Ngem Nakasaganada Kadin?

Makapabang-ar iti rikna ti sinurat ni Apo Renato D. Segundo a maikkan koma iti ad-adu nga insentibo dagiti titser tapno ngumato ti kalidad ti edukasion. (Edukasion, Hulio 2). Naimbag kadi, apo, tapno lumawa met bassit ti aangsanmi a manursuro.

Nupay kasta, makunami a maysa laeng daytoy kadagiti kasapulanmi tapno makaitedkami iti nasaysayaat a kalidad ti adal a kalkalikagumantayo amin a sangapada. Iti bukodmi a panirigan, ti koma kangrunaan a maited kadakami ket dagiti adalan (pupils/students) a nakasagana ken talaga a kayatna ti agadal.

Wen, makunami daytoy ta maliplipatantayo nga usaren daytay Law of Readiness iti panangsagattayo kadagiti ubbing nga awatentayo nga agadal. Ti kangrunaan a pagibasarantayo iti sumrek nga agadal ket isu ti edad. Kas koma no lima ti maikeddeng a tawen ti agkindergarten, agkinder aminen nga agtawen iti lima. Agpapada ngata ngarud a nakasagana nga agkinder dagiti agtawen iti lima? Agpapadada ngata ngarud amin iti abilidad? Addanto dagiti nakasaganan nga agadal. Isuda dagitoy ti talaga a mabalinen nga isuro ket masurotandan dagiti leksion. Ngem addanto met dagiti saan pay a nakasagana. Saan pay laeng a kabaelan ti panunotda nga awaten dagiti isuro ti titserda. Addanto met dagiti papaanawa. Adda kanayon a paay-ayo. Adda pabambantayan. Adda pay daydi nakitami a mangkagat iti maestrana. Kadagiti kakastoy a kaso, kayarigan ti maysa a mannursuro daytay agdamdamili a pagdamilienda iti daga a saan a dadamilien.

Uray dagiti dumanon iti Maikalima, madlawmi nga adu ti saan a nakasagana nga ag-Maikalima. Padasenmi no kua ida nga isuro iti leksion dagiti nababbaba a grado ket makaawatda met. Di kadi kayatna ngarud a sawen a naan-annayas koma ti panagadal dagitoy no addada koma pay laeng iti nababbaba a grado a pakaibagayan ti kabaelanda?

Ala, bukodmi laeng daytoy a panirigan. Ngem obserbasionmi daytoy iti duapulo ket liman a tawen a panangisursuromi.

--EFREN A. INOCENCIO

   Master Teacher II

   DepEd I, Siudad ti Batac

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 30, 2012 a bilang.) 

Baro a libro, mayalnag iti Agosto 3

Pormal a mayalnag ti Alimpatok, ti antolohia dagiti erotiko a daniw nga Ilokano, iti daytoy nga Agosto 3, 2012 (saan a Hunio 29, kas immunan a naipakaammo) iti UP Baguio Library (2 p.m.), ken iti Mt. Cloud Bookshop (6 p.m.), agpada iti Baguio City.

Tampok iti nasao nga alnag ti panag-Poetry Reading ti sumagmamano nga autor a nairaman iti nasao a libro.

Inedit da Ariel S. Tabag, Roy V. Aragon ken Mighty C, Rasing, daytoy ti umuna a libro iti erotika Ilokana, ken nakaukkonan dagiti erotiko a daniw ti 33 a mannaniw nga Ilokano, iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw.

Agpuskol iti 140 a panid ken agrukod iti 6 x 9, mabalin ti agorder iti babaen ti e-mail (saniata.publications@gmail.com), wenno iti selpon (0918-682-6330), ken mabalin met nga iti babaen ti pribado a mensahe iti Facebook, kalpasan a mai-like ti Facebook page ti nasao a libro.

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 23, 2012 a bilang.)

4 a siudad, 46 nga ili iti R-I naipaayan iti P58-M a pundo

Di nakurkurang ngem P58-milion ti pategna a Performance Challenge Fund (PCF) ti naited iti uppat a siudad ken 46 nga ili iti Kailokuan babaen ken ni Secretary of Interior and Local Government Jesse M. Robredo.

Ti pannakayawat ti pundo ti maysa kadagiti tampok ti “Tapatan on Disaster Preparedness and Climate Change Adaptation” nga inwayat ti DILG-Region I iti San Fernando City (La Union) itay nabiit.

