Petision kontra kadagiti adu ti rirona a libro, nairusat

Nairusat ti maysa a petision iti internet a mangpaspasardeng iti pannakailako dagiti maatap a napunno-iti-riro a libro nga Ilokano a maus-usar iti Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) a paset ti programa a K-12 ti Department of Education (DepEd).

Manipud pay idi 2014, madildillawen dagitoy napumpunno-iti-riro a libro a mailaklako kadagiti lokal ken nailian a book store ken kadagiti nadumaduma nga eskuela kadagiti probinsia a pakaar-aramatan ti lengguahe nga Ilokano a kas pangisuro kadagiti agad-adal iti elementaria.

Indauluan ti GUMIL Ilocos Norte, ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Ilocos Norte, babaen ti presidente daytoy a ni Joel B. Manuel, mannurat ti Bannawag, ti nasao a petision a naiturong ken ni DepEd Secretary Leonor Briones itay Mayo 21.

Kakadua ti GUMIL Ilocos Norte dagiti nadumaduma a gunglo a mangitantandudo iti lengguahe nga Ilokano, inawaganda ti tignayda a kas Committee for the Protection of the Ilokano Language and the Ilokano MTB-MLE.

Segun iti petision, nadakamat a ti pannakailako dagiti libro a para iti Grade 1 agingga iti 3 nga addaan kadagiti di maitutop a linaon ken riro iti gramatika, nangparnuay kadagiti parikut iti kalidad ti edukasion dagiti ubbing nga Ilokano.

Nadakamat pay a dagitoy addaan-iti-riro a libro nga agpada nga inruar ti gobierno ken pribado a sektor, saan a mayayon iti establisadon nga ortograpia ti lengguahe nga Ilokano.

Innayon ti petision a maikari dagiti Ilokano nga ubbing iti nasaysayaat a kalidad ti libro.

Daytoy a tignay ti GUMIL Ilocos Norte, sinuportaran dagiti mannurat, edukador, ken dadduma pay a mangipatpateg iti lengguahe. (Leilanie G. Adriano)

Ladawan: Ti Alpabeto Ilokano, maysa kadagiti mairekreklamo a libro.


(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 5, 2017 a bilang.)

Industria ti tabako, mapukawan iti kampania kontra iti panagsigarilio

Madanagan ti Associated Labor Unions (ALU) nga adu dagiti maawanan iti panggedan dagiti adda iti industria ti tabakoken maksayan ti oras ti panagtrabaho dagiti adda kadagiti pabrika ti sigarilio kalpasan ti panangirusat ti Department of Health (DoH) iti naig-iget a kampania kontra iti panagsigarilio iti pagilian.

Kas kuna ti National Tobacco Administration (NTA), adda 44,000 a mannalon iti tabako ken 1.56-milion a mangmangged a mangnamnama iti industria ti tabako.

Kuna ni Alan Tanjusay a pannakangiwat ti ALU, nangrugin dagiti employer iti industria ti tabako ti agkissay iti oras dagiti mangmangged ken agikkat kadagiti trabahador a saan a kameng ti union.

Innayonna a mabalin nga agtultuloy ti kastoy a kasasaad iti masakbayan.

Ginutigot ngarud ni Tanjusay ti gobierno a mangiwayat koma iti dialogo iti nagbaetan ti gobierno, agpupuonan ken mangmangged tapno mabalabala ti maysa a mekanismo a mangalaw kadagiti naagapad a trabaho.


(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 5, 2017 a bilang.)

Maikapito a Pasalip ALVIYA iti Sarita

Para kadagiti amin a mannurat

Ipakaammo ti Secretariat ti ALVIYA Literary Foundation a silulukaten ti Maikapito a Pasalip ALVIYA (2017-2018); ngarud, agawaten kadagiti sarita a maisalip. Tinawen nga is-isponsoran daytoy ni Alex V. Yadao, maysa a patron ti Literatura Ilokana a tubo iti Libertad, Abulug, Cagayan ngem agdama nga agnanaed iti Siudad ti New York iti Estados Unidos. Imatonan met daytoy ni Dr. Freddie Pa. Masuli ti Cagayan State University ken iti pannakitinnulong ti GUMIL Cagayan.

