Lallakay ken Babbaket, Naserbian iti Capitol Express

LALLAKAY KEN BABBAKET, NASERBIAN ITI CAPITOL EXPRESS. Agassawa a Tinguian iti Nueva Era, Ilocos Norte ti madama a patpatulduan ni Fernando “Andy” Ligot iti Communication and Media Office ti gobierno probinsial ti Ilocos Norte tapno maikkanda iti libre nga agas. Imbes nga agudong pay laeng dagitoy tapno agkiddaw iti kasapulanda a tulong, mismo a ti Capitol Express a programa ti gobierno probinsial ti agpaspasiar kadagiti nadumaduma nga ili ken siudad iti Ilocos Norte tapno mayasideg dagiti nadumaduma a serbisio ken programa a kasapulanda a kas iti libre nga agas, pannakaipaay iti pagpuonan a negosio, panggedan wenno taraken a kalding, baboy wenno baka ken dadduma pay a makatulong kadakuada tapno maalay-ayan ti kinakurapay ken malapdan ti nakaro a panagbisin. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 25, 2013 a bilang.)

Agannad iti makasabidong a dekorasion iti Paskua

Maysa nga environmental group ti nangballaag kadagiti umili itay lawasna iti panagannadda kadagiti magatang a dekorasion iti Paskua kalpasan a matakuatan nga adu kadagitoy ti addaan iti nangato nga imetna a “lead” wenno buli a makadadael iti salun-at.

Iti panangamiris ti EcoWaste Coalition Project Protect kadagiti lako a dekorasion iti Paskua iti sumagmamano a pagtagilakuan iti Divisoria ken Quiapo iti Manila, Monumento iti Caloocan City ken Nepa-Q-Mart iti Quezon City, natakuatan, babaen ti panagusar iti x-ray fluorescence (XRF) analytical device, ti kaadda dagiti makasabidong a kemikal a ramen dagitoy, kas iti antimony, arsenic, cadmium wenno chromium a nangatngato ngem iti kabaelan ti bagi nga agsepen.

Kangrunaan ketdi a pakariribukan ti grupo ti kaadda ti ramen a lead dagiti inamirisda a dekorasion iti Paskua ta napeggad daytoy iti salun-at uray “low level” daytoy.

Innayon ti grupo a kangrunaan a maapektaran dagiti ubbing ta nakapsut pay laeng ti resistansiada ken madama pay laeng ti pannakadebelop ti bagida.

Kuna pay ti grupo a dagiti dekorasion iti Paskua, makadkadanon met uray kadagiti adayo a probinsia—ket rumbeng laeng a maballaagan dagiti umili a pilienda koma dagiti gatangenda wenno nasaysayaat pay, agusarda laengen kadagiti material nga adda iti aglawlawda.


(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 25, 2013 a bilang.)

Ikiwkiwar Dagitoy a Mannalon

IKIWKIWAR DAGITOY A MANNALON wenno agbangbangkag ti bilagda a kahoy (balangkoy, balinghoy, cassava), a naburbor nga umuna babaen ti shredder (makita iti likud),  iti daytoy a paset ti barangay Nueva, Sta. Marcela, Apayao tapno al-alisto a mamagaan sakbay nga ibiaheda idiay Echague, Isabela nga ayan ti maysa a planta ti feeds.  Ti kahoy ti maikadua a kangrunaan a produkto ti Sta. Marcela, Apayao, malaksid iti pagay, nga isu met laeng ti OTOP wenno One Town One Product-da.  Daytoy met laeng ti namunganayan ti Balangkoy Festival ti nasao nga ili.  (Rolando A. Seguro, Jr.)


(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 25, 2013 a bilang.)

Bahrain, agawat iti obrero a Pinoy manipud iti Saudi

Impakaammo ni Department of Labor and Employment (DoLE) Secretary Rosalinda Baldoz nga impanamnama ni Bahraini Labor Minister Jameel bin Mohammed Ali Humaidan nga interesado ti Bahrain nga agala kadagiti skilled Filipino workers nga agtrabaho iti nasao a pagilian.

Segun ken ni Baldoz, dakkel nga oportunidad daytoy para kadagiti overseas Filipino workers (OFW) a napagawid manipud iti Saudi Arabia ken iti dadduma pay a pagilian iti Middle East.

Kuna ni Baldoz a no bilang kayatda pay ti agabrod, nasayaat ti Bahrain ken dadduma pay a pagilian iti Middle East yantangay ta naipasigda metten ti bagbagida iti kultura dagiti Arabo ken nalaka laengen a sursuruenda ti lengguahe dagitoy.

