Am-ammomon ti “The Singing Vice-Governor iti Ilokandia,” ‘Bagis?

YAM-AMMOK man kenka, ‘bagis. Isu awan sabali no di ni Apo DV Savellano, ti agdama a Bise-Gobernador ti Ilocos Sur.

Kangrunaan a pammaneknekna ti albumna a Lailo ti Ilocano, ti nakaurnongan dagiti rendisionna kadagiti dinto maumag a samiweng nga Ilokano a kas iti “Bannatiran,” “Dikanton Malipatan,” “Manang Biday,” “Ta Nagsaway a Pintasmo,” “Ti Ayat ti Maysa nga Ubing,” ken dadduma pay.

*     *     *

Kuna man ni Apo DV. ‘bagis, a no adda dagiti narigat a mayebkas, maiparipirip babaen ti kanta.

Isu a dagiti dina mayebkas a napalaus a panangipategna kadagiti kaprobinsiaanna, maibalikasna babaen dagiti kanta.

*     *     *

Maysa pay a panggep ni Apo DV, ‘bagis, no apay nga inrekordna dagiti kanta.

Tapno kano maipalagip kadagiti Ilokano, saan laeng a kadagiti taga-Ilocos Sur, ti napalabas ken agdama.

Tapno ad-adda met a maanag ti kina-Ilokano.

Ken tapno  agtultuloy met nga ipagpannakkel dagiti kabukbukodan a kanta.

*     *     *

Ti nakaay-ayat pay iti daytoy nga album, ‘bagis, dagiti maganar, mapan iti Balay Taripato wenno Home for the Aged ti Ilocos Sur.

Isu a no gumatangka, malaksid a malinglingay ken ad-adda a maanagmo ti kina-Ilokanom, makatulongka pay kadagiti nataengan nga Ilokano.

Ket gapu dayta iti album ni Apo DV, ti The Singing Vice Governor iti Ilokandia.—O

 (Kadagiti interesado a maaddaan iti kopia ti album, makiuman iti Provincial Capitol ti Ilocos Sur—AST)

Tawayam Man Daytoy “For Adults Only” ni Maestro Alex, ‘Bagis!

WEN, isu dayta ti baro nga album dagiti kankanta nga Ilokano, ‘bagis.
Ti singer?
Ni Maestro Alexander Reyes Barut— Maestro Alex, for short.
Saan a gapu ta “short” kano.
Ketdi, tapno natartarus.

* * *

Maestro ngamin ti propesion ni Maestro Alex, ‘bagis.
Tubo iti Vintar, Ilocos Norte ken nadumaduma a pagadalan iti nasao a probinsia ti nagisuruanna.
Nagbalin pay ketdi a provincial statistician. Agingga nga indanon ti kina-statistician-na iti National Statistics Office.
Idinto a ti kinamaestrona, isu ti nangidanon kenkuana idiay Jefferson High School, Jefferson, Texas, USA a pangisursuruanna iti agdama.

* * *

Idinto a ti kinamannakigayyemna, isu ti nangidanon kenkuana iti Facebook nga isu met ti nakatakuatan dagiti gagayyemna iti talentona iti panagdaniw (mannaniw met isuna iti Bannawag), ken iti panagkanta.
Agingga nga adda nangikari a mangaramid iti lyrics.
Adda nangikari a mangaramid iti melodia.
Adda nangikari a maki-duet (saan met siguro nga awan talekda iti pintas ti timekna).
Adda nangikari nga agbalin nga arranger.
Adda nangikari a mangiprodius.
Ket nabukel, ‘bagis, daytoy “For Adults Only” ni Maestro Alex.