Dagiti pagalagadan:

1. Agpatingga ti panagawat ti Secretariat kadagiti maisalip a sarita iti Enero 31, 2018.

2. Silulukat ti salip kadagiti amin nga agsursurat iti sarita nga Ilokano.

3. Nawaya ti makisalip a mangpili iti tema a kayatna a suraten.

4. Agatiddog ti pakisalip iti 15-25 a panid iti short bond paper, nai-computer (agusar iti Times New Roman, Font Size 12) iti doble espasio ken addaan iti maysa a pulgada a margin iti amin nga igid ti bondpaper.

5. Maysa laeng a sarita ti maipalubos nga isalip ti tunggal makisalip a mannurat.

6. Nasken a bukod a putar ti autor ti maisalip, saan pay a naipablaak iti ania man a magasin, ken saan a patarus manipud iti ania man a lengguahe.

7. Ti laeng parbo a nagan ti autor ti agparang iti manuskrito a maisalip. Mapakuyogan ketdi ti opisial nga entry iti maysa pay a dokumento a nakailanadan dagitoy: paulo ti sarita, parbo ken pudno a nagan ken kabibiag ti autor agraman numero a pakakontakan kenkuana.

8. Ipatulod dagiti dua a dokumento (sarita ken ti impormasion maipanggep iti autor) babaen ti electroniko a wagas (email) iti daytoy nga email account: freddie.padua.masuli@gmail.com.   Saanen a masapul pay ti nakaprinta a kopia.

9. Nasken a maipatulod iti Secretariat dagiti dua a dokumento iti saan a naladladaw ngem alas-11:59 ti Enero 31, 2018 (oras iti Filipinas).

10. Saan a mabaliwan ti pangngeddeng dagiti hurado malaksid no maduktalan a nasalungasing ti Pagannurotan Bilang 6. Dinto metten mapalubosan ti autor a makisalip pay kadagiti sumarsaruno a pasalip ti ALVIYA.

11. Makipagtagikua ti ALVIYA Literary Foundation kadagiti mangabak a sarita nupay adda karbengan ti autor iti copyright daytoy. Maaddaan pay ti agpasalip iti karbengan a mangipablaak kadagitoy mangabak a sarita iti ania man a wagas a kayatna karamanen iti elektroniko ken tradisional a wagas ti panagipablaak.

12. Dagiti Gungona : First Prize: P15,000.00; Second Prize: P10,000.00, Third Prize: P5,000.00; ken dua a panglinglingay a premio a sag-P2,000.00. Maipaayanto met dagiti mangabak iti sertipiko ti pammigbig.

13. Maiwaragawag dagiti mangabak a sarita iti di naladladaw ngem iti umuna a lawas ti Abril 2018 ken mayawatto dagiti premio bayat ti tinawen a Nailian a Kombension ti GUMIL Filipinas.

(Naipablaak iti Hunio 5, 2017 a bilang.)

HUNIO 5, 2017

SARITA
4 Katataan
   Johmar R. Alvarez
12 Iti Naminsan a Panagaani
    Hermogenes F. Belen

NOBELA
8 Oplan Maharlika (21)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Kalinawa (23)
     Linda T. Lingbaoan

DANIW
18 Nakulbet Piman
     Daniel L. Nesperos
47 Daniw a Para Ubbing
     Mario T. Tejada

SALAYSAY
16 Kail-iliwko ti Koronadal
     Remedios S. Tabelisma-Aguillon
26 No Mabalin iti Tao, Mabalin Met iti Ayup
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (38)
38 Don Clavio de Ylocos (40)
41 Miks & Tiks

KOLUM
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
21 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Tao, Lugar, Pasamak
11 Netizone
14 Biag ni Ilokano
22 Siled ti Kararag
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

“Drug test” kadagiti mannursuro kadagiti eskuela publika, maiwayat

Makipartisipar metten ti Department of Education iti “war on drugs” ni Presidente Duterte babaen ti panangiwayat ti departamento iti “drug test” kadagiti amin a mannursuro kadagiti eskuela publika mangrugi iti ania man nga aldaw manipud iti panaglukat ti klase inton Hunio 5, kas impasingked ni Sekretaria ti Edukasion Dr. Leonor M. Briones.

