DISIEMBRE 10, 2018

SARITA
4 Dear Jim
   Norberto D. Bumanglag, Jr.
8 Napateg a Kas iti Biag
   Felipe R. Bacricio

NOBELA
10 Kudeta (39)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
12 Pan de Amor (8)
     Cris J. Dacuycoy

DANIW
39 Kartaniw
     Ronnie E. Aguinaldo
47 Daniw a Para Ubbing
     Elvira M. Alvarez

SALAYSAY
16 Nakaadalda Gapu iti Suka
    Virgilio D. Domaloy
18 Napanak Met Idiay “City of Neon Lights”
    Tony Antonio
42 Agmulaka Met iti Kamangeg
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
24 Miks & Tiks
26 Sweet Jazmine (117)
29 Don Clavio de Ylocos (120)

KOLUM
 6 No Adda Sigsigloten, Adda Met Warwaren
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
21 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
32 Okeyka, Apong
36 Ading Kosinera
37 Tips
40 Padasem Daytoy, Kailian

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Balikros
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
20 Siled ti Kararag
22 Ti Makunami
33 Idi Un-unana a Panawen
34 Ti Tarakenmo ken Sika
35 Panangimaton iti Pagtaengan
38 Ammuem Pay Dagitoy
46 Ti Gasatmo Ita a Lawas

(Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan iti BUQO, MAGZTER wenno PRESS READER ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

Bato nga Agbalin a Kuarta

BATO NGA AGBALIN A KUARTA. Adda pagsasao a, “Kuwarta na, naging bato pa” ngem ditoy Caroan, Pasuquin, Ilocos Norte, dagiti bato ti agbalin a kuarta. Iti ladawan, tumultulong nga agpili dagiti lokal a turista nga aggatang kadagiti nadumaduma ti maris, sukog ken kadadakkelna a bato nga inan-anusan a pinidut ken binatok iti baybay dagiti nagaget a residente ti Caroan, Pasuquin, Ilocos Norte, kas paset ti pagbiaganda.  Gagangay a maidaknir dagiti babassit (bisil) ken saan unay a dadakkel a bato iti kadaratan no kasta a nadawel ti baybay ket dagitoy ti anusan a pilien a piduten dagiti agindeg. Dagiti met dadakkel, batoken dagiti lallaki iti pangadalmen a paset ti baybay. Agbalor iti 50 a pisos ti aganay a sangasalup ket kagudua a bato. Kunada, “Adda kuarta kadagiti bato a maiwarawara.” (FREDDIE P. MASULI)


(Naipablaak iti Bannawag iti Disiembre 3, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan iti BUQO, MAGZTER wenno PRESS READER ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

Filipino Sign Language Law, inaprobaran ni Duterte

Dip. Sandra Eriguel

Manamnama a saan itan a maipapaigid dagiti Filipino nga adda an-annayen ti panagdengngegda iti panangpirma ni Presidente Duterte tapno agbalin a linteg ti Republic Act. No. 11106, wenno ti Filipino Sign Language Act.

Napirmaan idi Oktubre 30, 2018, indeklarar ti nasao a linteg ti Filipino Sign Language a kas nailian a lengguahe dagiti tuleng (saan a makangngeg) a Filipino ken kas opisial a sign language ti gobierno kadagiti amin a pannakitransaksionna kadagiti tuleng. Ibilin pay ti linteg ti pannakausar daytoy kadagiti eskuela, broadcast media, ken kadagiti pagtrabahuan.

Kinuna ni La Union Second District Rep. Sandra Eriguel,  chairperson ti Committee on Social Services, a nangirekomendar iti pannakaaprobar ti bersion daytoy iti Kamara, nga “itandudo ti R.A. 11106 dagiti karbengan dagiti tuleng babaen ti pannakaited kadakuada ti gundaway a makipartisipar kadagiti aktibidad babaen ti pannakausar ti Filipino Sign Language kadagiti eskuela, broadcast media, kadagiti korte ken opisina, ken kadagiti amin a pannakitransaksionda iti gobierno.

Innayonna a mayayon daytoy a linteg iti Early Years Act (R.A. 10410) ken iti Enhanced Basic Education Act (R.A. 10533) nga idi pay a nangbigbig iti Filipino Sign Language a kas lengguahe a mausar iti pannakaisuro dagiti tuleng nga agad-adal manipud iti kinaubingda agingga iti tukad sekundaria.”

Bilinen ti baro a linteg ti Department of Education (DepEd), Commission on Higher Education (CHED), Technical Education and Skills Development Authority (TESDA), ken amin a sabsabali pay nga ahensia nasional ken lokal ti gobierno a mainaig iti edukasion dagiti tuleng ti panagusarda iti FSL a kas medium of  instruction iti pannakaisuro dagiti tuleng.

Ibilin pay ti linteg ti pannakaisaknap ti kinalaing iti sign language uray pay kadagiti an-annayen ti panagdengngegda babaen ti pannakaidiaya ti FSL a kas elective subject iti regular wenno mainstream curriculum iti kolehio, nangruna kadagiti unibersidad ken kolehio a kukua ti gobierno.


