December 27, 2017
'Wishing Tree'
‘WISHING TREE.’ Namurumoran daytoy duduogan a kayo ti baliti iti papel de banko— adda pay sumagmamano a doliar ken sensilio a naipaipit ken naiputipot kadagiti sanga ken ramutna. Masarakan daytoy a kayo iti igid ti nailian a kalsada iti Sitio Dirique, Davila, Pasuquin, Ilocos Norte. Maysa a balikbayan ti nangbuniag iti daytoy a ‘wishing tree’ idi Hunio 2017 ket maysamaysa metten dagiti simmaruno a nagipaipit iti kuarta ken dadduma pay nga atang. Ag-wish-ka iti kayatmo sa mangipaipitka met iti papel de banko wenno sensilio iti ramut ti kayo—ket pumudnonto kano ti kidkiddawem. (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Enero 1, 2018 a bilang.)
December 26, 2017
Mannalon ken mangngalap, magutigot nga agnegosio
Panggep ti gobierno a makaisayangkat iti ad-adu pay a ‘job fair’ a mabalin a pakasarakan dagiti umili iti trabaho iti daytoy a tawen tapno maksayan ti parikut iti kinaawan ti trabaho iti pagilian.
Kinuna ni Department of Labor and Employment Secretary Silvestre Bello III a malaksid iti trabaho, panggep pay ti turay, babaen ti DOLE, a pagbalinen a negosiante dagiti ad-adu pay a mannalon iti away babaen dagiti serye ti ‘fairs’ a “Trabaho, Negosyo, Kabuhayan (TNK)” tapno mapadur-as ti panagbiag dagitoy.
Pagtinnulongan nga isayangkat ti DOLE ken Department of Trade and Industry (DTI) ti TNK.
Iti agdama, adda agarup 1.4-milion a mannalon iti pagilian ti dakkel ti pagkurkurangan ti matgedanda, segun iti Labor Force Survey (LFS) ti Philippine Statistic Authority (PSA).
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 1, 2018 a bilang.)
Kinuna ni Department of Labor and Employment Secretary Silvestre Bello III a malaksid iti trabaho, panggep pay ti turay, babaen ti DOLE, a pagbalinen a negosiante dagiti ad-adu pay a mannalon iti away babaen dagiti serye ti ‘fairs’ a “Trabaho, Negosyo, Kabuhayan (TNK)” tapno mapadur-as ti panagbiag dagitoy.
Pagtinnulongan nga isayangkat ti DOLE ken Department of Trade and Industry (DTI) ti TNK.
Iti agdama, adda agarup 1.4-milion a mannalon iti pagilian ti dakkel ti pagkurkurangan ti matgedanda, segun iti Labor Force Survey (LFS) ti Philippine Statistic Authority (PSA).
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 1, 2018 a bilang.)
Tallo a Libro
TALLO A LIBRO. Iggem dagiti autor dagiti libroda a nayalnag bayat ti pannakarambak ti Maika-51 nga Anibersario ti GUMIL Metro Manila itay Disiembre 16, 2017 iti pagtaengan da dati a Bannawag Editor-in-Chief Dionisio S. Bulong ken Eden Cachola-Bulong iti Novaliches, Quezon City. Dagiti libro (agpakanawan): Panangsapul iti Puraw a Kabalio a nobela ni Ariel Sotelo Tabag, Dagiti Salaysay nga Ilokano a koleksion dagiti salaysay ni Neyo Mario E. Valdez, ken Paksuy a chapbook ti koleksion dagiti dandaniw iti Ilokano ken Ingles ni Roy Vadil Aragon. Para kadagiti interesado a gumatang iti kopia dagiti libro, agorder iti 0917-697-8854 (Tabag), 0977-141-7901 (Valdez), 0927-794-2327 (Aragon). (Rinetrato ni Leonardo S. Fagaragan)
(Naipablaak iti Enero 1, 2018 a bilang.)
