Parabur ti Apayao

PARABUR TI APAYAO. Agarup tallo ket kagudua a kadapan daytoy nga igat wenno mapan nga uppat a kilo ti kadagsenna. Segun ken ni Julius Agustin, maysa a fireman iti ili a Pudtol, Apayao, naala daytoy iti nalamiis ken nalit-aw a Karayan Maton. Idi un-unana, naruar pay laeng dagiti igat a makalapan kadagiti karayan iti Pudtol ngem gapu iti panagraira ti ilegal a panagkalap a kas iti panagusar iti koriente wenno dinamita kadagiti napalpalabas a tawen, bimmasiten ti makalapan. Gapu itoy, naiget ita ti pannakasiput dagiti ilegal nga agkalkalap tapno umadu ti lames iti karayan. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Enero 22, 2018 a bilang ti Bannawag.)

Mario A. Albalos Library, maluktan inton Pebrero 2

BIBLIOTEKA NI AYAT. Daytoy ti Mario A. Albalos Library
iti Cabaroan-Cabalangegan Elementary School iti Siudad
ti Vigan a pormal a maluktan inton Pebrero 2, 2018
bayat ti “Kannawidan Festival” ken pannakarambak
ti maika-200 a panagtawen ti Ilocos Sur.

Pormal a mayam-ammo iti publiko inton Pebrero 2 ti nabiit pay a nabangon a biblioteka iti Siudad ti Vigan a naipanagan iti maysa kadagiti mabigbig a mannurat nga Ilokano a patanor ti siudad, daydi Dios-ti-aluadna a Mario Abinsay Albalos.

Am-ammo pay a kas “Biblioteka ni Ayat,” mainaugoraran ti Mario A. Albalos Library a masarakan iti Cabaroan-Cabalangegan Elementary School bayat met ti pannakarambak ti “Kannawidan Festival ken maika-200 a panagtawen ti Ilocos Sur.

Tubo iti Cabaroan, Siudad ti Vigan ken nagturpos met iti elementaria iti CCES idi 1960 daydi MAA.

Mabigbig ni MAA a kas nalaing a mannurat iti ababa a sarita, nobela, daniw, salaysay ken kanta iti English, Filipino ken nangnangruna iti Ilokano. Nangab-abaken kadagiti nadumaduma a salip iti panagsuratan.

Iti panagkamengna iti US Navy, nagbalin a makipagili iti Amerika nga iti Hawaii ti pinilina a nagnaedan. Iti kaaddana iti nasao nga estado, binangonda ken kasinsinna a ni dati a Kongresista Felipe Abinsay Jr., ti Ilocos Surian’s Association of Hawaii tapno maaddaanda iti bileg a mangilaban kadagiti kalintegan ken pagimbaganda iti isla.

Gapu iti panangidaulona kadagiti kadaraanna iti Hawaii ken iti naidumduma a gapuananna iti gimong, impaay kenkuana ti gobierno ti America idi 1979 ti “Thomas Jeferson  Award,” kaunaan a Filipino a nakagun-od iti prestihioso a pammadayaw.

Ni Jenny Alcausin, agdama a nurse iti California, U.S.A., tubo iti Vigan met laeng ken mangibilang ken ni MAA a kas “first love” ti timmulong iti pannakabangon ti “Biblioteka ni Ayat.”

Manamnama nga itoy a biblioteka nga angayen ti GUMIL Ilocos Sur dagiti seminar-workshop iti panagsurat iti daniw, ababa a sarita, daniw ken salaysay para kadagiti agdadamo a mannurat, estudiante ken kameng ti media tapno ad-adda pay nga agrangpaya ti Literatura Ilokana. (Ben P. Pacris)


(Naipablaak iti Enero 22, 2018 a bilang ti Bannawag.)


 

DTI, mangnamnama a maikadakkel ti malakuan ti PHP iti ganggannaet

Mangnamnama ti Department of Trade and Industry (DTI) a masurokan, no dina man mapagtalinaed ti idudur-as ti tay-ak ti panageksport ti Filipinas iti daytoy 2018.

Kinuna ni DTI Secretary Ramon Lopez nga ad-adda a dumakkel ti malako ti pagilian iti ganggannaet iti daytoy 2018 gapu iti naikadakkel met a puonan a para iti panagpataud kadagiti mayeksport a tagilako ken serbisio.

Dinakamat ni Lopez a mangpadur-as iti panageksport ti manamnama a panaggatang ti China ken Russia iti Filipinas kadagiti produkto iti agrikultura.

Segun iti rekord ti Philippine Statistics Authority (PSA), dimmakkel met ti naglakuan ti Filipinas iti European Union kadagiti umuna a 10 a bulan ti napalabas a tawen iti 33.5 porsiento wenno nagbalin a USD7.8-bilion manipud iti USD5.9-bilion idi 2016.

Kuna pay ni Lopez nga iti pannakaikalawa ti Generalized System of Preferences (GSP) nga impaay ti United States, mabalinen a mailako dagiti produkto ti Filipinas a duty-free, banag a makatulong met iti pannakapadur-as ti tay-ak ti panageksport ti Filipinas.

Segun ken ni Lopez, agsapsapul pay ti pagilian kadagiti dadduma pay a pagilian a paglakuanna bayat ti panangpatpatan-ay kadagiti produkto iti agrikultura, muebles, lupot, ken dagiti produkto iti tay-ak ti panagdisenio.


(Naipablaak iti Enero 22, 2018 a bilang.)