“Masapul a dagiti mannursuro ti umuna iti daytoy nga addang ta isuda ti adda iti sektor ti edukasion a pakamulian dagiti ubbing,” kinuna ni Dr. Briones.

Impaganetgetna pay a di koma agkitakit dagitoy a mannursuro; ketdi, ipakitada nga isuda ti pagwadan dagiti adalanda.

Mainaig iti daytoy, iwayat ti DepEd ti programa a maawagan iti “Brigada Kontra Droga,” kas mayannatup iti agdama a programa ti departamento a “Brigada Eskwela.”

Segun ken ni Briones, maipaayan dagiti maduktalan a positibo iti panagaramat iti maiparit nga agas iti maikadua a gundaway tapno maberipikar a nasayaat ti resulta ti drug test. No maduktalan a positibo latta dagitoy, maipatulod dagitoy iti rehabilitation center ken mapatawanda iti maikanatad a pannusa.


(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 29, 2017 a bilang.)

Haytek Dagitoy a Mannalon

HAYTEK DAGITOY A MANNALON. Manipud iti kadawyan a nuang ken arado a ramit, ti Zanjera San Cristobal Irrigation Service Area iti Piddig, Ilocos Norte ti kaunaan a grupo iti Ilokandia a nangadaptar iti makuna a farm consolidation ken mechanization program. Napagtitipon dagiti babassit a kinelleng dagiti mannalon, a kayatna met a sawen, nagtitipon ti puersa dagiti mannalon tapno adda bilegda a makitulag kadagiti dadakkel a kompania ti agrikultura. Babaen daytoy nga inaramidda, aggigiddanen dagiti mannalon nga agtalon, maymaysa a klase ti bin-i nga usarenda ken aggigiddanda met laeng nga agani ken aglako. Babaen ti tulong ti gobierno a mabalinda a pagkiddawan iti ayuda a kas koma iti daytoy a moderno a rice harvester, amang nga ad-adu ti maapit ken bumassit ti post harvest losses iti agarup dua a porsiento no maidilig iti manomano laeng a panagapit a mapan a 20-30 porsiento ti mapukaw. (Leilanie G. Adriano)


(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 29, 2017 a bilang.)

Viloria, kdp., agsapata a kas lider dagiti mannurat nga Ilokano

Agsapata dagiti opisial ti GUMIL Filipinas, gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw, nga idauluan ti baro a presidente, ni Vilmer V. Vilora, inton Hunio 11, 2017 iti Virsal Resort, Matucay, Allacapan, Cagayan, babaen ti panangsangaili ni Mayor Harry L. Florida ti Allacapan.

Manamnama a ni Dip. Baby Aline Vargas-Alfonso ti Segundo Distrito ti Cagayan ti mamagsapata kadagiti opisial.

Kakadua ni Viloria nga agsapata para iti dua-a-tawen a termino da Remy N. Albano, bise-presidente; Neyo Mario E. Valdez, sekretario-heneral; Anna Liza M. Gaspar, tesorera; Estela Bisquera-Guerrero, auditor; Joel B. Manuel, business manager; Freddie G. Lazaro, PRO; ken dagiti direktor: Freddie P. Masuli, Eddy A. Almodovar, Eliseo B. Contillo, Ben Pacris, Avelina Fe C. Camacho, Ferdinand N. Cortez, Mario S. Ascueta, ken Mario T. Tejada.

Ni Arthur P. Urata, Sr. ti ex-officio a kameng ti hunta direktiba.

Nabotosan dagiti baro nga opisial iti naangay nga eleksion iti Maika-49 a Nailian a Kombension ti GF iti Union Christian College iti Siudad ti San Fernando, iti La Union, idi Abril 23.

Maiwayat met ti Umuna a Regular a miting ti Board of Directors and Officers kalpasan ti panagsapata tapno mapagsasaritaan dagiti addang, gannuat, proyekto, ken plano ti liderato para iti panagtakemda iti dua a tawen, nangnangruna ti pannakaisagana ti maika-50 nga anibersario iti gunglo. Mabukel met dagiti nadumaduma a komite a mangrienda kadagiti pakaseknan ti gunglo. (Freddie G. Lazaro)


(Naipablaak iti Bannawag, Mayo 29, 2017 a bilang.)