September 22, 2011

TINUNO, TINUNOKAYO DITA!



TINUNO, TINUNOKAYO DITA! Malaksid iti asin, suka, basi, sibuyas ken bawang, nalatak met ti tinuno nga ikan, kas iti dumadara (tuna), a mailaklako iti igid ti highway iti Pasuquin, Ilocos Norte. (Roy V. Aragon)

(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 3, 2011 a bilang, "Ammuem Pay Dagitoy", panid 38.)

Tobacco Growers Scholarship Program ti NTA, nairusat

Mangrugi iti School Year 2011-2012, mairusat ti Tobacco Growers Scholarship Program babaen ti National tobacco Administration (NTA).

Kinuna ni NTA Administrator Edgardo D. Zaragoza a nabuangay ti scholarship program tapno maipaayan iti tulong dagiti annak dagiti agmulmula iti tabako tapno makapagadal dagitoy iti 4 a tawen a kurso wenno bokasional.

Inlawlawag ni Zaragoza a babaen ti NTA scholarship program, maipaayan iti P3,000 ti tunggal eskolar para iti uppat-a-tawen a kurso iti kada semestre idinto a P6,000 met ti maited iti kada eskolar para iti 2-a-tawen a bokasional a kurso.

Sakupen ti NTA Free Education Program ti baccalaureate courses para iti 4 a tawen iti agrikultura, fisheries, forestry ken home technology/economic courses; ken technical wenno vocational courses a para iti 2-a tawen a kurso.

Silulukat ti scholarship program para kadagiti annak dagiti mannalon wenno agmulmula iti tabako a nakarehistro iti NTA.

Mabalin nga agenrol dagiti scholar grantee kadagiti state university/college wenno uray kadagiti public/private technical school a masarakan kadagiti probinsiada.

Maiwaras ti scholarship grant kadagiti probinsia a kangrunaan a pagtataudan ti tabako iti Rehion 1, Rehion Dos, ken iti Cordillera Autonomous Region (CAR). Nailatang ti pundo a P996,000 para kadagiti eskolar.

Maibasar iti programa ti NTA, ti sumaganad ti alokasion ti kada probinsia nga eskolar: Ilocos Norte, 13; Abra, 11; Ilocos Sur (Second District), 35; Ilocos Sur (First District), 15; La Union, 16, Pangasinan, 19; Cagayan, 9; ken Isabela, 16.

Itay Setiembre 6, nayawat ti pakauna a grant kadagiti eskolar iti Ilocos Sur iti NTA Branch Office iti Candon City babaen ti panangidaulo a mismo ni NTA Administrator Edgardo D. Zaragoza nga inatendaran a mismo dagiti eskolar agraman dagiti dadakkelda.

Kinuna ni Zaragoza a ti pannakaipaay ti scholarship kadagiti masisirib nga annak dagiti agmulmula iti tabako ket maibasar met laeng iti pagalagadan ti gobierno nasional kas sagudayen ti E.O No. 245 a pannakaipaay ti tulong iti pannakapasayaat ti biag dagiti mangnamnama iti nasao nga industria a kas kangrunaan a pagtaudan ti pagbiagda. (Eliseo B. Contillo)

(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 3, 2011 a bilang, "Ammuem Pay Dagitoy", panid 38.)

DI PAY NALUTO, NAIBUSEN Oktubre 3, 2011

Teleserye Tour 2011 Concert

NAPALALO ti segga, Kabagis, dagiti agrukbab kadagiti artista/kumakanta/sumasala a mapan mangiparang iti laingda iti entablado kadagiti agnaed iti Hawaii.

Segun ken ni Fred Jocobe ti PBC Production, mabuyanto idiay Neil Blaisdell Center Concert Hall iti daytoy umay a Biernes, Setiembre 30 ti panagkanta da Jovit Baldivino, ti umuna a nangabak iti “Pilipinas Got Talent”.

Wen, Kabagis, ni Jovit ti mabigbig nga addaan iti “nabalitokan a timek” iti lubong ti musika iti daytoy a henerasion.

Daytoy ti umuna a gundaway nga agbaniaga ni Jovit iti ruar ti pagilian ket dagiti taga-Hawaii ti maysa kadagiti umuna a makabuya kenkuana.

Siempre, nasuerte met ni Jovit, aya, Kabagis?

* * *

Malaksid ken ni Jovit, mabuyanto met da Coco Martin ken Maja Salvador, dagiti kangrunaan a nagakem iti teleserye a “Minsan Lang Kita Iibigin”.

Ay, napalalo la ketdi a segga ti kaaduan nga Ilokano iti Hawaii.

Apay? Ket di met sangkakunami, Kabagis, nga Ilokana ni Maja?

