NCCA, agawat iti Project Proposals agingga iti Agosto 30

Ipakaammo ti National Commission for Culture and the Arts (NCCA), ti kangrunaan nga ahensia ti gobierno a nakaikumitan ti pannakapadur-as ti arte ken kultura iti Filipinas, nga agawat, agingga iti Agosto 30, 2012, kadagiti project proposals manipud kadagiti cultural ken art groups, academic institutions, local arts organizations, non-government organizations a mangitantanduo iti kultura ken arte, kdp., para iti NCCA Grants Program para iti 2013.

Kuna ti NCCA a dagiti proyekto a tulonganna nga ipunduan, nasken nga itandudoda ti ar-arep-ep ti komunidad a mangitagtag-ay met iti arte ken kultura a kas ipeksa ti sirmata ti NCAA iti maika-21 a siglo a: “Ti kultura a Filipino a kas pagubbogan ti pagsayaatan ti sangapagilian ken sangalubongan.”

Malaksid iti daytoy, nasken nga itandudo dagiti proyekto ti kultura a kas pagsadagan ti panagrang-ay a di pakadangranan ti nakaparsuaan, itandudona pay ti kinamanagparnuay ken panagduduma dagiti wagas a panangipeksa iti kinamanagparnuay, ken ti panangibayogna iti panagkaykaysa ti sangapagilian ken ti panangipateg iti kina-Filipino babaen ti kultura ken arte.

Mabalin a maala ti pormulario ti project proposal iti Policy/Plan Formulation and Programming Division iti opisina ti NCCA office wenno mabalin a mai-download iti www.ncca.gov.ph (mapan iti “Grants Program”).

Para iti kompleto nga impormasion, tawagan ni Rene Sanchez Napeñas, pangulo ti NCCA Public Affairs and Information Office (PAIO) iti (632) 527-2192 wenno 0928-5081057; wenno ag-log on iti www.ncca.gov.ph wenno ag-e-mail iti ncca.paio@gmail.com.

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 20, 2012 a bilang.) 

Narungbo ti 3rd Tam-awan International Arts Festival

Dagiti mannala manipud iti Benguet iti panangiparangda 

iti nariinganda a sala iti rangtay ti Tam-awan Village.

ITAY napalabas a Mayo 23 agingga iti Mayo 27, naangay ti 3^rd Tam-awan International Arts Festival iti Tam-awan Village nga ayuyang dagiti agkakalaing nga artists iti rehion ken pagaayat a pasiaren dagiti ganggannaet.

Nagtinnulong ti National Commission for Culture and the Arts (NCCA) ken Chanum Foundation, Inc., a nangipasdek iti Tam-awan, tapno mapagmata daytoy a pagteng, kas paset metten ti pannakarambak ti National Heritage Month.

Iti gaed da TIAF Director Chit Asignacion ken Jordan Mang-osan a presidente ti Chanum foundation, Inc., kunada man a daytoy ngatan ti kadakkelan a parambak dagiti artists iti Siudad ti Baguio ta sakbay pay ti panagrehistro dagiti delegado, nangangayen da Annie Bungauen, Benny Sokkong ken Danny Acuña iti workshop iti Kanta, Sala ken Panagdrowing iti Komiks (Comic Art).

Narugian met ti kangrunaan a paset daytoy babaen ti cañao a tradision dagiti taga-Cordillera. Kas ipasimudaag ti temana a “Brewing with the Arts,” naipakita iti las-ud ti tallo nga aldaw dagiti nadumaduma a “wine” nga aramid dagiti taga-Cordillera. Impakitada met no kasano  ti panagaramidda. Ken adda pay dagiti naawis a taga-Ilokos ken Germany a nangipakita met iti panagaramidda iti bukodda a “wine”!

Iti benneg ti arte, nataming dagiti nadumaduma a topiko a kas iti Intellectual Property Rights, Art Conservation, Museum Restoration, Tattoo Art, ken adda pay Fashion Show a nakaitampokan ti Kultura ken dagiti Pagan-anay dagiti taga-Cordillera.

Tinawen nga agbaliwbaliw ti tampok ti festival— idi 2010, addaan daytoy iti tema a “Preserving the Gift of Faith,” sa itay napan a tawen, “Weaving Though the Arts.”

