PREMIO DUQUE 2011

Maikapat a Salip iti Sarita ti Premio Reynaldo A. Duque

Dagiti pagannurotan:

Dagiti pagannurotan:

1. Esponsoran daytoy ni Teresita R. Duque, kaingungot ni Pedro Bucaneg ken UMPIL Awardee Reynaldo A. Duque. Salip daytoy a pangparegta kadagiti kameng ti GUMIL Metro Manila ken GUMIL Candon (Ilocos, Sur) ken pangawis nga agkameng kadagiti nasao a gunglo dagiti mannurat. Silulukat ngarud ti salip kadagiti Ilokano a mannurat nga agnaed iti Metro Manila ken kabangibangna a probinsia iti Katagalogan, kameng wenno saan iti GUMIL Metro Manila, ken kadagiti dati ken agdama a kameng ti GUMIL Metro Manila ken GUMIL Candon iti Filipinas ken iti ganggannaet. Mailaksid met iti salip dagiti kameng ti BANNAWAG.

2. Agatiddog ti sarita iti 10-15 a panid, naimakinilia wenno naikompiuter iti doble espasio iti 8 1/2 x 11 a papel a coupon bond. Maysa laeng a sarita ti mabalin nga isalip ti tunggal mannurat.

3. Masapul a ti parbo a nagan ti maikabil iti manuskrito a pakisalip. No ipatulod babaen ti email: dua nga MS Word document files ti isumite. Umuna, ti sarita a pakisalip. Maikadua, ti parbo ken pudno a nagan ti autor, pakasaritaan ti biag ti autor, ken ti pammalubos ti presidente ti pagkamenganna/pagkamengannanto a gunglo (GUMIL Metro Manila wenno GUMIL Candon).
No ipatulod babaen ti koreo: uppat a kopia ti idatag ken pakuyogan ti entry iti narikpan a sobre a nakailanadan ti paulo ti sarita, parbo ken pudno a nagan ken kabibiag ti autor. No iti e-mail, iturong iti ariel.tabag@gmail.com. No iti koreo, ipatulod iti Premio Reynaldo A. Duque Secretariat, c/o BANNAWAG, Manila Bulletin Publishing Corporation, Muralla cor. Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila.

4. Makaammo ti makisalip a mangpili ti tema ti saritana, ngem masapul a mainaig iti kultura ni Ilokano.

5. Rumbeng nga orihinal, di pay naipablaak, di naadaw iti ania man a naipablaaken a sinurat, di naipatarus manipud iti sabali a lengguahe, di pay nangabak iti ania man a salip iti panagsurat ti sarita nga isalip, ken bukod a gapuanan ti autor ti isalipna a sarita.

6. Agbalin a kukua ti esponsor dagiti nangabak a sarita. Maikkan pay iti karbengan a mangedit, mangatur ken mangipablaak iti libro, magasin wenno periodikal a pilina nga awan sungsungbatanna iti autor. Agtalinaed ketdi ti copyright iti autor.

7. Saan a mabalbaliwan ti pangngeddeng dagiti hurado— malaksid no maduktalan kalpasanna a linabsing ti mannurat ti Pagannurotan Bilang 5. Iti dayta a panaglabsing, maibabawi ti gunggona ket saanton a mapalubosan pay ti autor a makisalip iti ania man a salip nga esponsoran ti Premio Reynaldo A. Duque.

8. Dagiti gunggona: First Prize, $200; Second Prize, $150; Third Prize, $100. Maikkanto pay iti sertipiko dagiti mangabak. Maikkatto ti 10 a porsiento iti tunggal premio ket maipan daytoy iti pundo ti GUMIL Metro Manila.

9. Maitedto dagiti premio iti pannakarambak ti anibersario ti GUMIL Metro Manila inton Disiembre 2011.

10. Nasken a maawat ti pakisalip iti e-mail wenno iti koreo saan a naladladaw ngem tengngat’ rabii ti Nobiembre 15, 2011.

Makaruruar iti LET, nagbassiten –Angara

Kinarit ni Sen. Edgardo Angara dagiti pagadalan a mangididiaya iti kurso nga Edukasion a pasayaatenda koma ti pannakasangay dagiti estudiante iti Edukasion.

Kiniddaw ni Angara daytoy bayat ti maysa a miting a naangay iti Philippine Normal University iti Manila itay lawasna gapu iti kunana a nakabasbassit a bilang dagiti makaruruar iti Licensure Examination for Teachers (LET).

