Mutia ti Baguio

MUTIA TI BAGUIO. Nabalangatan a kas Miss Baguio 2017 ni Karla Jane O’hara (maikapat manipud iti kanigid), nagturpos iti Bachelor of Arts in Communication iti Saint Loui’s University, iti coronation night a naangay iti Baguio Convention Center idi Septiembre 17. Napadayawan met da (agpakanawan) Miss Charity Krizell Solomon, 4th Runner-up Ma. Izabel Lamberth, Miss Tourism Judy Ann Caasi, Miss Liga ng Barangay Lyneree Montero, 1st Runner-up Divina Marie Villanueva, 2nd Runner-up Karen Marie Mabalo, ken 3rd Runner-up Marikit Manaois. Paset ti 108th Charter City anniversary celebration ti Siudad ti Baguio ti nasao a pannakapili ti Mutya ng Baguio. (Zaldy Comanda)


(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 16, 2017 a bilang.)

Pension iti SSS, manayonan inton 2022

Ingato ti Social Security System (SSS) ti pension dagiti retirado a kameng daytoy inton 2022.

Kinuna ni SSS President Emmanuel Dooc a panggepda nga ipatungpal ti PhP1,000 a nayon ti pension sakbay a malpas ti termino ni Presidente Duterte.

Innayonna a manamnama nga agingga iti maysa a milion ti mainayon a kameng ta manamnama nga adu ti maipaayan iti trabaho iti babaen ti proyekto ti gobierno a “Build, Build, Build.”

Panggep pay ti SSS nga ilako ti sanikua daytoy nga aggatad iti PhP3.5-bilion a real estate agingga iti 2022 tapno ad-adda pay a mapaadu ti maganar ti ahensia.

Innayon ni Dooc a ngumato ti kontribusion dagiti kameng iti umay a tawen, nga agbalin a nasursurok ngem 12.5 a porsiento ti binulan a sueldo ti kontribusion para iti pension fund dagiti mangmangged manipud iti pribado a sektor; iti kasta, manayonan met ti pension dagiti retirado.


(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 16, 2017 a bilang.)

6 iti 10 a biktima kadagiti aksidente iti kalsada, nakalugan iti motor, kuna ti PSA

Tunggal tawen, mapattapatta a 1.2 a milion a tattao iti sangalubongan ti matmatay kadagiti aksidente iti kalsada.

Segun iti World Health Organization (WHO), adda iti nagbaetan ti 20 a milion ken 50 a milion a tattao a nupay nakalasat iti aksidente, kaaduan kadagitoy ti naaddaan iti disabilidad. Daytoy pay aksidente iti kalsada ti kangrunaan a pakaigapgapuan ti ipapatay dagiti agtawen iti 15 agingga iti 29.

Iti Filipinas, inrekord ti Philippine Statistics Authority a mapan a 10,012 ti natay idi 2015 gapu iti aksidente iti kalsada ken kaaduanna kadagitoy ti maigapu iti desgrasia iti motorsiklo ta mapan nga 6 iti 10 a biktima iti aksidente ti maigapu iti motorsiklo.

Dagitoy nga aksidente, saan laeng a pakapukawan iti kuarta dagiti biktima gapu iti nangina nga agas ken panagpalaing, no di pay ket mangibati iti ganna iti pisikal ken sikolohikal nga aspekto ti tao gapu iti nagpasaranna iti aksidente, kas kuna ti WHO.

No awan ti agtultuloy nga addang a mangtiped iti daytoy, innayon ti WHO a ti aksidente iti kalsada ti agbalin a maika-7 a kangrunaan a pakaigapgapuan ti ipapatay inton 2030.

Iti pagilian, kadagiti makalasat iti aksidente, gasgas iti kudil ti kadawyan a dunor, sumaruno ti sugat wenno pannakapigis ti lasag. Dagiti dadduma pay a klase ti dunor: pannakadangran dagiti urat, ken pannakatukkol wenno panagligasi ti tulang.

Iti aksidente iti motorsiklo, kadawyan a dagiti drayber ti biktima. Sumaruno  met ti inkalubbonna a pasahero.

Segun ken ni Dr. Bernadett Velasco, pangulo ti Philippine College of Emergency Medicine, masapul a kanayon nga adda first aid kit ti publiko a naglaon iti gasa, nadalus a lupot, alkohol, povidone iodine, ken teyp a pangasistir kadagiti nabiktima iti aksidente iti kalsada.

Saan met a garawen ti pasiente nga addaan iti nakaddidillaw a dunor. Urayen ti emergency response team wenno mangipan iti splint (pagpatibker) iti paset ti nadunor tapno masuportaran daytoy no bilang garawen ti biktima. Umawag iti 911 wenno ti lokal a numero ti emerhensia tapno mapakaammuan dagiti autoridad ken tapno pamalpalatpatanda iti aramidenda.


(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 16, 2017 a bilang.)

Mangsangaili iti Dap-ayan 2018, maammuan iti GF meeting inton Nob. 4

Mabalin a maammuan no ania a provincial chapter ti GUMIL Filipinas ti mangsangaili iti Dap-ayan 2018, ti Maika-50 a Nailian a Kombension ti GUMIL Filipinas, bayat ti maika-3 a board meeting ti gunglo itoy a Nobiembre 4, 2017.