Field trip, ipalubos manen ti DepEd

Ipalubos manen ti Department of Education (DepEd) ti field trip kadagiti eskuela ken dadduma pay nga aktibidad iti ruar ti kampus para kadagiti eskuela a para publiko ken pribado.

Pinirmaan ni Education Secretary Leonor Briones ti DepEd Order Number 66, series of 2017, a nakailistaan ti tallo a pagalagadan a masapul a suroten dagiti eskuela para iti co-curricular ken extracurricular nga aktibidad iti ruar ti kampus, kas kadagiti sumaganad:

• Siguraduen a napateg daytoy ken mayannatup kadagiti educational competencies ti kurikulum ti Kindergarten-to-12 ken iti pannakapatan-ay ti panagbalin a lider dagiti agad-adal;

• Itandudo dagiti annuroten iti pannakasalakib ti ubing tapno awan ti uray maysa nga ubing a madangran iti uray ania a wagas;

• Suroten dagiti annuroten iti kinatalged ken seguridad para iti amin a partisipante sakbay, bayat ken kalpasan ti akbitidad.

Nay-upload ti order iti website ti DepEd idi Disiembre 27, 2017.

Maipalagip nga imparit ti DepEd ti field trip kadagiti eskuela manipud idi Pebrero 2017 gapu iti aksidente iti bus a nakatayan ti 15 nga estudiante ti Bestlink College a mapan ag-field trip.

Imparit met ti Commission on Higher Education (CHED) field trip kadagiti kolehio ken unibersidad ti gobierno gapu iti nasao nga aksidente. Pinalubosan ketdi manen ti CHED ti nasao nga aktibidad idi Agosto 2017.


(Naipablaak iti Enero 22, 2018 a bilang.)

ENERO 22, 2018

SARITA
 4 Idiay Fuga
   Virgilio C. Batobato, Jr.
12 Sipnget iti Suli ti Lubong
     Donel B. Pacis

NOBELA
8 Kapessat ti Bagis (2)
   Ariel S. Tabag
10 Yuri (22)
    Virginia A. Duldulao

DANIW
6 Lid(ay)em
    Perlas A. Dacuag
23 Napo
     Francisco T. Ponce
47 Daniw a Para Ubbing
      Franklin D. Gorospe

SALAYSAY
16 Ditoy Mindanao: Adda Met Sunflower Farm
     Remedios S. Tabelisma-Aguillon
26 Nasamay a Pagpatay iti Ruot ti Suka
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (71)
40 Don Clavio de Ylocos (74)

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
3 Tao, Lugar, Pasamak
5 Petmalu
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
20 Kaano a Rumbeng a Maigatangan ti Ubing iti Selpon?
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
46 Sarita a Para Ubbing

Modelo nga Eco-Friendly nga Eskuela

MODELO NGA ECO-FRIENDLY NGA ESKUELA. Nagduduma a mula a nateng ken masetas ti naipalawlaw iti Solsona Nationa High School iti Brgy. Manalpac, Solsona, Ilocos Norte. Kas modelo a pagadalan iti entero a Rehion 1 iti pannakatagiben ti aglawlaw, kayat nga ipakita dagiti mannursuro ken agad-adal dagiti sumagmamano nga alternatibo a pamuspusan no kasano a mai-recycle dagiti plastik a bambanag ken dadduma pay a basura ket mapagbalin dagitoy a makaay-ayo iti mata, salun-at, ken aglawlaw. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Enero 15, 2018 a bilang ti Bannawag.)

Segun iti surbey: Filipinas, maika-3 a karagsakan a pagilian iti lubong

Ti Filipinas ti maikatlo a karagsakan a pagilian iti lubong iti 2017, kas ipakita ti surbey ti Gallup International Association (GIA).

Naduktalan ti 41st Annual Global End of the Year Survey ti Gallup International a 86 a porsiento kadagiti Filipino ti agkuna a naragsakda kontra iti dua a porsiento laeng a kimmontra wenno addaan iti iskor a +84. Sangapulo porsiento met ti saan a makaikeddeng no naragsak wenno saanda a naragsak.

Kas reaksion iti resulta ti surbey, kinuna ni Presidential Communications Secretary Martin Andanar a siguraduen ti administrasion ni Duterte nga umad-adunto pay dagiti makita a rason tapno ibaga dagiti Filipino a naragsakda.

Kinuna ni Andanar a kadagiti umay a bulan ken tawen, determinado ti administrasion a mangipaay kadagiti napatpatak a pundasion ti kinaragsak babaen ti nadur-as nga ekonomia, epektibo a panagituray, ken agtultuloy a panagari ti kappia ken hustisia.

Idi 2016, nagtabla ti Filipinas ken China iti maikadua a puesto iti iskor a +79.

Iti 2017, ti manen Fiji (+92) ti karagsakan a lugar iti lubong, manipud iti 55 a pagilian a nasurbey. Ti met Colombia (+87) ti maikadua.

Dadduma pay a karaman iti Top 10 a kararagsakan a pagilian: Mexico (+82); Vietnam (+77); Kazakhstan (+74); Papua New Guinea (+74); Indonesia (+68); India (+64); Argentina ken ti Netherlands (+64).

Iti sabali a bangir, sinukatan ti Iran ti Iraq a kas kalidayan a pagilian iti lubong iti 2017 iti babaen ti iskor a +5.

Mapan a 53,769 a tattao iti lubong ti nainterbiu. Tunggal pagilian, mapan a 1,000 a babai ken lallaki ti nausar a sampol a nainterbiu babaen ti rupanrupa ken telepono wenno online.


(Naipablaak iti Enero 15, 2018 a bilang.)