* * *

Iti ababa a pannao, ad-adda a panaggagayyem dagiti Ilokano artists ken musicians ti nagpuonan daytoy nga album, ‘bagis.
Asino met dagitoy a gagayyem ni Maestro Alex?
Dagiti musikero/singer nga Ilokano a kas kada Vhen Bautista, Noraline Domingo, Jerameel Perucho Contreras ken Allen Israel Pascua.
Dagiti mannurat nga Ilokano a kas kada Roy V. Aragon, Jonathan Torricer, Joel B. Manuel, Rudy Ram. Rumbaoa, Derick Marcel F. Yabes, Bert Ugalino,Vilmer Viloria, Remy Piano, Alvin John Dalere, Florencio Bangasan, ken Ariel S. Tabag.
Malagipmo dagita a nagan, aya, ‘bagis? Wen, a, ta mannurat iti Bannawag ti kaaduan kadakuada.
Kuna ngarud ni Maestro Alex, ‘bagis, a dakkel kano ti benepisio ti mannakigayyem.
Mamatiak kenkuana, ‘bagis.

* * *

Buklen ti 19 a kanta, manamnama a mayalnag ti album itoy umuna a kagudua ti tawen.
Nupay kasta, nangiruaren ni Maestro Alex kadagiti “pangramanan” iti YouTube ken iti Facebook.
Ken uray iti radio.
Kuna da Maestro Alex ken Idol Vhen, nga itoy a Pebrero, “tune to watch” kadagiti radio iti Hawaii daytoy “Apay” a maysa kadagiti kanta iti album.
Ania magagarankan a mangtaway iti “For Adults Only,” ‘bagis?
Makigayyemka ngaruden ken ni Maestro Alex iti Facebook. (ANGELO 'ELOY' PADUA)

(Ti Rosa Records, Philippines iti babaen ti Aweng Records Music Production & Distribution, USA,ti prodiuser ti “For Adults Only” nga album. No kayatyo ti maaddaan iti kopia, i-friend ti Alex Reyes Barut iti Facebook sa agorder babaen ti personal a mensahe.—AST )

Ni Maestro Alex bayat ti panaginanana kalpasan ti panagirekordna iti kanta.


(Naipablaak iti Bannawag, Pebrero 20, 2012 a bilang.)

Yo, ‘Bagis, T Max in da Haws!

DI PAY NALUTO, NAIBUSEN
Ni ANGELO 'ELOY' PADUA

Ni T Max a nangipampannakkel iti kamisetana a namarkaan iti kina-Ilokanona.


NAKANGNGEGKAN iti Ilokano a rap, ‘bagis? Wen, daytay kasla Andrew E. wenno Francis M.

Wen, a, addan Ilokano rap.

Apay, kapuy?

* * *

Ket maysa kadagiti aglatlatak nga Ilokano a rapper ita ni T Max.

No taga-Solano, Nueva Vizcaya a lugar ni T Max ti pagsaludsodam, ay, i-rap-da kenka dagiti kantana nga “Ilokano ‘Atoy,” “Mangantayon,” ken “Danog ni Ilokano.”

* * *

Kinapudnona, nakabase iti London ni T Max, ‘bagis. Ngem sipud pay idi 2001 a panangiruarna iti damo nga album-na, masansan nga agawid iti ilina tapno agkonsierto.

Ken mangangay iti rap contest. Ta saan laeng a rapper isuna.

DJ, promoter wenno manedier, ken prodiuser pay kadagiti ubbing nga Ilocano a rapper.

* * *

Kuna ni T Max, ‘bagis, a 16 aniosna laeng idi nangrugi nga ag-rap. Wadanna kano met ti grupo dagiti rapper a taga-New York a managan iti Gangstarr , ken ti Death Threat a grupo dagiti Pinoy a rapper.

* * *

Itoy a tawen, panggep ni T Max nga iruar ti maikalima nga albumna a kaaduan kadagitoy ti Ilokano a rap.

Adda met latta laokna a Tagalog, a, tapno maipatarna met ti bagbagina kadagiti Tagalog a rapper.

Apay, isuda laengen ti makapag-rap iti Tagalog? Laklakaen ni Ilokano, a.