Maibatay ken ni DILG Regional Director Corazon P. Guray, maikatlo a tawen itan a maipakpakat ti PCF. Maysa ti PCF a kas insentibo pinansial a para kadagiti LGUs a naipaayan iti Seal of Good Housekeeping (SGH) wenno napintas ti pannakapataray ti gobierno lokalda iti kasta, adda usarenda a pangpasayaat kadagiti programada iti turismo, local economic development, pannakakissay dagiti mapaspasamak a didigra gapu iti pungtot ti nakaparsuaan, ken iti umno a pannakaibelleng dagiti basura.

Dagiti uppat a siudad a naipaayan iti P3-milion a pundo: Laoag ken Batac iti Ilocos Norte, ken Urdaneta ken San Carlos iti Pangasinan.

Naipaayan met iti sag-P1-milion a pundo ti 6 nga ili iti Ilocos Norte, 10 iti Ilocos Sur, 6 iti La Union, ken 24 iti Pangasinan.

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 23, 2012 a bilang.)4 a siudad, 46 nga ili iti R-I naipaayan iti P58-M a pundo

Di nakurkurang ngem P58-milion ti pategna a Performance Challenge Fund (PCF) ti naited iti uppat a siudad ken 46 nga ili iti Kailokuan babaen ken ni Secretary of Interior and Local Government Jesse M. Robredo.

Ti pannakayawat ti pundo ti maysa kadagiti tampok ti “Tapatan on Disaster Preparedness and Climate Change Adaptation” nga inwayat ti DILG-Region I iti San Fernando City (La Union) itay nabiit.

Maibatay ken ni DILG Regional Director Corazon P. Guray, maikatlo a tawen itan a maipakpakat ti PCF. Maysa ti PCF a kas insentibo pinansial a para kadagiti LGUs a naipaayan iti Seal of Good Housekeeping (SGH) wenno napintas ti pannakapataray ti gobierno lokalda iti kasta, adda usarenda a pangpasayaat kadagiti programada iti turismo, local economic development, pannakakissay dagiti mapaspasamak a didigra gapu iti pungtot ti nakaparsuaan, ken iti umno a pannakaibelleng dagiti basura.

Dagiti uppat a siudad a naipaayan iti P3-milion a pundo: Laoag ken Batac iti Ilocos Norte, ken Urdaneta ken San Carlos iti Pangasinan.

Naipaayan met iti sag-P1-milion a pundo ti 6 nga ili iti Ilocos Norte, 10 iti Ilocos Sur, 6 iti La Union, ken 24 iti Pangasinan.

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 23, 2012 a bilang.)

Kastoy ti Agaramid iti Burnay

KASTOY TI AGARAMID ITI BURNAY. Ipakpakita ti maysa nga agdamdamili manipud iti Brgy. Pagburnayan iti Siudad ti Vigan no kasano ti mangsukog iti maysa a bassit a burnay (putik) babaen ti imana iti agpuspusipos a pagsukogan. Aglatlatak dagiti burnay nga aramidda iti daytoy a barangay gapu iti kinalagdada. Malaksid kadagiti maar-aramat a pagyanan ti suka, basi ken bugguong, adda payen dagiti ar-aramidenda ditoy a naipasadia a para pabuya laeng ken pangpapintas iti minuyongan. (Mancielito S. Tacadena)

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 23, 2012 a bilang.)

Diakon agkandidato, kuna ni Lara ti Cagayan

Daytoy ti sungbat ni sigud a Gobernador Edgar Ramones Lara ti Cagayan iti panangimtuod dagiti mangsupsuportar kenkuana no ania ti planona iti  masungad nga eleksion.

“Apay a saanakon nga agkandidato iti ania man a posision?” kinunana. “Saanen a maitutop ti klase ti politika nga ipingpingetko iti agdama a kababalin dagiti botante a nagirayen iti politika nga agsadag iti kuarta a kaaduanna payen ti mangilaklako iti butosda.”

Impalagip daytoy namitlo a daras a nagpaay a Diputado iti Maikadua a Distrito ti Cagayan nga idi simrek iti politika idi 1992, napateg unay ti pannakaibilang ti kapanunotan dagiti kaaduan nga umili. Kadagidi a panawen, kinunana, ipalawag laeng kadagiti umili dagiti plano ken kualipikasion ti maysa a kandidato. Kinunana pay a daytoy ti nagpangalanna iti panagballigina idi nagkankandidato nga agserbi iti turay.

“Ngem kadagiti napalabas nga eleksion,“ innayonna, “nagballigi dagiti kalabanko iti politika a mangdadael iti wagas a tinagtagibenko iti nabayag babaen ti panaggatangda iti butos. Nagraira daytoy nga aramid ta nangipatakderda payen kadagiti vote-buying stations iti tunggal barangay. Ken adda pay kabuyog ti panaggatang iti butos a pammutbuteng.