(Naipablaak iti Bannawag iti Disiembre 3, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan iti BUQO, MAGZTER wenno PRESS READER ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

Pakaisuruan ti Korean, mapili laeng – DepEd

Inlawlawag ti Department of Education (DepEd) a mapili laeng dagiti estudiante kadagiti para publiko nga eskuela a palubosanda nga agadal iti lengguahe a Korean.

Kinuna ni DepEd Undersecretary Annalyn Sevilla a dagiti laeng estudiante iti Grade 7 agingga iti 12 nga addaan iti “mastery” kadagiti lengguahe nga Ingles ken Filipino ti palubosanda nga agadal iti Korean, saan ketdi nga uray asino la ditan nga adda interesna iti nasao a lengguahe.

Kinuna ni Sevilla a a maisuro ti nasao a ganggannaet a lengguahe iti 10 a para publiko nga eskuela iti Metro Manila.

Mayannurot ti panangisuro iti lengguahe a Korean kadagiti Filipino iti Memorandum of Understanding (MOU) a pinirmaan ti DepEd ken ti Korean Embassy iti Filipinas idi pay Hunio 2017.


(Naipablaak iti Bannawag iti Disiembre 3, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan iti BUQO, MAGZTER wenno PRESS READER ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

Palagip Kadagiti Mannurat: Maika-3 a Salip iti Sarita ti Albalos Awards

Maipalagip nga aggibus ti Maika-3 a Salip iti Sarita ti Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards para kadagiti amin a mannurat iti Ilokano inton Enero 31, 2019.

Nabangon ti literary foundation a naipanagan iti daydi Dios-ti-aluadna a mannurat ti Bannawag Mario A. Albalos, tubo iti Cabaroan Daya, Siudad ti Vigan, napadayawan a Pedro Bukaneg awardee ken umuna a Thomas Jefferson awardee iti Estado ti Hawaii a nagnanaedanna agingga iti pimmusay idi Marso 3, 1991 iti edadna a 40.

Isponsoran ni Jenny Alcausin (agnanaed iti California) ti pasalip ti foundation ken agpaay met a mangimaton iti nasao a pasalip da Amado I. Yoro, Jun Abinsay, Priscilla Dela Cruz (agnanaed iti Hawaii) iti pannakitinnulong dagiti kameng ti Bannawag.

Ti kompleto a pagannurotan:

1. Narugian ti salip iti Abril 21, 2018 ken agpatingga iti Enero 31, 2019.

2. Silulukat ti salip kadagiti amin a mannurat iti Ilokano malaksid kadagiti mangimaton ken asideg a kakabagianda, ken kadagiti kameng ti Bannawag.

3. Maysa laeng a sarita ti mabalin nga isalip ti tunggal mannurat a makisalip.

4. Nasken nga orihinal, di pay naipablaak wenno naadaw iti ania man a sinurat ti isalip. Nasken met a saan a naipatarus ti pakisalip manipud iti sabali a lengguahe ken nasken a bukod a putar ti autor ti pakisalipna. Saan met a maawat ti sarita a naisalip idin iti Albalos Awards wenno iti sabsabali pay a salip iti panagsurat iti sarita ken ti sarita a naidatag pay a kas entry iti sabali pay a salip iti panawen a pannakaangay daytoy a pasalip ti Albalos Awards nga agpaut manipud iti pannakalukat daytoy a salip agingga iti pannakapadayaw dagiti mannurat a nangabak iti daytoy a salip.

5. Agatiddog ti pakisalip iti 12-20 a panid iti short bond paper, nai-computer (agusar iti Times New Roman, Font Size 12) iti doble espasio ken addaan iti maysa a pulgada a margin iti amin nga igid ti bondpaper. Masapul met nga agusar iti MS Word format.

6. Ti parbo a nagan ti autor ti agparang a naganna a kas autor ti sarita. Ipatulod ti pakisalip iti uppat a nadalus a kopia ken mapakuyogan iti narikpan a sobre a naglaon iti pudno ken parbo a nagan ti autor, paulo ti pakisalip, kaudian a ladawan ken ababa a pakasaritaan ti biag ti autor, adres ti agdama a pagnaedan, agraman email address ken numero ti selpon wenno telepono a mabalin a pakakontakan iti autor. Iti rabaw ti sobre, isurat ti paulo ti sarita ken parbo a nagan ti autor.

7. Ipatulod ti pakisalip babaen ti koreo wenno personal nga idatag iti daytoy nga adres: 3rd Short Story Writing Contest, Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards c/o Bannawag, Manila Bulletin Publishing Corp., Muralla corner Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila. Nasken a maawat ti Bannawag ti pakisalip iti di naladladaw ngem iti Enero 31, 2019. Saan a mairaman iti salip ti entry a maawat kalpasan dayta a petsa.