Reporma iti buis, badiet iti 2018, pinirmaan ni Duterte
Pinirmaan ni Presidente Rodrigo Duterte itay Disiembre 19, 2017 tapno agbalin a linteg ti reporma iti buis, ken ti tinawen a badiet a para iti 2018 nga aggatad iti P3.767-trilion.
Maibatay iti nasao a linteg nga am-ammo a kas Tax Reform for Acceleration and Inclusion (Train), saan a mabuisan ti umuna a P250,000 a tinawen a maganar; a kayatna a sawen, dagiti agsusueldo iti P21,000 iti binulan, saandan nga agbayad iti buis para iti nateggedanda. Kasta met a naingato iti 90,000 pisos ti gatad ti saan a mabuisan a 13th month pay ken dadduma pay a bonus.
Maibatay iti rekord ti Bureau of Internal Revenue, mapan a 6.8-milion wenno 90 porsiento ti 7.5-milion nga agbubuis ti saanen nga agbayad iti buis mangrugi iti 2018, nasursurok pay ngem triple iti agdama a 2-milion nga exempted iti buis a gumangganar iti minimum.
Tapno masukatan met ti pukaw iti masingir a buis, masapul met nga agbayad dagiti Filipino iti excise tax kadagiti napasam-it a mainum, ken nangatngato pay nga excise tax iti petroleum, lugan, tabako, panagminas ken karbon (coal).
Maipataw ti 6 a pisos a buis kadagiti mainum nga addaan iti pagsinam-it a caloric ken non-caloric, idinto a 12 a pisos ti buis kadagiti mainum a nagusar iti nangato ti fructose-na a corn syrup.
Mangrugi iti 2018, mabaliwan ti excise tax ti LPG (1 pisos), diesel fuel (2.50 a pisos), ken regular ken unleaded premium gasoline (7 a pisos manipud iti agdama a 4.35 a pisos).
Agdoble met ti excise tax (uppat a porsiento manipud iti dua a porsiento) dagiti lugan nga agbalor iti 600,000 a pisos; 10 porsiento kadagiti 600,000 a pisos agingga iti maysa a milion a pisos; 20 porsiento kadagiti agpateg iti maysa agingga iti uppat a milion; ken 50 a porsiento kadagiti aggatad iti nanginngina ngem 4 a milion a pisos.
Saan met nga agbayad iti nayon a buis (excise tax) dagiti elektroniko ken pick-up a lugan idinto nga agbuis iti kagudua ti presiona dagiti haybrid a lugan, iti kalikagum a maitandudo ti nadaldalus a transportasion.
Agdoble met manipud iti dua a porsiento ti excise tax dagiti amin a non-metallic mineral ken amin a maala iti quarry, ken amin a metal a mineral, karaman ti copper, gold, ken chromite.
Ninayonan pay ti TRAIN ti nayon a buis (excise tax) para iti karbon (coal) manipud iti 10 a pisos iti kada metriko tonelada, mapan iti 50 a pisos iti kada metriko tonelada iti umuna a tawen ti pannakayimplimentarna; sa 100 a pisos iti maikadua a tawen; ken 150 a pisos iti maikatlo ken sumarsaruno pay a tawen.
Naingato met ti excise tax ti tabako— manipud iti agdama a 30 a pisos, agbalin a 32.50 a pisos iti Enero agingga iti Hunio 2018; 35 a pisos iti Hulio agingga iti Disiembre 2018 agingga iti 2019; 37.50 a pisos manipud 2020 agingga iti 2021; 40 a pisos manipud iti 2022 agingga iti 2023; ken four percent annual indexation manipud 2023 ken kadagiti sumarsarunonto pay a tawen.
Inaprobaran ti Senado ken Kamara ti nasao a panagbalbaliw iti panagbuis idi Disiembre 13, 2017.
Kabayatanna, nangilatang met ti 2018 General Appropriations Act iti 3.767-trilion a pisos a gastuen ti gobierno manipud iti Enero 1 agingga iti Disiembre 31, 2018.
Nangatngato ti 2018 budget iti 12.4 a porsiento ngem ti 3.35-trilion pisos a badiet iti 2017. Dakkel a paset daytoy ti mapan iti Department of Education, a makaala iti 553.313-bilion a pisos, nangatngato ngem iti badietna iti 2017 a mapan a 543.186-bilion a pisos.