Saan, T Max?

* * *

Iti saludsod no apay nga Ilokano nga ag-rap, kunana a tapno maitandudo ti lengguahetayo. Ken ti kinaandur ken kinalaing ni Ilokano iti tay-ak ti sangalubongan a musika wenno rap.

Kunana a kayatna nga iparammag ti kinasiglat dagiti Ilokano.

Kunana man ngarud iti kantana nga “Mangantayon”: Nagimasen ti mangan no adu ti sida/ P(in)akbet ni Ilokano, naimas a talaga.”

* * *

Ania, ‘bagis, magagarankan a makangngeg ken ni T Max?
Ket siripemon, a, ‘tay YouTube channel-na a Mhar12.
Ket siguraoak, ‘bagis, pasurotamto ti panag-rap ni T Max iti “Ilokano ‘atoy, saan a kapuykapuy!”--O

(Naipablaak iti Bannawag, Enero 16, 2012.)

Adda Manen Album ni Vhen Bautista!

DI PAY NALUTO, NAIBUSEN
Ni ANGELO "ELOY" PADUA

Adda Manen Album ni Vhen Bautista!

NAPARABUR a Baro a Tawen, ‘bagis!

Ukraden ti kanawan a dakulap ta umay ni Apo Grasia.

Kasta met nga ukraden ti kanigid a dakulap, ta ibinglay ti sobra ni Apo Grasia.

Dayta kano man ti “good,” ‘bagis!

* * *

Speaking of “baro,” ay, ket adu met dagiti baro a pelikula itoy arinunos ti 2011, ‘bagis. Kinapudnona, nagam-udanna pay daytoy apagtapog ti 2012.

Ta daytoy ti tiempo ti Metro Manila Film Festival.

Kas iti dati, adu ti fantasy. Kas iti “Panday 2” ken “Enteng ng Ina Mo.”

Adda met drama-comedy, ti “My Househusband, Ikaw Na.”

Adda drama, ti “Yesterday, Today, Tomorrow.”

Adda met horror—uray la dua, ti “Shake, Rattle and Roll 13” ken ti “Segunda Mano.”

Ken, kamaudiananna, adda manen action film, ti “Manila Kingpin: The Untold Story of Asiong Salonga.”

* * *

Dagiti adda iti ngato, ‘bagis, improdius dagiti dadakkel a prodiuser.

Adda met kategoria para kadagiti indie film wenno dagiti pelikula nga improdius dagiti indibidual.

Dagitoyda: “Haruo,” “Ritwal,” “Dyagwar,” ken “Pintakasi.”

Dayta naudi, ‘bagis, improdius ni Apo Gobernador ti Ilocos Norte Imee Marcos a pada met laeng nga agsursurat ditoy Bannawag.

Ammomon ti unaem a buyaen, ‘bagis.

* * *

Itoy a tawen, ‘bagis, linuktan pay ti MMDA, ti manarawidwid iti festival, ti kategoria para kadaiti estudiante.

Addada met sangapulo nga abbaba a pelikula dagiti estudiante.

Ngem daksanggasat, ‘bagis, ta awan ti naggapu kadagiti eskuelaantayo iti Amianan.

Apay, ania ti ar-aramiden ni kaanakan, aya?

* * *

Naimbag pay ni ‘Bagis Vhen Bautista ta adda manen baro nga albumna, ‘bagis.

Ket ita, adda pay met kaduana. Maysa a “saniata” a managan iti Noraline Domingo.

Napauluan ti albumda iti Homesick vs. Dollar.

Wen, agpadada nga adda iti abrod— ni Vhen idiay America, idinto nga adda iti Hong Kong ni ‘Bagis Noraline.

Kayatna a sawen, agpada a doliar ti kuartada. Ken agpadada met, a, a makarikrikna iti “homesick.”

* * *

Sangapulo-ket-siam a kanta ti linaonna ti albumda, ‘bagis.