* * *

Ket tapno naan-anay ti liwliwa a yeg daytoy a bunggoy a maaw-awagan iti “Teleserye Tour 2011 Concert”, adda met ni Chokoleit a nalaing nga agpakpakatawa.

Agsalanto met da Julia Montes, Kathryn Bernardino ken Jason Abalos.

Ken, wen, Kabagis, nairaman pay iti bunggoy ni Jake Cuenca.

* * *

Kompleto ti ramen daytoy a pabuya, Kabagis. Malaksid kadagiti artista nga aggapu iti Filipinas, mabuyanto pay dagiti taga-Hawaii a nasagudayan met iti laing a kumanta, sumala, kdp.

Kas kada Wendall Bio a dimmakkel idiay Haleiwa, ti kaunasan iti akin-amianan a paset ti Oahu; ni Karen Campanian a nagbalin a bituen ti entablado iti Hawaii manipud pay idi 3 ti tawenna; ti Sojourn 7; ken ni Brown Luxury.

* * *

Segun met laeng ken ni Kabagis Fred, nupay mangrugi ti pabuya iti maikapito iti sardam, nasayaat kano no sapaen ti mapan, Kabagis, tapno maaddaan iti gundaway a makadinnakulap dagitoy nalalaing nga artista ken kumakanta.

Tapno uray di pay nangrugi ti pabuya, ay, naabrotmon ti pinagbayadmo, Kabagis!

Ay, wen, sumangpet dagitoy nga artista iti Honolulu manipud San Francisco inton parbangon ti Setiembre 27. No adda pay kayatmo a maammuan, Kabagis, awagam ni Jake iti 808-589-7760.
Mahalo, Kabagis! (Angelo 'Eloy' Padua)

Ti Akkub: Shamcey!



NO kas ken ni Shamcey Supsup ti makagapu, nakasaganakami a mangbaliw iti relihionmi tapno laeng makadennami iti agnanayon.

Daytoy ti angawmi kadagiti kakaarrubami kalpasan a nangngeganmi ti sungbatna iti saludsod kenkuana iti salip ti 60th Miss Universe a naangay idi Setiembre 13 (oras iti Filipinas) iti Credicard Hall iti Sau Paolo, Brazil.

Sinaludsod ni Vivica A. Fox a maysa kadagiti hurado: "Would you change your religious beliefs to marry the person that you love? Why or why not?"

Insungbat ni Shamcey, ti sikokorona a Bb. Pilipinas Universe, "If I had to change my religious beliefs, I would not marry the person that I love because the first person I love is God, who created me. I have my faith and my principles, and this is what makes me who I am. And if that person loves me, he should love my God, too."

Nupay nalabit, ninamnama ti lubong a makitada ti sungbat a mangipasimudaag iti panangabrasa kadagiti nagduduma a relihion ta iti kinapudnona, maymaysa met laeng ti Dios, ipakita daytoy sungbat ni Shamcey ti naidumduma a kinapudnona iti nariinganna a pammati, wenno panangipasimudaag nga asino man nga agayat iti maysa a tao, rebbengna a nakasagana a mangabrasa iti pakabuklan dayta a tao.

Nayalat ni Shamcey ti 3rd Runner-up wenno maikapat manipud kadagiti 89 a nagsasalip nga agkakapintas a dayag iti sangalubongan.

Naisangsangayan daytan a balligi. Ket kas maysa a Filipino, ipagtangsittayo ti maysa manen a dayag a malaksid iti kinalasbangna, naparaburan met iti naidumduma a kinasirib.

Kinalasbang ken Kinasirib
Naipasngay ni Shamcey idi Mayo 16, 1986. Idi agtawen iti tallo, immakar ti pamiliana iti General Santos City nga isu met laeng ti lugar a dimmakkelan dagiti nalalatak a boksingero a Manny "Pacman" Pacquiao ken Nonito Donaire, Jr.

Balasang ti away ni Shamcey. Gapu ta maysa nga inheniera ti inana a ni Marcey ket adda iti abrod ken bugbugtong pay nga inanak, indakdakkel ni Shamcey ti nangtultulong ken ni tatangna a Timoteo kadagiti obra iti talon karaman ditan ti panagpakan kadagiti manok ken panagpastor iti kalding.

Masirib nga ubing ni Shamcey. Pagaayatna ti agbasa kadagiti libro. Isuna ti balediktorian iti elementaria idinto a salutatorian iti panagturposna iti haiskul iti Makati High School.

Nagturpos a magna cum laude iti Unibersidad ti Filipinas iti Diliman ken isuna ti nakaala iti kangatuan a promedio iti 2010 Architect Licensure Examination.