Sinigurado met ni Baldoz a natalged dagiti OFW iti Bahrain nga ayan ita ti mapattapatta a 60,000 a mangmangged a Filipino.

Kuna ni Baldoz a nupay mariribukan dagiti napagawid nga OFW, kayat nga ipakaammo ti opisial a mabalinda ti agtrabaho iti abrod nangruna iti Bahrain wenno agnegosio iti pagilian.

Naammuan a nasursurok ngem 12,000 a Filipino ti naawanan iti trabaho gapu iti kampania ti Saudi Arabia nga agtiliw kadagiti illegal nga agtrabtrabaho iti nasao a pagilian.


(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 25, 2013 a bilang.)

NOBIEMBRE 25, 2013

SARITA
 6 Ti Sunggo
    Ariel S. Tabag

NOBELA
26 Mission: Black Ops (5)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
30 Kasera 101 (18)
    N.M.E. Valdez

DANIW
 9 Sika ti Sabong, Siak ti Salemsem
     Arnold C. Baxa
32 2 a Daniw iti Panangilut iti Mapakpakil a Rabii
    Roy V. Aragon
48 Dandaniw a Para Ubbing
     Jobert M. Pacnis/ Ronelyn B. Ramones

SALAYSAY
10 Daydi Manong Tante, Editor (3)
     Guillermo R. Andaya
12 Storm Surge, Ania Daytoy?
     Neyo Mario E. Valdez
40 Padasenyo Met ti Agtaraken iti Rasa
      Reynaldo E. Andres

KOMIKS
19 Gayang ni Lam-ang (8)
22 Aritosan (53)
24 Miks & Tiks

KOLUM
14 Saludsodem ken ni Apo Hues
16 Dear Doc
18 Okeyka, Apong
34 TIPS
37 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
38 Kosina Ilokana
42 Padasem Daytoy, Kailian

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
46 Kini Rogers, Kdp.
47 Sinniriban
47 Sapukas
47 Sudoku
47 Agkatawa ti Mayat

DADDUMA PAY
 2 Ti Makunami
 4 Tao, Lugar, Pasamak
17 Ania Kadi ti Money Laundering?
28 Siled ti Kararag
29 Ania Met ti Akem ti LGU iti Panagbasa da Boy ken Baby?
31 Txtm8
33 Wen, Raementayo Koma ti Musika
35 Ti Gasatmo Ita a Lawas
36 Ammuem Pay Dagitoy
39 Kasano ti Panangisurat Kadagiti Mangngeg iti Lektiur?

Saluyot Laeng?

SALUYOT LAENG? Ay, dimo kunkuna dayta. Gapu ta babaen ti panagsukisok ken mayannatup a teknolohia, mabalin met daytoy a maaramid a tela a kas kadagitoy naidispley a pagan-anay a naaramid manipud iti bulong ti saluyot, water hyacinth ken maguey nga adda laeng nga agwarawara iti aglawlawtayo. Kinapudnona, saan laengen nga iti Filipinas ti pakaiwarwarasan dagitoy a partuat ni Filipino, nakadanon payen iti nadumaduma a paset ti lubong. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 18, 2013 a bilang.)

Botelia a plastik nga addaan iti BPA, nakiddaw a maiparit

Kiniddaw ti maysa nga agdadamo a diputado ti madagdagus a pannakaiparit dagiti botelia a plastik a pagyanan dagiti makan ken inumen a para ubbing a naaramid manipud iti bisphenol A (BPA), maysa a paset ti plastik, a naduktalan a makadidigra iti tao.

Indatag ni Dip. Angelina Tan (NPC, Quezon) ti House Bill (HB) 2340 a mangibilin ti permanente a pannakaipagel dagiti produkto a plastik nga addaan iti BPA ken ti pannakaipakat ti dusa iti pannakaangkat, pannakapartuat, pannakailako ken pannakaiwaras dagitoy.

Kuna ni Tan, maysa a doktor iti medisina, a ti BPA ti agraraira a kemikal iti agdama ken isu ti kangrunaan a paset ti polycarbonate plastic a masarakan kadagiti container a pagyanan ti taraon ken botelia a para kadagiti ubbing.

Kunana a mabalin a maligsay daytoy BPA babaen ti pudot wenno dadduma pay a kondision ti temperatura ket mabalin a mailaok iti taraon ket agpeggad ti salun-at ti tao.

Kuna pay ni Tan a dagiti umad-adu a parikut iti salun-at kas iti prostate cancer, kanser iti suso, sobra a kinalukmeg, attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD), natungday a panagdebelop ti utek ken resistensia, nababa a bilang ti semilia ket mainanaigiti BPA, segun kadagiti panagadal.


(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 18, 2013 a bilang.)