No an-anagen, saan a sangalubongan a gubat (World War III) ti mangungaw iti sangkatawan no di ket ti mismo a nakaparsuaan. Kinapudnona, dimtengen dayta a pannakaungaw iti adun a tattao iti lubong gapu iti nakaro nga igaaw— ken layus—a kas iti napagteng itay laeng nabiit iti Amianan a Mindanao (basaen ti “Sendong”: Kadawelan a Bagyo iti Lubong iti 2011 iti panid 12).
No an-anagen pay, ti met laeng tao ti mangririing iti pungtot ti nakaparsuaan babaen ti panangab-abusona itoy, wenno saanna a panangidandaneng iti kinabilegna, ket siempre, kas iti naimas ti turogna a leon no masinga, ngumernger ket kamatennaka.
Makauman a dengdenggen a ti makaigapu kadagitoy kellaat nga idadarup ti danum kadagiti kabalbalayan manipud iti bantay no kasta a napigsa ti tudo ket isu ti pannakapugipogen dagiti kayo kadagiti kabakiran ta awan metten ramut dagiti kayo a mangagsep iti danum.
Makauma metten a dengdenggen nga isu a malayus dagiti kabalbalayan ta daydi dati a waig wenno burubor a pagpagnaan ti danum ket na-reclaim wenno ginaburan dagiti developer dagiti subdibision sada pinatakderan kadagiti ilaklakoda a balay.
Makauman metten a dengdenggen nga isu a naggidday ti bantay a nanggabur iti barangay iti babaenna ta rimmukan ti daga ta awan metten dagiti kakasla bagi ti nuang a kayo a mangtengtengngel iti daga.
Ken makauma metten a dengdenggen nga idinto nga ammotayo metten a gapu kadagitoy kakastoy a didigra nga idatdateng ti nakaparsuaan, no apay ket ngamin nga agbalaytayo pay laeng kadagiti nababa a lugar a dalan ti danum wenno saan, iti igid ti arigna pader a bantay a di ammo no kaano a marba a kas iti ditay ammo no kaano ti panaggingginedna.
Ket inton dumteng dagiti didigra a pakaibuisan ti adu a biag ken sanikua, adunto manen ti kasla maitantandudo a nasayaat ti panagpuspusona kadatayo, nangruna kadagiti politiko a nalabit adda akemda iti pannakaabuso ti nakaparsuaan ken dagiti negosiante wenno adda makukuartana, ta mapanda agibumbunong iti relief goods idinto a ti koma immuna a pinanunotda, isu ti no kasano a makissayan, no di man awan koman ti maibumbunong a relief goods, nangnangruna pay dagiti maidonar a nakaad-adu a lungon.
--Cles B. Rambaud
(Naipablaak iti Enero 2, 2012 a bilang.)