Agasem dayta a samiweng Ilokano? Agumaka.

Karaman ditoy dagiti kanta a pinuta da Nepo T. Benitez, Jr. ken Rudy Rumbaoa nga agpada a mannurat iti Bannawag.

Ti Aweng Records ti nangiprodius. Ket ni met mararaem nga Israel Allen Pascua ti musical arranger ti nasao nga album.—O

(Naipablaak iti Bannawag, Enero 2, 2012 a bilang.)

Adayon ti Nagteng ni Ralph!

DI PAY NALUTO, NAIBUSEN
Ni Angelo 'Eloy' Padua

Adayon ti Nagteng ni Ralph!

ITAY laeng nabiit, ‘bagis, inawis ni Kabagis Jim Domingo ni Ralph Recto Calube nga agpasiar iti Cagayan. Nairana met a semestral vacation ni Ralph isu a nakapasiar iti probinsia.

Malagipmo pay ni Ralph, ‘bagis?

Wen, daydi inestoriak kenka a singing sensation nga ubing iti Ilocos Norte.

Agasem ta maaw-awisen iti kabangibang pay a probinsia.

* * *

Kabayatan ti kaaddana iti probinsia, nagpaay ni Ralph a maysa kadagiti naisangsangayan a bisita iti pannakayalnag ti maysa a programa ti DWPE Radyo ng Bayan Tuguegarao a napauluan iti “Pangrugian a Panagsanay iti Panangidaulo ken Panangimaton Para kadagiti Agtutubo Babaen iti Radio.”

Kadagiti padata a saan a taga-Cagayan. ‘bagis, kuna man ni ‘Bagis Jim a maysa nga estasion ti radio ti DWPE Radyo ng Bayan Tuguegarao nga imatmatonan ti Philippine Broadcasting Service iti Opisina ti Presidente ti Filipinas.

Mangmangngeg ti DWPE kadagiti amin a probinsia ti Tanap ti Cagayan agraman dagiti agnaed iti akindaya a paset ti Cordillera a buklen dagiti probinsia ti Ifugao, Mountain Province, Kalinga ken Apayao.

Agasem ti kaadu dagiti nakangngeg iti timek ni Ralph, ‘bagis?

* * *

Iti daytoy a pannakaipatangatang ti timek ni Ralph, tinukayna ti atension dagiti agdengdengngeg. Adu ti naawis a maaddaanda ti kopia ti CD a naikairekordan dagiti kankantana.

Ay, ket inkalikagum la ket ngarud, ‘bagis, dagiti mangisursuro iti Lasam, Cagayan nga agkanta met ni Ralph iti maysa a pasken a naangay iti Callao, Lasam, Cagayan.

Wen, a. Tapno ipangngegna ti makaguyugoy a timekna.

* * *

Simmursurot ni Ralph Recto iti panagbisita ni Kabagis Jim kadagiti gagayyemna a nagkankankataanna kadagiti nairekord a kantana. No addada iti pagtaengan ni Kabagis Jim, adu dagiti gagayyemna a pimmasiar tapno laeng denggenda ti timek ni Ralph.

Nairaman kadagitoy ti grupo da mannurat met iti Bannawag Laurence Bingayen ken Imelda Perez, Ronnie Perez a naggapu pay iti Lal-lo, mannurat iti Bannawag Pedro Espada, Jr. ken Lorena Espada ti Gattaran, ken Danny Batugal a naggapu pay iti Santo Nino (Faire) a nagitugot kadagiti bukodda a lugan a nagpa-Tuguegarao.

Ket wen, ‘bagis. Tapno makitada laeng a personal ni Ralph Recto.—O

(Interesadoka met a makangngeg iti naisangsangayan a timek ni Ralph, ‘bagis? Teksam man ni ‘Bagis Elizabeth M. Raquel [ti kaarrubatayo a kolumnista ditoy Bannawag] ta agorderka iti CD ni Ralph. Daytoy ti selpon ni ‘Bagis Ely a prodiuser ti album: 0999-992-7179.)