Dinakamatna nga iti LET a naangay idi Abril itoy a tawen, mapan a 13,000 laeng ti nakaruar iti 62,000 a nangala iti eksamen, wenno maysa iti kada lima laeng ti nakaruar.

“Waste of human capital,” dayta man ti awag ti senador kadagiti adu a di makaruruar iti LET. Iti sabali a pannao, sayang laeng ti uppat a tawen a panagbasbasa dagitoy nga estudiante.

Mainaig itoy, kinuna ni Angara a nasken a mapasayaat koma ti “teacher education” gapu ta saan a matawaran ti kinapateg ti akem dagiti edukador iti panagrang-ay ti pagilian.

Naipablaak iti Bannawag, Setiembre 12, 2011 a bilang

Adda metten Dengue Club

Nangbukelen iti Dengue Club ti sumagmamano a pagadalan iti pagilian tapno sangsangkamaysada a manglaban iti sakit.

Linugayan ti opisina ni Department of Education (DepEd) Secretary Armin Luistro ti sangsangkamaysa a panagtignay dagiti estudiante tapno makontrol ti panagwaras dagiti lamok a nagimet iti dengue virus.

Usaren dagiti kameng ti club ti libre nga orasda nga agdalus iti aglawlaw ken itandudo dagiti addang tapno makontrol ti lamok.

Naipablaak iti Bannawag, Setiembre 12, 2011 a bilang

Lugan a patarayen ti koriente, nayalnag

Impakaaammo ni Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) Director-General Joel Villanueva nga ikalikagumda ti pannakaaramid ti lugan a patarayen ti koriente wenno e-vehicle gapu iti naimbag nga ibungana kadagiti umili, iti aglawlaw ken ekonomia.

Inyalnag ti TESDA itay nabiit, kagiddan ti pannakarambak ti maika-17 nga anibersario ti ahensia, ti umuna nga e-van a P30 laeng ti magastos iti 30 kilometro a tarayenna.

Naipablaak iti Bannawag, Setiembre 12, 2011 a bilang

Top Most Wanted iti Rehion I, natiliw

Balligi ti kampania kontra iti kriminalidad nga isaysayangkat ti Ilocos Sur Philippine National Police Office (ISUPPO) nga idadauluan ni Senior Supt. Reynante G. Partible.

Natiliw itay Agosto 27, 2011 ni Benson Alviento Y Sudario, 38, tubo ti Candon City ken dadaulo ti maysa a grupo ti sindikato nga agdakdakiwas iti Ilocos Sur ken kabangibang a probinsia. Nangilatang ti Department of Interior and Local Government (DILG) iti P250,000 para iti pannakatiliw ti suspek.

Natiliw ni Alviento babaen ti panangidaulo ni Chief Insp. Arbel Mercullo, hepe ti Criminial Investigation Detection Team ti ISUPPO a nakabase iti Camp Pres. Elpidio Quirino, Bulag, Bantay, Ilocos Sur/ISPPSC, Candon City PS, Maria Aurora MPS, ken Aurora CIDT.

Nakemmeg ti suspek iti Barangay Punglo, Maria Aurora, Aurora a nabayag a naglemmengan daytoy.

Wanted iti nadumaduma a kaso ni Alviento pakairamanan ti Double Murder Aggravated by the Use of Illegally Possessed Firearm ket addaan iti mandamiento de aresto nga imapulog ni Judge Gabino Balbin ti RTC Candon City.

Nakabalud ita ti suspek iti CIDT Detention Center iti ISUPPO.

Ti pannakatiliw ni Alviento ket nairaman iti flagship Project ti CIDG nga Oplan PAGTUGIS (campaign against wanted persons) ken Oplan SALIKOP (Campaign against syndicated/organized crime group).

Naipablaak iti Bannawag, Setiembre 12, 2011 a bilang

Dengue Fever: Maragatas ti Nangpaimbag Kenkuana

Dengue Fever: Maragatas ti Nangpaimbag Kenkuana
Ni LEONARDO S. FAGARAGAN

SAANMI nga am-ammo a personal ni Rhea ngem nagdanagkami met idi maammuanmi ken ni Ariel S. Tabag, Poetry ken Entertainment Editor ti Bannawag, a delikado ti kasasaad daytoy misis ti gayyemna a rakista nga adda iti maysa nga ospital iti Novaliches, Quezon City gapu iti dengue fever.