Mamati ni Shamcey nga adda met dagiti nabiag kadagiti sabsabali a planeta (nalabit iti sabali nga uniberso). Kinunana pay a nakaiparsuaan nga adda bentahe dagiti babbai kadagit lallaki gapu iti kinasidap ti panagriknada (intuition).

Ket no met maysa isuna nga ayup, kayatna a maysa koma a tumatayab tapno makapagampayag ken makitana dagiti kabambantayan.

Nalapsat ti Nangisit
Iti sabali a bangir, inyalat ni Leila Lopes iti Angola ti korona a Miss Universe 2011. Iti pakasaritaan ti salip, ni Leila ti maikapat a nangisit a balasang a nangyalat iti titulo ti kapintasan a babai iti sangalubongan.

Kas paset ti sungbatna, kuna ni Leila nga awan a pulos ti kayatna a suktan iti kinataona. Ken mamati met nga iti agdama a panawen, awanen ti lugar para kadagiti racist wenno kadagiti tattao a mangilangi iti padada a tao gapu ta nangisit daytoy wenno no naggapu iti pagilian wenno puli a maibilang a nababbaba ngem kadagiti sabali a pagilian wenno puli.

Inyalat met ni Olesia Stefanko iti Ukraine ti 1st Runner-up idinto a ni Priscila Machado iti Brazil ti nangkaw-id iti 2nd Runner-up.

Ni met Miss China Zilin Luo ti 4th Runner-up.

Inyangaw manen dagiti kakaarruabami: “Uray ta inatiwtayo ti China. Mabalinen nga alaen dagiti Insik ti Spratlys.”

Siempre, angaw dayta. Ngem kaipapananna ti kinapateg ti salisal a nangatiwan ni Shamcey Supsup, maysa a Filipina, iti maysa a taga-China, ken kadagiti 85 pay a sabsabali a dayag iti sangalubongan.

(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 3, 2011, panid 24-25.)

Ti Makunami Oktubre 3, 2011

Panangballikog?
Nabasami ti damag a pannakaisa-Iluko ti nobela ni Apo Juan C. Laya a His Native Soil (Agosto 8). Impatarus ni Apo Prescillano N. Bermudez daytoy a kas Daga a Nakayanakan.

Daytoy ket panangyaw-awan kadagiti Ilokano. Ta ti Ingles ti Daga a Nakayanakan ket Land of My Birth. Amang nga adayo daytoy iti His Native Soil a libro ni Apo Laya a tubo iti Narvacan, Ilocos Sur nga ili met daydi lelongko.

Iti biangmi, Bukod a Natibo a Daga koma ti pannakaipatarusna iti Iluko ti His Native Soil.

Iti sabali a bangir, dakkel a pakabasolan ti magasin a nakaipablaakan ti nasao a damag wenno kasla maysa a krimen ti inaramid ti magasin ta kaipapananna nga inayonan ti Editorial ti pannakaipatarus ti paulo a His Native Soil iti Daga a Nakayanakan. Maysa a panangballikog daytoy kadagiti umili iti Kailokuan, iti pagilian a Filipinas, ken iti ballasiw-taaw.

--Hermenegildo A. Viloria
Capangpangan, Siudad ti Vigan

BANNAWAG Oktubre 3, 2011




SARITA
4 Iti Daytoy a Biahe/ Hilario A. Espiritu, Jr./ Ania ngata ngamin no nalinteg amin a dalan? Daytay awan ti agkurba, agsang-at wenno agsalog…

NOBELA
16 Siit ti Apuy (2)/ Fernando B. Sanchez/ Addan subalit ti Regional Office iti protestana. Ania ngata ti linaonna?
34 El Guapito (36)/ Dionisio S. Bulong/ Iti di ninamnama a gundaway, nagkita da Mandy ken Jojo. Ket binallaagan ni Jojo…


DANIW
7 Panagpinnakada/ Corazon F. Quiamas/ Sibabara pay laeng kadagiti limbang ti puted a daniw/ dagiti agek nga impatayabmo kaniak iti pungto/ ti aldaw a nasken a bisngayennata dagiti dua a dalan…
18 Dagiti Nadadagsen a Banag/ Jake F. Ilac/ Agduduma ti panangrukod iti kinadagsen.// Mabalin a gapuanan daytoy/ Ti puris iti dapan/ Idi damom ti umaddang.
22 Dalan nga Agpa-Tuguegarao/ Derick Marcel F. Yabes/ Agbuttuan ti kutit nga agbibitin iti pingir-pagtugawan/ anusan ti agtallo-oras a panagpipinnadigo’t angot/ ta nakarkaro pay ngem lata ti sardinas ti mapayapayan/ aglalo ‘tay napangina uray simmammisammit’ plakana/ ari-ari iti kalsada, basura laeng met idiay naggapuanna…