Maangay ti board meeting babaen ti panangsangaili ni GF Vice-President Remy N. Albano, agdama a Bise-Gobernador ti Apayao, iti pagtaenganda iti Dagupan, Luna, Apayao, kas impakaammo ni GF President Vilmer V. Viloria.

Maawis ngarud dagiti presidente wenno pannakabagi dagiti amin a chapter ti GUMIL Filipinas iti pagilian ken iti ballasiw-taaw, nga interesado a mangsangaili iti Dap-ayan 2018 a mangidatag kadagiti proposal-da.

Sakbayna, immun-unan nga impeksa ti GUMIL Cagayan ti interesna nga ag-host iti Dap-ayan 2018 iti kaudian a GF Board meeting a naangay iti Piddig, Ilocos Norte idi Septiembre 9.

Malaksid iti nailian a kombension iti Dap-ayan 2018, marambakanto pay ti maika-50 nga anibersario ti GUMIL Filipinas.

Para iti nayon nga impormasion ti meeting, ag-text ken ni Apo Albano iti 0928 607 3972, wenno ken ni GF Secretary-General Neyo Mario E. Valdez iti 0977 141 7901. (Freddie G. Lazaro)


(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 16, 2017 a bilang.)

OKTUBRE 16 2017

SARITA
 4 Ladawan
    Roy V. Aragon
12 Naumbi Dagiti Darikmat
     Bienvenido C. Cabras

NOBELA
8 Oplan Maharlika (40)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Yuri (8)
    Virginia A. Duldulao

DANIW
9 Nagpadara ti Init Idiay Puro Camiguin
   Ronnie E. Aguinaldo
47 Daniw a Para Ubbing
   Marlyn Garcia-Del Rosario

SALAYSAY
16 Arsagidkayo Unay, Apo!
      Neyo Mario E. Valdez
18 Bagnet ti Narvacan, Kaiimasan
      Eliseo B. Contillo
26 Tapno Maalaw ti Industria ti Balat
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (57)
38 Don Clavio de Ylocos (60)
41 Miks & Tiks

KOLUM
 6 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
20 Siled ti Kararag
22 Pannakaisuro ti Nutrision, Saanen nga Agpatingga iti Pisarra
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

PhP40-B a badiet ti libre nga edukasion iti kolehio, nailatang

Inlatang ti Kamara ti 40-bilion a pisos a para iti libre nga edukasion iti kolehio iti umay a tawen iti nasurok a sangagasut nga state universities and colleges (SUCs) ken eskuela a pumpunduan ti lokal a gobierno.

Kas kuna ni Diputado ti Davao City Karlo Nograles, chairman ti appropriations committee, naawid ti 30-bilion a pisos ti nasao nga 40-bilion a pisos manipud iti school building a programa ti Departamento ti Edukasion (DepEd).

Segun ken ni Nograles, nayakar ti pondo dagiti proyekto iti pasdek ti eskuela nga addaan iti problema iti lugar a pakaipatakderan ket naipan iti pondo a para iti libre nga edukasion iti kolehio.

Innayon ni Nograles a nangawid pay ti komite iti 6-bilion a pisos manipud kadagiti programa iti scholarship ti Commission on Higher Education (CHED) ken  SUCs idinto a ti 3-bilion pisos, naawid met manipud iti Department of Transportation ken ti 1-bilion pisos, naawid manipud iti Department of Information and Communications Technology.

Daytoy  gakat a 40-bilion a pisos a badiet, sakupenna ti libre a tuision ken gastos iti miscellaneous dagiti amin nga SUC kasta met dagiti kolehio ken unibersidad kadagiti lokal a gobierno nga akreditado iti CHED. Sakupen pay daytoy ti libre a teknikal ken bokasional nga edukasion nga ididiaya dagiti tech-vocational school nga adda iti babaen tii Technical Education and Skills Development Authority (TESDA).

Inwayat ti komite ni Nograles ti panagyakar iti pondo sakbay a naipinal ti Kamara ti bersion daytoy ti gakat iti 3.8-trillion a pisos a nailian a badiet a para iti 2018.

Pinirmaan ni Presidente Duterte ti libre nga edukasion iti kolehio uray ammona nga awan ti madadaan a pondo a para iti daytoy. Impabaklayna ketdi ti parikut kadagiti agpampanday-linteg, a nagkunaanna nga ammo met dagitoy nga awan ti pondo idi inaprobaranda ti programa.

Mangnamnama ni Nograles a maaprobaran ti gakat iti maikatlo ken maudi a paannakaibasana sa maipatulod iti Senado.

Target dagiti agpampanday-linteg ti Nobiembre 15 a petsa a panangpirma ni Presidente Duterte iti nadakamat a gakat iti badiet tapno agbalin a linteg.


(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 9, 2017 a bilang.)

Panagrissing iti Caroan

PANAGRISSING ITI CAROAN. Agturturongen dagitoy a mangngalap manipud iti Caroan, Gonzaga, Cagayan iti pagpakatanda iti tanggar a pagalada iti rissing wenno an-annak ti rasa (wenno arasa). Maysa daytoy kadagiti pagsapulan dagiti agindeg iti Caroan. (Roselyn C. Campano)


(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 9, 2017 a bilang.)