“Green Super Rice,” dandanin mairuar

Manamnama ti dandanin pannakairuar tapno imula dagiti mannalon ti baro a klase ti pagay a maaw-awagan iti “Green Super Rice” wenno GSR.

“Green” gapu ta saan a makadangran iti aglawlaw (environment-friendly) ta natured kadagiti peste ken saan nga agkasapulan iti adu nga abuno wenno ganagan, ken “Super” gapu ta ad-adu ti maapit iti daytoy a barayti, nakired iti tikag, layus ken pangapgaden (salado) a danum.

Naammuan manipud iti International Rice Research Institute (IRRI) a nalpasen ti umuna a paset ti proyekto iti pannakaparnuay ti GSR nga immabot iti 12 a tawen a panagsukisok.

Nairaman iti panagsukisok ti IRRI a masarakan ti opisinana iti Filipinas ken ti Chinese Academy of Agricultural Sciences (CAAS) iti Beijing, China ken adu a mannalon manipud iti 16 a pagilian iti Asia ken Africa ken panang-cross-breed dagiti sientista iti 250 a barayti ti pagay.

Nakatulong iti pannakaileppas ti umuna a paset ti proyekto ti $18-milion a grant manipud iti Bill and Melinda Gates Foundation a naited idi 2007.

Nangrugi met ti maikadua a paset ti proyekto itay 2013 ken aggibus iti 2015 tapno maisaknap ti pagsayaatan ti GSR iti 500,000 a nakurapay a mannalon iti Asia ken Africa, babaen ti $15-milion a nayon a tulong manipud iti Gates Foundation.


(Naipablaak iti Bannawag, Marso 10, 2014 a bilang.)

Nalaklaka itan ti agaplay a kameng ti PhilHealth

Tapno mapaadu dagiti kameng ti PhilHealth, impakaammo ti Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) nga ikkatennan dagiti dadduma a rekisito tapno mapapartak ti proseso ti aplikasion para kadagiti baro a kameng.

Kuna ni PhilHealth President Alexander Padilla a didan dawaten kadagiti aplikante ti panagidatagda kadagiti nayon a dokumento a kas iti nakayanakan (birth certificate) wenno opisial nga I.D.

Iti babaen ti baro a registration system, kuna ni Padilla a masapul laeng a sungbatan dagiti baro a kameng ti PhilHealth Member Registration Form (PMRF) a maala kadagiti field office ken iti website-da a: register.philhealth.gov.ph.


(Naipablaak iti Bannawag, Marso 10, 2014 a bilang.)

Alvarez, umuna a gunggona iti Umuna a Premio Diretso

Babaen ti daniwna a “Karayo iti Abong-abong,” inyalat ni Johmar R. Alvarez ti Mabuttal East, Ballesteros, Cagayan ti Umuna a Gunggona iti 1st Premio Diretso Manipud iti Puso, Salip iti Daniw ni Ayat, ti Diretso Manipud iti Puso Facebook Group nga inesponsoran ni mannurat iti Bannawag Norberto D. Bumanglag, Jr.

Naipaay ken ni Alvarez, mangisursuro iti Aparri West National High School, Bulala Norte, Aparri, Cagayan, iti premio a kuarta ($100), sertipiko ken tallo a libro nga Ilokano.

Naiwayat ti online awarding idi Pebrero 14 ngem maangay ti pormal a pannakapadayaw dagiti nangabak iti GF Convention inton Abril 18-20, 2014 iti Sanchez Mira, Cagayan.

Dadduma pay a nangabak:

Maikadua a Gunggona ni Fernando B. Sanchez ti San Nicolas, Pangasinan babaen ti daniwna anga “Ay-ayatenka, Ayatko, iti Amin nga Ayat Dagiti Sabong ken Panawen” ( $75, sertipiko, ken dua a libro nga Ilokano).

Maikatlo a Gunggona ni Marichel E. Suguitan ti Aggub, Solano, Nueva Vizcaya ken agtrabtrabaho iti Hong Kong babaen ti daniwna a “’Toy Kapem, Biagko” ($50, sertipiko ken maysa a libro nga Ilokano).
Dagiti naghurado: Roy V. Aragon (pangulo), Linda Lingbaoan-Bulong (kameng) ken Mighty C. Rasing (kameng).

Pakaipaskilan dagiti daniw ken sarita ni ayat, ti Diretso Manipud iti Puso FB Group ket inlungalong ken imatonan dagiti mannurat iti Bannawag a da Corazon F. Quiamas, Fernando Alonzo, Rudy Ram. Rumbaoa, Norberto D. Bumanglag, Jr. ken Ariel S. Tabag. (AST)

(Naipablaak iti Bannawag, Marso 10, 2014 a bilang.)

