaduana ti inana ken ti maipagarup a putotna nga agtawen iti dua.

Malaksid ti kaudian a kasona, maatap pay ni Mangabat a kas responsable iti panagpukaw ti live-in partner daytoy a ni Angel Fhemie Rodriguez. Sabali pay ti kasona a carnapping ken ti dina panagbayad iti full-tank a krudo iti nagpakargaanna a gasoline station iti Ilocos Norte a maipagarup a napasamak kalpasan ti ipapanawda iti kaserada iti Batac.

Gapu iti naaramid ken ni Maimai, kuna ni Acting Provincial Director Albert Ocon a maibilangen ni Mangabat a kas “Most Wanted iti Ilocos Norte” a naiget a sipsiputan dagiti autoridad.

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 31, 2015 a bilang.)

Marihuana, mausar a kas agas?

CBCP, nangiruar iti pastoral letter mapanggep iti “marijuana bill”

Nangiruar itay nabiit ti Catholic Bishops Conference of the Philippines (CBCP) iti pastoral letter a kas tarabay maipanggep iti “marijuana bill” iti baet dagiti diskusion no rebbengna a maaramid a legal wenno saan a kas medical treatment ti marihuana.

Impaganetget ni CBCP President Lingayen Dagupan Archbishop Socrates Villegas a saan met a namimpinsan a konkontraen ti Simbaan ti panagbalin a legal ti pannakausar ti marijuana, nangruna no para iti aspekto a medikal.

Inlawlawag ni Villegas nga awan ti bibiang ti Simbaan iti isyu iti panangiwardas ken mekanismo ti ahensia a madutokan a mangiwanwan iti daytoy, no di ket kitaenda ti pannakaiwardas a saan nga agbunga iti panagkunniber ken panagriro.

Mainaig iti daytoy, nangiruar iti ethical principles ti CBCP a nangipaganetget iti immoralidad ti panangabuso iti panagusar iti marihuana ken ania man a sobra a para iti umno a medical treatment.

Kuna pay ni Villegas a masapul a nalawag kadagiti Katoliko a Filipino ti Katekismo a maibilang met a pannakailuod (addiction) ti sobra a panangabuso iti bagi, kas iti sobra a panaginum iti arak, panagaramat iti droga ken panagsigarilio.

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 31, 2015 a bilang.)

Lingbaoan, kdp., padayawan ti UMPIL iti Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas

Padayawan ti Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL), ti gunglo dagiti mannurat iti Filipinas, ni Linda T. Lingbaoan-Bulong iti daytoy nga Agosto 29, 2015 bayat ti pannakaangay ti Pambansang Kongreso ng mga Manunulat iti Escaler Hall iti Ateneo de Manila University.

Maipaay ken ni Lingbaoan ti 2015 Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas para kadagiti sinuratna a sarita ken nobela iti Ilokano (Kathang Ilokano).

Kakadua ni Lingbaoan a mapadayawan da Crisostomo B. Balairos (Kathang Hiligaynon), Nemesio S. Baldesco Sr. (Tulang Waray), Rafael A. Banzuela Jr. (Tulang Bikolnon), Marcelo A. Geocallo (Kathang Sebuwano), Susan S. Lara (Kathang Ingles, Yen Makabenta (Sanaysay sa Ingles), Victor Emmanuel Carmelo D. Nadera Jr. (Tulang Filipino), Danton R. Remoto (Tulang Ingles), ken Rody Vera (Dulang Filipino).

Maipaayan met iti Gawad Paz Marquez Benitez ni Dr. Erlinda Kintanar Alburo, kas pagtamdan a mannursuro iti literatura.

Maipaayan met iti Gawad Pedro Bucaneg ti Integrated Performing Arts Guild (IPAG) ti Marawi State University-Iligan Institute of Technology (MSU-IIT) ti Iligan City.

Ti nasao a seremonia ti pammadayaw ket maysa kadagiti tallo a programa iti nasao a Pambansang Kongreso ng mga Manunulat 2015. Karaman pay ti Adrian Cristobal Lecture Series ken Writers’ Forum.

Napili nga Adrian Cristobal Lecturer ni Propesor Solita Collas-Monsod, ekonomista ken nalatak a personalidad iti radio ken telebision manipud iti Departamento ti Ekonomia ti University of the Philippines iti Diliman, Quezon City. Napauluan ti pannakiinnuman ni Monsod iti “The Largest Crocodile in the World.”

Panagsasarita met maipapan iti pakaseknan dagiti mannurat ti Writers’ Forum a napauluan iti “E-Karapatan: The Writers’ Rights Online.”

Maawis iti nasao a kongreso ti asino man nga interesado iti literatura ken panagsurat, ken kadagiti kayatna nga agkameng iti UMPIL.

Para iti dadduma pay a detalye, makiuman ken ni Blsng. Eva Garcia Cadiz (0917 845 3721) wenno ken ni Dr. Michael M. Coroza, Sekretario-Heneral ti UMPIL (mcoroza@ateneo.edu).

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 31, 2015 a bilang.)