“Adda kano internal bleeding-na,” kinuna ni Apo Tabag idi makasaritami. Ken nababa kano unayen ti blood platelets daytoy.

Ngem kalpasan ti sumagmamano nga aldaw, nakaangeskami iti nalukay idi ipadamagna manen a nakaruaren iti ospital ni Rhea. Naimbagan kanon.

Ket ti kunada a nangpaimbag kenkuana?

Ti ruot nga aw-awagantayo iti maragatas (tawa-tawa iti Tagalog wenno euphorbia hirta iti siensia).

Nagangerda kano iti bulong ti maragatas ket daytoy ti impapainumda ken ni Rhea malaksid iti imbilin ti doktorda nga ipatomarda. Nadamagda kano ngamin nga adun ti naag-agasan ti nasao a mula a kinapet ti dengue.

Kunada a mismo a ti doktor ni Rhea, nasdaaw met iti kellaat nga ingangato ti bilang ti blood platelets daytoy. “Talagang mabisa pala ang tawa-tawa!” kinuna kano daytoy.

Sabagay, mismo a ni Department of Health (DoH) Secretary Enrique T. Ona ti nangipakaammo sumagmamano nga aldaw kalpasanna a maibatay iti pakpakauna a pannakaamiris ti maragatas iti laboratorio, agparparang nga “addaan iti epekto” ti maragatas iti pannakaagas dagiti agsagsagaba iti dengue.

Saan pay met ketdi a sigurado, a kas kuna ni Ona, ngem itultuloy ti Department of Science and Technology (DoST) ti panagsukisokna maipanggep iti “active ingredient” ti maragatas nga agparparang a nasamay a pangparmek iti bayrus.

Idi pay met ketdi nga ibagbaga dagiti mamati iti “herbal medicine” nga epektibo ti maragatas a pangagas kadagiti agsagsagaba iti dengue fever. Awan la ngamin ti pormal a panagsukisok dagiti sientista a mangipaneknek koma iti kinasamay daytoy.

Kas kuna dagiti nakalasat iti dengue, ti maragatas ti nangpaimbag kadakuada ta kalpasan ti panagin-inumda iti nagangran iti maragatas, ngimmato ti “blood platelets count” dagitoy.

Ibalakad dagiti herbalist (erbolario, kunatayo man laengen) a ti sibubukel a mula wenno ruot – mairaman ditan dagiti sabong, bulong, kayo ken ramutna—ti maipaburek ket ti nagpaburkan ti maipainum iti pasiente iti kaadu a maysa a tasa iti kada oras; iti kasta, makita ti napintas a pagbaliwan ti pasiente iti uneg ti 24 nga oras.

Kuna dagiti doktor a kadagiti kaso ti nakaro a dengue, agsagaba ti pasiente iti dehydration, hemorrhage (panagpadara) ken panagdaringungo, ken panagruar ti dara iti lapayag, ken panagdara dagiti gugot. Daytoy a kasasaad ti pasiente, ibungana ti anemia ken organ failure.

Innayon ni Health Secretary Ona: “Awan pay met ti nadamagmi a side-effects wenno dakes nga imbunga ti panagin-inum iti nagpaburkan iti maragatas. Ket napintas met ti panagin-inum iti daytoy ta iliklikna ti pasiente iti dehydration.”–O

Naipablaak iti Bannawag, Setiembre 12, 2011 a bilang

UMPIL Awardee

UMPIL AWARDEE. Ni Crisostomo “Cris” M. Ilustre, mannurat iti Bannawag, iti panangipaay kenkuana ti Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL) iti 2011 Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (Iluko fiction), kangatuan a pammadayaw a maipaay ti UMPIL iti asino man a mannurat a dakkel ti naitulongna iti pannakasaluad ken panagrangpaya ti literatura iti Filipinas. Iti ladawan, karaman ni Apo Ilustre (adda iti batog a mismo ti screen) dagiti padana nga awardee ken dagiti opisial ti UMPIL. Iti ladawan iti baba, kaduana ti kaingungotna, ni Clarita; ken ni kaanakanna a Jane Flores ken ti anak daytoy a ni Jeiraldine Shayne. Naangay ti pammadayaw a seremonia idi Agosto 27 iti Unibersidad ti Filipinas, Diliman, Q.C.

Naipablaak iti Bannawag, Setiembre 12, 2011 a bilang