Apaman a nabuangay ti Chanum Foundation, Inc idi 1998, rinugiannan ti nagpatakder kadagiti kannawidan a balay dagiti Ifugao a ti pampanunotenna, nangbukel iti maysa a purok a mabalin a pasiaren dagiti tattao a saan a naaddaan iti gundaway a nakagteng kadagiti nasulsulinek a paset ti Cordillera. Ita, nalataken daytoy ket uray dagiti saan a naayat iti arte, maguyugoyda a pumasiar iti kinapintasna.—O

(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 4, 2012 a bilang.)

National Heritage Month, maluktan iti Romblon

Ti Cathedral of San Jose iti Romblon.

Manipud iti pannakapirma ti Proclamation No. 349 idi Agosto 11, 2003 a nangideklara iti bulan ti Mayo a kas National Heritage Month naikkanen iti gundaway dagiti amin a rehion iti sibubukel a pagilian a mangipakita, mangipagpannakkel, ken mangpadur-as kadagiti kabukbukodanda a kultura. Maar-aramid daytoy babaen ti National Commission for Culture and the Arts ken iti pannakitinnulong dagiti ahensia a mangitantandudo iti arte iti lugar a pakaangayanna.

Ket ita a tawen, napili ti natalinaay a probinsia ti Romblon a manglukat itoy a selebrasion.

Addaan iti tema a “Taoid: Crossing, Caring, Carrying on…” padasen manen daytoy a parambak a pasadiwaen dagiti indakdakkel a kultura ken patawid dagiti appotayo tapno takuatenda no kasano a mausar dagitoy ti agdama ken masakbayan. Ket no tawid, kuna, mairamanen ditoy a maikkan iti importansia dagiti nagduduma a tradisional nga arte, pasdek, ken dadduma pay a banag a napateg iti sangkapagilian.

No madakamat ti Romblon, umuna a sumeksek iti panunot ti dekolor a marmol. Ti ngamin nasao a probinsia ti kangrunaan a paggapgapuan dagiti dekalidad a marmol. Adu dagiti di makaammo nga adu dagiti heritage sites itoy a lugar. Mairaman kadagitoy ti Cathedral of San Jose a nabangon pay idi maika-18 a siglo iti puseg ti Romblon iti Romblon Island. Daytoy a pasdek ti maysa kadagiti 34 a simbaan a mabigbig a National Cultural Treasures.

Makita pay iti Romblon ti Fort San Andres, ken dagiti rangtay ken balbalay a nabangon met laeng idi maika-18 a siglo.

Maangay ti grand launch ti parambak inton Mayo 1 babaen ti maysa nga exhibit iti kapitolio probinsial ti Romblon. Sarunuento daytoy ti culinary festival, ken ti pannakaipakita no kasano ti panaglaga (weaving) ken panagkitikit (sculpture). Iti malem met, pormal a maluktan ti selebrasion babaen da mismo a Presidente Benigno C. Aquino III, Gobernador Eduardo C. Firmalo ti Romblon, ken NCCA Chairman Felipe de Leon, Jr. Ditoy a agpabuya dagiti nalalaing a kumakanta ken tumotokar iti biolin iti probinsia. Sarunuen daytoy ti cultural presentation ti ili nga Odiongan.

Iti kabigatanna, ipadigo met ni Chit Asignasion ti Tam-awan Village iti Baguio City dagiti padasna, ken ti grupoda, nga agpimpinta.

Malaksid met iti grand lauch, mayun-unan iti bulan ti Abril ti  Cultural Mapping ang Planning Workshop babaen ken ni Eric B. Zerrudo.

Malaksid kadagitoy, maisagsaganam ti nalawa a pagyanan para iti  maangayto a workshop iti benneg ti Festival Management babaen ni Elmer Ingles, Visual Arts ni Nemesio Miranda, Theater Arts ni Edward Perez, ken Musika ni Angelo Aquino. Addanto met workshop ken lektiur maipapan iti local history writing, establishing art’s gallery or artist’s village ken dadduma pay.

Gapu iti kinaadu dagiti aktibidad, inkeddeng ti Subcommission on National Heritage ti NCCA nga idauluan ni Regalado Trota Jose nga agpaut ti parambak agingga iti agtapos ti tawen.