Makaawat met iti dadakkel nga alokasion dagiti sabsabali nga ahensia a kas iti Department of Interior and Local Government (170.8-bilion a pisos), Department of National Defense (149.7-bilion a pisos), ken Department of Social Welfare and Development (141.8-bilion a pisos).
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 1, 2018 a bilang.)
Maibatay iti nasao a linteg nga am-ammo a kas Tax Reform for Acceleration and Inclusion (Train), saan a mabuisan ti umuna a P250,000 a tinawen a maganar; a kayatna a sawen, dagiti agsusueldo iti P21,000 iti binulan, saandan nga agbayad iti buis para iti nateggedanda. Kasta met a naingato iti 90,000 pisos ti gatad ti saan a mabuisan a 13th month pay ken dadduma pay a bonus.
Maibatay iti rekord ti Bureau of Internal Revenue, mapan a 6.8-milion wenno 90 porsiento ti 7.5-milion nga agbubuis ti saanen nga agbayad iti buis mangrugi iti 2018, nasursurok pay ngem triple iti agdama a 2-milion nga exempted iti buis a gumangganar iti minimum.
Tapno masukatan met ti pukaw iti masingir a buis, masapul met nga agbayad dagiti Filipino iti excise tax kadagiti napasam-it a mainum, ken nangatngato pay nga excise tax iti petroleum, lugan, tabako, panagminas ken karbon (coal).
Maipataw ti 6 a pisos a buis kadagiti mainum nga addaan iti pagsinam-it a caloric ken non-caloric, idinto a 12 a pisos ti buis kadagiti mainum a nagusar iti nangato ti fructose-na a corn syrup.
Mangrugi iti 2018, mabaliwan ti excise tax ti LPG (1 pisos), diesel fuel (2.50 a pisos), ken regular ken unleaded premium gasoline (7 a pisos manipud iti agdama a 4.35 a pisos).
Agdoble met ti excise tax (uppat a porsiento manipud iti dua a porsiento) dagiti lugan nga agbalor iti 600,000 a pisos; 10 porsiento kadagiti 600,000 a pisos agingga iti maysa a milion a pisos; 20 porsiento kadagiti agpateg iti maysa agingga iti uppat a milion; ken 50 a porsiento kadagiti aggatad iti nanginngina ngem 4 a milion a pisos.
Saan met nga agbayad iti nayon a buis (excise tax) dagiti elektroniko ken pick-up a lugan idinto nga agbuis iti kagudua ti presiona dagiti haybrid a lugan, iti kalikagum a maitandudo ti nadaldalus a transportasion.
Agdoble met manipud iti dua a porsiento ti excise tax dagiti amin a non-metallic mineral ken amin a maala iti quarry, ken amin a metal a mineral, karaman ti copper, gold, ken chromite.
Ninayonan pay ti TRAIN ti nayon a buis (excise tax) para iti karbon (coal) manipud iti 10 a pisos iti kada metriko tonelada, mapan iti 50 a pisos iti kada metriko tonelada iti umuna a tawen ti pannakayimplimentarna; sa 100 a pisos iti maikadua a tawen; ken 150 a pisos iti maikatlo ken sumarsaruno pay a tawen.
Naingato met ti excise tax ti tabako— manipud iti agdama a 30 a pisos, agbalin a 32.50 a pisos iti Enero agingga iti Hunio 2018; 35 a pisos iti Hulio agingga iti Disiembre 2018 agingga iti 2019; 37.50 a pisos manipud 2020 agingga iti 2021; 40 a pisos manipud iti 2022 agingga iti 2023; ken four percent annual indexation manipud 2023 ken kadagiti sumarsarunonto pay a tawen.
Inaprobaran ti Senado ken Kamara ti nasao a panagbalbaliw iti panagbuis idi Disiembre 13, 2017.