Iti pananginterbiu ni Broadcast Journalist Teresa C. Campos ti DWPE Radyo ng Bayan Tuguegarao ken ni Ralph Recto O. Calube. Nairaman iti ladawan ni Broadcast Production Supervisor Vivian C. De Guzman (kaabay ni Ralph).

(Naipablaak iti Bannawawag, Nobiembre 21, 2011 a bilang)

Iti Tay-ak ti Musika: Naraniag ti Bituen ni Eugene!

DI PAY NALUTO, NAIBUSEN
Angelo "Eloy" Padua


KAS impadamagtayo idin ditoy, Kabagis, babaen ken ni Kabagis Leilanie G. Adriano, maysa kadagiti masipsiputan ti bituenna iti tay-ak ti musika nangruna iti America ni Eugene Tunac Marquez.

Ita, adtoy ti sabali a padamag maipanggep ken ni Eugene, kas impadamag met ni Kabagis Eliseo “Rudy” Contillo ti Narvacan, Ilocos Sur.

Kas kuna ni Kabagis Rudy, mairuaren iti mabiit ti umuna a CD album ni Eugene. Napauluan iti “Sagibo iti Amianan” ken iruar ti Sagibo Records.

Gumatangkayo man ketdi, ‘bagis, ta denggenyo man met.

* * *

Naipasngay ni Eugene idi Nobiembre 20, 1999 iti San Pablo, San Nicolas, I.N. kada Victorino Marquez (NA), ken Maggie Margaret Tunac- Marquez a maysa a radio broadcaster ken anaunser. Agnaedda itan idiay Hawaii.

Sangapulona laeng idi mapan idiay Hawaii a kaduana ti amana. Ngem nangrugi nga agduyos nga agkanta idi agtawen iti 5.

Iti edadna ita a 12, adun ti nakisalisalanna iti panagkanta. Kameng pay iti School Drama Club iti Aliamanu a pagadalanda.

* * *

Ni met Eugene ti umuna a kampeon iti Pinoy Power Idol a maisaysayangkat iti Radio Station KPHI iti Honolulu. Kuna ti amana nga idolona da Vhen Bautista ken ni Bruno Mars ket isu ti masansan a tuladenna ti estilona nga agkanta.

* * *

Saan laeng a nalaing nga agkanta ni Eugene, ‘bagis. Masirib pay. Maysa kadagiti kasariritan iti klasena.

Ken napagraemnakami. Wen, ta iti laksid ti kaaddanan iti US, pagaayatna pay laeng ti musika ni Ilokano.

Daytoy ti gapuna (kas kinuna ni Kabagis Rudy) a mismo a ni Vhen Bautista, Prince of Ilocano Songs a nakabase met itan idiay US, ti nangputar iti musika dagiti kanta iti umuna nga albumna ni Eugene nga Ilokano. Ken mismo a ti pagdidinnamagan a musical arranger iti America a ni Pierre Grill ti nangareglo iti accompaniment wenno kompaniarna.

* * *

Ania ngarud ti naidumduma itoy nga, kunam, ‘bagis?

Saan a tradisional ti nga Ilokano songs dagiti linaonna. Kabarbaro iti panagramantayo nga Ilokano. No daniw koma, avant garde. Pierre Grill, kunam man.

* * *

Malaksid ken ni Eugene, maam-ammo met iti nasao nga album da Victor Marquez ken Joebert Tunac Marquez.

Ken nairaman dagiti lyrics ti kanta a pinutar ni Robert de la Cruz a “Bisio” ken ti “Inang” ni Ben Pacris.

Ala, ket ania pay laeng ti ur-urayem, ‘bagis. Tulongantayo man daytoy pada nga Ilokano.

Ta no maitan-ok, maitan-oktayo met amin a Saluyot!—O

(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 7, 2011 a bilang.)