8. Dagiti gunggona: Umuna a Gunggona, P15,000.00; Maikadua, P12,00.00; ken Maikatlo, P10,000.00. Maipaayan pay dagiti mangabak iti sertipiko ti pammadayaw malaksid iti medalion a maited iti mangyalat iti Umuna a Gunggona. Adda met karbengan dagiti hurado a mangkissay iti bilang dagiti mangabak no awan ti makapatar iti bukodda a pagbatayan dagiti mangabak. Mabalinda met ti mangparnuay iti nayon wenno sabali a gunggona, no kasapulan.

9. Saan a mabalusingsing ti pangngeddeng dagiti hurado malaksid no maduktalan a nasalungasing ti Pagannurotan Bilang 4. No kasta, mapukawto metten ti karbengan ti autor a makisalip pay kadagiti sumarsaruno a pasalip ti Albalos Awards.

10. Makipagtagikua ti Mario Abinsay Albalos Foundation Literary Awards kadagiti mangabak a sarita nupay adda latta karbengan dagiti autor iti copyright dagitoy. Maaddaan pay ti agpasalip iti karbengan a mangipablaak kadagiti mangabak a sarita iti ania man a wagas a kayatna nga aramaten.

11. Mapakaammuanto dagiti mangabak no kaano ken no sadino a maangay ti seremonia ti pammadayaw.


(Naipablaak iti Bannawag iti bilang a Disiembre 3, 2018. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan iti BUQO, MAGZTER wenno PRESS READER ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

DISIEMBRE 3, 2018

SARITA
4  Gulnad
    Rodolfo D. Agatep, Jr.
8 Ti Agmarmaro
    David D. Campanano

NOBELA
10 Pan de Amor (7)
     Cris J. Dacuycoy
12 Kudeta (38)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
5 Dua a Tweetniw ti Panangannugot
    Roy V. Aragon
22 Dagiti Kronika iti Lasag Dagiti Bagwes
    Derick A. Tong-alan
47 Daniw a Para Ubbing
     Adoracion B. Madarang

SALAYSAY
16 Intayon Ulien ti Mt. Ulap ti Itogon
    Estela A. Bisquera-Guerrero
18 Amangan No Matulongannaka Daytoy Lupluppiit
    Virgilio D. Domaloy
42 Abonuam Met ti Piskeriam
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
24 Miks & Tiks
26 Sweet Jazmine (116)
29 Don Clavio de Ylocos (119)

KOLUM
 6 No Adda Sigsigloten, Adda Met Warwaren
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
21 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
32 Okeyka, Apong
36 Ading Kosinera
37 Tips
40 Padasem Daytoy, Kailian

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Balikros
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
9 Ti Makunami
11 Netizone
20 Siled ti Kararag
33 Idi Un-unana a Panawen
34 Ti Tarakenmo ken Sika
35 Panangimaton iti Pagtaengan
38 Ammuem Pay Dagitoy
39 Dagiti Pagannurotan ti Maika-3 a Salip iti Sarita ti Albalos Awards
46 Ti Gasatmo Ita a Lawas


(Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan iti BUQO, MAGZTER wenno PRESS READER ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

Kuna ti DepEd: Edukasion, ad-adda nga agballigi iti K to 12

Maragsakan ti Department of Education (DepEd) iti panangikeddeng ti Korte Suprema a mayayon iti Konstitusion ti K to 12 a programa ti DepEd.

Kinuna ni Education Secretary Leonor Briones a mamatida a ti nasao a pangngeddeng ti Korte Suprema ti agbalin a dalan iti panangtun-oy daytoy kadagiti panggep a para iti panagrang-ay ti pagilian.

Sakbay daytoy, imbasura ti Korte Suprema dagiti nagtitipon a petision nga indatag dagiti sumagmamano a pagadalan, mannursuro, propesor, ken agpampanday-linteg a mangkukuestionar iti legalidad ti Republic Act 10533, wenno Enhanced Basic Education Act of 2013.

Iti pakaammo ni Briones, kuna daytoy a ti pangngeddeng ti Korte Suprema, isu ti agbalin a dalan tapno nasaysayaat a maidanon ti kalidad, nalaka, maibagay iti panawwen, ken mangwayawaya nga edukasion kadagiti agad-adal a Filipino nga isu met ti naikari a mapagserbian.

Innayon ti Sekretario a maitultuloy ti pannakaipinget dagiti gannuat a mangparnuay kadagiti graduado iti maika-21 a siglo a nagimet kadagiti nasken a tagipatgen ken tungpal-biag a kabaelan a kasapulanda tapno makaibinglayda iti panagdur-as ti gimong ken pannakabukel ti pagilian— nga isu ti kangrunaan a panggep ti programa a K to 12.

Iti babaen ti programa, nayatiddog ti 10-tawen a basic education cycle iti Filipinas ket nagbalin a 13 tawen, kalpasan a nanayonan iti kindergarten ken dua a tawen iti senior high school.

Panggep daytoy a mangpataud kadagiti graduado iti hayskul a nakasagana iti kolehio wenno pannakayempleo, gapu ta malpasda ti basic education iti edad a 18.


(Naipablaak iti Bannawag iti Nobiembre 26, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan iti BUQO, MAGZTER wenno PRESS READER ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)