Dagiti NHMC steering committee: Regalado Trota Jose (National Committee on Archives), Imelda Loste (Art Galleries), Dr. Maria Nela Florendo (Historical Research), Antonio M. Santos (Libraries and Information Service) Dr. Jaime C. Laya (Monuments and Sites), ken Dr. Antonio Julian Montalvan (Museums). NCCA Executive Director ni Emelita V. Almosara.—O

(Naipablaak iti Bannawag, Abril 30, 2012 a bilang.)

Kuna ni NCCA Art Ambassador Boy Abunda: Kina-Filipinotayo, Rumbeng a Makita iti “Cultural Show”

NAPATEG a saluadan ken parungbuen dagiti nagkauna a wagas a nangipeksaan dagiti appotayo iti karirikna ken dardarepdepda kas koma dagiti kanta, sala ken daniwda, ngem kinuna ni NCCA Art Ambassador Boy Abunda a ditay koma liplipatan a ti maysa a cultural show, maysa a pabuya a pakasarmitangantayo iti bukodtayo a kinatao uray pay iti agdama.

Ti “cultural show” ti pakakitaantayo iti kina-Filipinotayo; ti estoriatayo a kas Filipino, saan laeng nga idi no di pay ket ita, ken babaen itoy, matulongannatayo nga ad-adda pay a mangipateg iti kina-Filipinotayo, kinuna ni Abunda, 55, mabigbig pay a “King of Talk” iti Filipinas.

Iti panagsarita ni Abunda iti sanguanan ti ag-250 a lider-estudiante ken campus journalist manipud kadagiti nalatak nga unibersidad iti Kamanilaan itay Hulio 14 iti Leandro Locsin Auditorium ti National Commission for Culture and the Arts (NCCA) iti Intramuros, Manila, inggunamgunamna pay kadagiti estudiante saanda koma a panangibain iti kinaasinoda wenno iti ipagarupda a pagkamtudanda ta mabalin a dayta a pagkamtudan ti mangitag-ay ken pakaam-ammuanda iti gimong a paggargarawanda.

Intedna ti bagina a pagarigan ti bagina a maysa a probinsiano (taga-Eastern Samar) a sabali ti panagibalikasna iti Ingles ngem iti kaano man, saanna nga impapilit iti bagina nga agsao iti Ingles a kas kadagiti Amerikano ta saan no kuan nga isu ni Boy Abunda. Manipud iti panagbalinna nga assistant stage manager ken katulongan ti theater administrator ti dati a Metropolitan Theater, Manila, nakabukel ni Abunda iti bukodna a talent management ken PR consultancy firm agingga a naaddaan iti bukod a programa iti GMA Network agingga iti immakar iti ABS-CBN.

Ti panaglektiur ni Abunda iti NCCA ti umuna kadagiti serye ti seminar nga angayen ti NCAA tapno makatulong iti pannakayadal kadagiti umili dagiti banag maipanggep iti arte ken kultura, ken tapno maparungbo ti arte ken kultura iti gimong a saan laeng a kas panglinglingay no di ket tapno adda pagsarmingan ni Filipino; iti kasta, ad-adda pay nga ipategna ti kina-Filipinona.

Maangay dagitoy a seminar iti panagtinnulong ti NCCA, ti kangrunaan a sanga ti gobierno a nakaipabaklayan ti akem a pannakasaluad ken pannakaparungbo ti arte ken kultura ti pagilian, ken ti Figaro Coffee Company. Iti agdama, idadauluan da Felipe de leon, Jr. ken Malou Jacob ti NCCA, kas chairman ken executive director, kas panagsaganadda.--O

(Naipablaak iti Bannawag, Agosto 1, 2011 a bilang.)

Felipe de Leon, Jr.: Baro a Chairman ti NCCA

ADDAN baro a chairman ti National Commission for Culture and the Arts-- ni kompositor, eskolar ken propesor Felipe de Leon, Jr. Ni pay Prof. de Leon ti agdama a pangulo ti Committee on Intangible Heritage ken National Committee on Music, malaksid pay nga isu ti komisioner Subcommission on the Arts ti NCCA.