Kabayatanna, nangilatang met ti 2018 General Appropriations Act iti 3.767-trilion a pisos a gastuen ti gobierno manipud iti Enero 1 agingga iti Disiembre 31, 2018.
Nangatngato ti 2018 budget iti 12.4 a porsiento ngem ti 3.35-trilion pisos a badiet iti 2017. Dakkel a paset daytoy ti mapan iti Department of Education, a makaala iti 553.313-bilion a pisos, nangatngato ngem iti badietna iti 2017 a mapan a 543.186-bilion a pisos.
Makaawat met iti dadakkel nga alokasion dagiti sabsabali nga ahensia a kas iti Department of Interior and Local Government (170.8-bilion a pisos), Department of National Defense (149.7-bilion a pisos), ken Department of Social Welfare and Development (141.8-bilion a pisos).
(Naipablaak iti Bannawag, Enero 1, 2018 a bilang.)
December 25, 2017
ENERO 1, 2018
SARITA
4 Ti Baro a Tawen ni Amang
Juan Al. Asuncion
12 Ti Narra, ti Bagyo, Ken ti Sagut
A. Sanchez Encarnacion
NOBELA
8 Oplan Maharlika (51)
Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Yuri (19)
Virginia A. Duldulao
DANIW
6 Saan a Kalendario
Mighty C. Rasing
23 Maris-Rosas a Tsinelas
Daniel L. Nesperos
47 Daniw a Para Ubbing
Ariel S. Tabag
SALAYSAY
16 Intayon Idiay Coron!
Rony Hopeman S. De Leon
26 Isilpom iti Tarong ti Imulam a Kamatis
Reynaldo E. Andres
KOMIKS
35 Miks & Tiks
37 Sweet Jazmine (68)
40 Don Clavio de Ylocos (71)
KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera
PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
18 Ti Sekreto ti Naragsak a Biag
20 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop
46 Sarita a Para Ubbing
December 20, 2017
Nadumaduma a Produkto Manipud iti Kawayan, Mula iti Baybay, Ken Daddduma Pay
NADUMADUMA A PRODUKTO MANIPUD ITI KAWAYAN, MULA ITI BAYBAY (SEAWEEDS) ken dadduma pay ti nakadispley iti kaunaan a Bamboo-Seaweeds Fiesta ken dadduma pay iti covered court ti Mariano Marcos State University iti Siudad ti Batac a nakipartisiparan dagiti nadumaduma a mannalon, negosiante, agsuksukisok, estudiante ken dadduma pay nga agessem iti agrikultura. Babaen ti panangipakita kadagitoy a kabaruanan a teknolohia manipud kadagiti nagduduma nga ahensia ti gobierno, manamnama a gundawayan met daytoy ti publiko tapno sumayaat ti panagbiag. Iti agdama, ti kawayan ken seaweeds ti sentro daytoy a piesta gapu iti adu a pakausaranna saan laeng a kas taraon wenno ramit iti balay. Mabalin pay a kangrunaan a ramen ti kosmetiko, abono ken dadduma pay nga industria no maproseso dagitoy. (Leilanie G. Adriano)
(Naipablaak iti Bannawag, Disiembre 25, 2017 a bilang.)
December 19, 2017
Baak a Bugnay Wine
BAAK A BUGNAY WINE. Ipakpakita ni Dr. Bielmaju Waley ti Adams, Ilocos Norte ti maysa kadagiti produktoda a bugnay wine a naaramid pay idi 2010. Segun kenkuana, agbalor iti PhP5,000 agpangato ti presio dagitoy nabaakanen nga urnongda nga arak nga agarup maysa a litro ti maysa. Adda met dagiti produktoda a naaramid idi 2011 agingga iti agdama. Makita dagitoy a produkto iti Inuwayan Farms iti nasao nga ili. Malaksid iti bugnay wine, adda pay partuatda a rosel wine malaksid kadagiti mulada a langkuas (turmeric), mint, kakaw, ken strawberries. (Aileen R. Rambaud)
(Naipablaak iti Bannawag, Disiembre 25, 2017 a bilang.)
Subscribe to:
Posts (Atom)