Miting ti GMM: Marso 9

Maangay ti general membership meeting ti GUMIL Metro Manila, ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Kamanilaan ken kabangibangna a probinsia, itoy a Marso 9, 2014 iti panangsangaili da agkaingungot a Dionisio S. Bulong, dati nga editor ti Bannawag, ken Eden C. Bulong, tesorera ti GMM ken GUMIL Filipinas, iti pagtaenganda iti #14 Ayungin St., Cadaing Village, Talipapa, Novaliches, Quezon City, kas impakaammo ni retirado a Hues Vivencio S. Baclig, presidente ti gunglo. (AST)

MARSO 10, 2014

SARITA
6 Ni Anna Sadiay Ili ti Partas-Gasto
   Anna Liza Madayag Gaspar

NOBELA
26 Mission: Black Ops (20)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
30 Kasera 101 (33)
    N.M.E. Valdez

DANIW
 15 Ay-ayatenka, Ayatko, iti Amin nga Ayat Dagiti Sabong ken Panawen
    Fernando B. Sanchez
28 Diak Nasakbayan ti Tudo ti Pebrero
    Daniel L. Nesperos
48 Dandaniw a Para Ubbing
     Ronelyn B. Ramones/ Mario S. Ascueta

SALAYSAY
10 Naidumduma Daytoy a Lana Manipud iti Niog
     Virginia A. Duldulao, Ph.D.
12 Dagiti Rumbeng a Maammuam iti Linteg iti Cybercrime
     Neyo Mario E. Valdez
24 Ti Pasdek a Sinangal Dagiti Muyong
     Ric A. Agnes
40 Saan a Gapu Ta Bin-i, Pari, Ket Imulamon
    Reynaldo E. Andres

KOMIKS
17 Gayang ni Lam-ang (23)
20 Aritosan (73)
22 Miks & Tiks

KOLUM
14 Saludsodem ken ni Apo Hues
16 Dear Doc
32 Okeyka, Apong
34 TIPS
37 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
38 Kosina Ilokana
42 Padasem Daytoy, Kailian

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
46 Coca-Cora, Kdp.
47 Sinniriban
47 Sapukas
47 Sudoku
47 Agkatawa ti Mayat

DADDUMA PAY
 2 Ti Makunami
4 Tao, Lugar, Pasamak
9 Ti Padasko a Diakto Malipatan
27 Txtm8
29 Kayatmo Pay Laeng ti Agbalin a Prinsipal?
31 Siled ti Kararag
33 Hay, Nagadutayon!
35 Ti Gasatmo Ita a Lawas
36 Ammuem Pay Dagitoy
39 Maliklikan Met ti Panagaapa Dagiti Ubbing iti Pagadalan

Maysa Manen a Dolphin

MAYSA MANEN A DOLPHIN (Spinner) ti sibibiag a naisadsad iti igid ti baybay ti Gabut Sur, Badoc, Ilocos Norte idi Pebrero 13. Dagus a tinulongan daytoy dagiti lumugar ket imbagkatda iti nataltalged a lugar iti igid met laeng ti baybay iti kabangibang a Gabut Norte. Daytoyen ti maikatlo a gundaway sipud itay Enero nga adda naisadsad a lumbalumba (dolphin) ngem natay ketdi dagiti immun-una. Iti agdama, agpalpalaing ti nasao a dolphin iti temporario a nakaikabilanna ta addaan iti sugat a gapuanan ti yo (shark). Maibasar iti agdagupen iti 24 a naisadsaden a dolphin iti unos ti tallo a tawen iti nasao a paset ti probinsia, maibilang ti Ilocos Norte a“hot spot” maipanggep iti daytoy; ngarud, kasapulan ti atension ti gobierno tapno masaluadan ti aglawlaw ket masalbar met dagitoy a gagayyem iti taaw. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Bannawag, Marso 3, 2014 a bilang.)

“Daniw Ilokandia,” maangay iti Currimao inton Marso 8

Maangay ti “Daniw Ilokandia 2014” inton Marso 8 iti Doña Josefa Edralin Marcos Elementary School, Currimao, Ilocos Norte iti panangesponsor ti National Commission for Culture and the Arts (NCCA), DepEd Ilocos Norte, GUMIL Ilocos Norte ken ti Bannawag, kas paset ti “Taboan 2014” wenno ti panaguummong dagiti mannurat iti pagilian.

Iti daytoy a tawen, maipamaysa iti “Daniw Ilokandia 2014” iti pannaka-workshop dagiti daniw a para ubbing. Mayawis met ti nasao a workshop kadagiti mangisursuro iti elementaria iti Maikadua a Distrito ti Ilocos Norte ken kadagiti kameng ti GUMIL Ilocos Norte. Libre ti registration fee.

Makiddaw iti tunggal partisipante (a mangisursuro) ti panangitugotna iti sinuratna a daniw. Maysa laeng a daniw ti idatag ti tunggal partisipante; agatiddog met ti daniw iti 4-5 nga stanza a ti tunggal stanza, buklen ti uppat a linia wenno saan, mabalin met mangidatag iti uppat a daniw a ti tunggal daniw, buklen ti uppat a linia.
Maiprinta met ti daniw (wenno dagiti daniw) iti maysa a bond paper ken mai-reproduce iti 8 a kopia. Saan nga ilanad ti partisipante ti pudno a naganna a kas autor ti/dagiti daniw; ketdi, agusar iti parbo a nagan. Maidatagto dagitoy a daniw iti kaaldawan ti workshop.

Para iti nayon nga impormasion, makiuman ken ni Elizabeth M. Raquel, Workshop Director.


(Naipablaak iti Bannawag, Marso 3, 2014 a bilang.)