Dakkel pay ti akem ni Prof. de Leon iti National Research Council of the Philippines, maysa nga ahensia iti babaen ti Department of Science and Technology, kas pangulo ti Humanities Division, malaksid pay a mangisursuro iti humanities, aesthetics, music theory ken Philippine art and culture iti Unibersidad ti Filipinas ken lektiurer kadagiti kurso iti social transformation iti Asian Social Institute.

Anak daydi National Artist for Music Felipe Padilla de Leon, mabigbig met a kompositor ni Prof. de Leon. Adun dagiti nasuratna a musika para kadagiti drama iti entablado a kas iti pannakaidrama ti nobela ni Rizal a Noli Me Tangere ken adun a kanta a pakairamanan ti “Lumuha Ka Aking Bayan” a ti liriko daytoy, sinurat ni National Artist for Literature Amado V. Hernandez. Adu metten dagiti panagsukisokna maipanggep iti Philippine musicology. Ngem ti ad-adda a pakabigbiganna ket isu ti panangitandudona iti pannakausar ti arte a kas wagas a pangammo iti kultura dagiti tattao. Para kenkuana, nasken nga agsadag iti kultura ti panagrang-ay ti maysa a pagilian; iti kasta, rumang-ay a saan a madadael ti aglawlaw a pagpuspusiposan dagiti umilina. Saan koma met a maisina ti espiritual iti pisikal ken nasalun-at a kananakem.

Saan met a ganggannaet ni Prof. de Leon iti NCCA. Isu ti pangulo ti National Commission on Music ken Subcommission on the Arts manipud idi 2004 agingga idi 2007. Isu pay ti chairman ti Gawad Manlilikha ng Bayan manipud idi 1993 agingga idi 2007. Isu ti mabigbig a namagbalin a permanente iti nasao a pammadayaw. Nagpaay a commissioner ti Subcommission on Cultural Communities and Traditional Arts (SCCTA) manipud idi 1992 agingga idi 1998. Itoy a panawen, naipasdeken dagiti Schools for Living Traditions iti sibubukel a pagilian.

Nagpaay pay a commissioner ti UNESCO Philippines manipud idi 1992 agingga idi 2002 ken chairman ti Committee on Culture ti UNESCO (2002).

Iti panagsublina iti NCCA, manamnama nga isangpet ni Prof. de Leon dagiti ad-adu pay a kapampanunotan a mangparang-ay iti ahensia a kas kangrunaan a mangtagtagiben iti arte ken kultura iti pagilian. Malaksid iti sabsabali, panggepna nga itandudo ti pagilian a kas sentro ti performing arts iti Asia, mangitag-ay iti kontribusion dagiti Filipino iti sangalubongan a tay-ak ti arte ken mangparang-ay iti artistiko a kinamanagparnuay ni Filipino babaen ti panangguyugoyna iti partisipasion dagiti amateur wenno agdadamo, a saan laeng a dagiti propesional, ken panangguyugoyna iti pannakipartisipar dagiti umili, dagiti addaan iti artistiko a talento, ken pannakaraem ti panagduduma iti kultura.

Patien ni Prof. de Leon a ti kultura ti adigi ti panagrang-ay ti pagilian idinto a ti arte (arts) ti mangitampok kadagiti napipintas a banag a mainaig ken ni Filipino.

Kinunana: “Ti kaawan ammotayo kadagiti pagpigsaantayo a kultural ken kadagiti napipintas a kalidadtayo a kas tao, ibungana ti panangibaintayo iti kina-Filipinotayo. Daytoy a panangibain iti kina-Filipino, ibungana ti kaawan panangipategtayo iti bukodtayo a pagilian, a mangibunga met iti saantayo a panagagawa ken di mangipaay iti amin-amin a kabaelantayo.”

Iti pakabuklanna, sirsirmataen ni Prof. de Leon a babaen ti nasaknap a pannakaitandudo ti arte ken kultura, marikna ti tunggal Filipino ti panangitantan-okna iti kina-Filipinona. Ket kas kunana, daytoy ti pangrugian ti napudpudno a panagrang-ay. –O

(Naipablaak iti Bannawag, Hulio 25, 2011 a bilang, panid 22.)