SALAYSAY
8 Gapu Ta Daytoy ti Linteg (4)/ Hues Joven F. Costales (Ret.)/ Awan ti nakakita kenkuana a nangaramid iti krimen. Ngem umdas kadin dayta a mangabsuelto kenkuana?
12 Kaanonto a Lumaka ti Gasolina?/ Neyo Mario E. Valdez/ Manipud iti panangrugi ti tawen, 25 a daras a ngimmina ti gasolina no maidilig iti 13 a daras laeng a panagbabana…
20 Intayon Sumuknal ken ni Apo Baket/ Manuel S. Diaz/ Dagiti milagro a maar-aramid babaen ti pannakibiang ti Birhen ti inaldaw a mangaw-awis kadagiti mamati tapno sumuknalda iti Basilika ni Apo Baket…
40 Makainutka iti Sertipikado a Bin-i, Atanud/ Reynaldo E. Andres/ Umdasen ti 40 a kilo a bin-i a para iti maysa nga ektaria—ngem saan, a, a ‘tay kadawyan a bin-i…

KOMIKS
26 Miks & Tiks/ Iti naammuan ni Miks a kaadda ti bangbangolan a dalag iti piskeria ni El Balo, adda plamplanuenna nga aramiden…
28 Dagiti Bannatiran iti Bantay Maoac-oacar (36)/ Umir-irteng dagiti pagteng itoy nobela ni Joel B. Manuel…
30 Tres Muchos (17)/ Inlemmeng ni Adon dagiti kakabsat ni Siding…

KOLUM
14 Dear Judge/ Ania kadi ti ibunga ti pre-nuptial agreement?
19 Dear Doc/ Ania ti Dengue Fever ken ti Dengue Hemorrhagic Fever (DHF)? (2)
33 Okeyka, Apong/ “Awan Met Kakaarrubana!”

36 TIPS/ Ania, Aya, ti Blood Pressure-mo?/ No Dimo Maliklikan ti Uminum iti Addaan iti Alkohol/ Mangaramidka Man iti Bukodmo a Salad Dressing
39 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii/ Adda “Aldaw ti Maria Clara” Ditoy
42 Padasem Daytoy, Kailian/ Agdagsen iti Sangakilo Daytoy nga Abokado!
44 Ading Kosinera/ Padasentayo met ita ti agaramid iti siomai, skinless longganisa ken hamburger. Malaksid a makainutka no sikan a mismo ti mangisagana kadagitoy, mabalin pay a pagbalinem a panguartaan. Siempre, mabalinmo nga ilako ti produktom kadagiti gagayyemmo, wenno kadagiti gagayyem dagiti gagayyemmo…

PAGLINGLINGAYAN
45 Bread Pit, Kdp.
46 Showbiz
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
48 Aggarakgaktayo

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
10 Apay nga Agbagbagyo ket Kalgaw, Ma’am?
15 Tao, Lugar, Pasamak
17 Siled ti Kararag
23 Kitaem Kad’ La ni Butchi!
24 Shamcey!
35 Txtm8
37 Ti Gasatmo Ita a Lawas
38 Ammuem Pay Dagitoy

September 16, 2011

Pannakaitabon ni FM, ad-adalen ti gobierno

Agingga ita, ad-adalen pay laeng ni Presidente Benigno S. Aquino III no rumbeng wenno saan a maidulin ti bangkay daydi Presidente Ferdinand E. Marcos iti Libingan ng mga Bayani a kas kiddaw ti pamilia Marcos.

“Maawatak no apay nga agingga ita, saan pay a nakaikeddeng ti Presidente,” kinuna ni Bise Presidente Jejomar C. Binay, “ta pampanunotenna ti naiget a panangkontra dagiti biktima ti Martial law iti nasao a kiddaw ti pamilia Marcos. Ken adu met a gagayyem ti Presidente ti nagbalin a biktima. Kinapudnona, nagbalin met a biktima ti bukodna a pamilia.”

Sakbayna, tinudingan ni Presidente Aquino ni Binay a mangadal iti maysa a singasing a naidatag iti Kongreso a pannakaited iti daydi Presidente Marcos iti “full military honors” iti pannakaitabonna gapu kadagiti nagapuananna a kas beterano idi Maikadua a Gubat ken kas agpampanday-linteg.

Idi Hunio, inrekomenda ni Binay iti Presidente a maitabon koma ni Marcos iti nakayanakanna a probinsia (Ilocos Norte) a pakaipaayan kenkuana ti naan-anay a pammadayaw.

“Iti biangko, naiwakaskon ti impaaramid kaniak ti Presidente. Ita, addan kenkuana ti desision,” kinuna ni Binay.

Naipablaak iti Bannawag, Setiembre 26, 2011 a bilang