Dinakamat pay daytoy sigud a gobernador ti Cagayan nga iti sibubukel a pakasaritaan ti probinsia, ita laeng nasaksaksian ti atiddog a linia dagiti umili kadagitoy a paggatangan iti butos  uray pay no agmatuon. Adda  dagiti agaramat iti payong, saan laeng a pangsalaknibda ti bagida, no di pay ket panglingedda iti rupada. Ti ad-adda a nakadidillaw, no saan ketdi a nakakelkellaat, isu ti kaadda dagiti umili a de-adal agraman dagiti nagretiron a mangisursuro ken empleado nga adda iti linia tapno urayenda ti pannakabingayda.

Iti daytoy a kababalin dagiti botante, saanen a kasapulan pay nga ipalawag dagiti adut’ kuartana a politiko dagiti plano ken programada. Kangrunaanna, saanen a masapul pay nga amirisen ti kualipikasionda nga agserbi iti turay. Saandan nga agkampania. Gumatangda lattan iti butos.

“Iti pannakamirisko iti daytoy a galad dagiti botate,” kinuna ni Lara, “inkeddengkon a saanakon a agkandidato. Saan unay a nainkalintegan a gumatang ti maysa a kandidato iti butos tapno makapagserbi iti ili.” (JPD)

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 23, 2012 a bilang.)

Nangabak iti COVLLA, mapadayawan

Padayawan ti Constancia V. Lansangan Literary Awards (COVLLA) dagiti sumaganad a naisangsangayan a sinurat a naipablaak iti SALINONG Dagiti Mannurat Iti Iloko iti tawen 2011: Mini-daniw, First Prize, “Silaw” ni Danilo C. Caburian, Mannaniw iti Tawen; Runner-Up, “Maysa a Kalikagum” ni Rodel S. Rivera; 1^st Honorable Mention, “Bin-i” ni Elmer L. Lopez; 2^nd Honorable Mention, “Biag, Maysa A Burburtia” ni Rolando S. Gamoso; 3^rd Honorable Mention, “Mayo II” ni Sarilyn C. Agoo; Special Mention, “Kadagiti Mannaniw” ni Isaganie S. Bermosa.

Iti mini-sarita, First Prize, “”Mama, ni Apongko!”” ni Cecilio L. Castillo, Mannarita iti Tawen; Runner-Up, “Maysa a Tedted” ni Alipio C. Quezon; ken iti mini-salaysay, First Prize, “Taliaw iti Nagtubuan” ni Mancielito S. Tacadena, Mannalaysay iti Tawen; Runner-Up, “Kenka, Manong” ni Benny Car. Balais.

Iti met COVLLA Salip iti 2010, Mannaniw iti Tawen ni Jorge Garo Placido (“Sabong/Kulibangbang”), Runner-Up ni Carmen C. Cid (“Daytoy Biag”), 1^st Honorable Mention ni Danilo C. Caburian (“Saringit”), 2^nd Honorable Mention ni Onofrecia I. Ibarra (“Saligemgem”), 3^rd Honorable Mention ni Rodel S. Rivera (Verbis”) ken Special Mention ni Isaganie S. Bermosa (“Balikas”).

Iti mini-sarita, Mannarita iti Tawen ni Henry R. Tangalin (“Ti Oong”), Runner-Up ni Cecilio L. Castillo (“Ti Lubong ti Makinilia”) ken iti mini-salaysay, Mannalaysay iti Tawen ni Ricardo A. Quibilan (“Tinnudo, Pinnabasol, Hinnusga”); Runner-Up ni Marivic B. Rabut (“Ti Pagrebbengan Dagiti Nagannak…Dagiti Annak”).

Agawat latta ti SALINONG c/o Atty. Nole V. Lansangan, publisher-editor, Purok 1, Villa Cruz, San Mateo, 3318 Isabela, iti mini daniw (3-7 a linia), mini-sarita ken mini-salaysay (maysa a panid, single space) a maipablaak ken pakapilian ti Mannaniw, Mannarita ken Mannalaysay iti Tawen.

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 23, 2012 a bilang.)

Dengue, liklikan

Binallaagan ti Department of Health (DoH) ti publiko nga ipingpinget pay ti panagannadda tapno saan ida a kapten ti sakit a dengue.

Kinuna ni Health Assistant Secretary Dr. Eric Tayag, direktor ti DOH-National Epidemiology Center (NEC), a nagtalinaed a maysa nga ipangpangruna a proyekto ti DoH ti pannakaparmek ti dengue.

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 23, 2012 a bilang.)