Basi Revolt Mural

BASI REVOLT MURAL. Iti pormal a pannakaiparang iti publiko ti mural a nakaiparangan ti maysa a buya ti “Basi Revolt” – ti panagalsa dagiti Ilokano idi 1807 gapu iti pannakaipawil ti nawaya a panagaramidda iti bukodda a basi— a kuna ni Gob. Imee R. Marcos a nanginspirar tapno mabukel ti “maysa a naindaklan a nasion dagiti Ilokano.” Napauluan ti dakkel a ladawan iti “Mga Mandirigma ng Basi” a parnuay ni pintor Marc Cosico, maysa a resident teacher ti Philippine Highschool for the Arts iti Mt. Makiling, Laguna, pormal a naiparang daytoy iti publiko bayat ti panangrambak ni Gob. Marcos iti kasangayna idi Nobiembre 11 iti Piddig, Ilocos Norte— a nakairubuatan ti panagalsa. Inatendaran daytoy ni People’s Republic of China Consul Zhao Qiaoliang, estudiante, opisial ti gobierno, grupo dagiti mannalon, kdp. a sektor. Agpakanawan: People’s Republic of China Consul Zhao Qiaoliang; Batac City Mayor Jeffrey Nalupta; Vice-Governor Angelo Marcos Barba; Governor Imee Marcos; Piddig Mayor Eddie Guillen; ken Sarrat Mayor Edito Balintona. (Rinetrato ni Alaric A. Yanos)

(Naipablaak iti Bannawag, Disiembre 7, 2015 a bilang.)

Naregta Latta ti Komersio

NAREGTA latta ti komersio ti tatabakuen wenno muskada a para kada lilong ken lilang iti Public Market ti Bacarra, Ilocos Norte. Naapit dagitoy a napagango a bulong ti native (batek) a tabako iti bukod a mula dagiti mannalon iti Brgy. Sanguil. Makuna a tradisional ti panagmula kadagitoy a tabako, wenno kas iti nakairuamanda a nagawidda pay kadagiti aapongda, uray pay addan agsaksaknap a baro a sistema ti panagmula iti tabako babaen ti Tobacco Contract Growing System ti National Tobacco Administration ken dagiti pribado a kompania ti tabako. (Rinetrato ni Roberto R. Bonoan)

(Naipablaak iti Bannawag, Disiembre 7, 2015 a bilang.)

600-M nga ubbing, agpeggad gapu iti panagbaliw ti klima, kuna ti UNICEF

Mapan a 690 a milion manipud iti 2.3 a bilion nga ubbing iti sangalubongan nga agnanaed kadagiti lugar a dakkel ti posibilidadna a maapektaran iti panagbaliw ti klima ti manamnama nga agpeggad gapu iti ibabara ti lubong, kas kuna ti maysa a report ti UNICEF, ti ahensia ti United Nations a mangkitkita iti pagsayaatan dagiti ubbing.

Kuna ti UNICEF nga iti nasao a dagup dagiti ubbing, mapan a 530-milion nga ubbing ti agnanaed kadagiti lugar a nalaka a malayus, nangruna iti Asia, idinto a mapan a 160-milion nga ubbing ti agnanaed kadagiti lugar a posible nga agsagaba iti nakaro a tikag a kas iti Africa.

“Dagiti ubbing ti kakaruan a maapektaran gapu iti panagbaliw ti klima. Adu la ketdi kadakuada ti posible a matay ken agsagaba iti sakit gapu iti layus ken tikag,” kinuna ni Nicholas Rees, maysa a policy specialist iti UNICEF ken autor ti report ti UNICEF a napauluan iti “Unless We Act Now.”

Itoy a lawas, kadua da US President Barack Obama ken Xi Jinping ti China ti nasurok a 135 a lider dagiti pagilian para iti maysa nga internasional a komperensia nga agpanggep a mangileppas iti umuna a katulagan a mangleplep iti panagbaliw ti klima iti uneg ti 20 a tawen.

Kuna ti report ti UNICEF a gapu iti panagbaliw ti klima, posible a lalo nga agbalin a mammapatay dagiti sakit a kas iti malaria ken diarrhea. Ibunga met ti nakaro a pudot ti heatwave dagiti nakaro sakit iti kudil ken dehydration idinto nga agsagaba met ti sektor ti agrikultura. Gapu iti tikag, bumassit ti apit, ket ibungana met daytoy kinakurang ti taraon ti malnutrision ken undernutrition.


(Naipablaak iti Bannawag, Disiembre 7, 2015 a bilang.)

DISIEMBRE 7, 2015

SARITA
4 Balay ti Langit
     Don Pacis
18 La Golondrina
    Dionisio S. Bulong

NOBELA
8 Operation: Drop Venus (43)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
12 Siak ni Precious (41)
     Juan Al. Asuncion

DANIW
6 Disiembre
   Dumay Solinggay
47 Dandaniw a Para Ubbing
    Jimmy R. Agustin/Jobert M. Pacnis

SALAYSAY
14 Saranay ti Kasapulan Dagiti Lumad
      Neyo Mario E. Valdez
24 Ni Doming ti “Tuna King” ti Pasuquin
      Leilanie G. Adriano
40 Tapno Mayadayo Dagiti Mula a Bawang iti Peste ken Sakit
    Reynaldo E. Andres

KOMIKS
27 Kimar (3)
30 Gayang ni Lam-ang (113)
33 Miks & Tiks

KOLUM
 9 Okeyka, Apong
10 Saludsodem ken ni Apo Hues
15 Dear Doc
21 Haytek
22 TIPS
26 Ading Kosinera
37 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
42 Padasem Daytoy, Kailian

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku
48 Agkatawa ti Mayat

DADDUMA PAY
 2 Ti Makunami
 3 Tao, Lugar, Pasamak
16 Idi Un-unana a Panawen
17 Siled ti Kararag
20 Ammom No Kasano ti Agpili iti Beterinario?
23 Tapno Makainut iti Igatang iti Taraon
35 Netizone
36 Ammuem Pay Dagitoy
39 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

"Unnok Boys"

“UNNOK BOYS.” Tunggal ngudo ti lawas nga awan klase ken kaugot ti karayan iti Caroan, Gonzaga, Cagayan, gunggundawayan dagitoy nga ubbing ti mapan agala iti unnok. Kutkotenda dagiti unnok iti darat iti lansad ti karayan sa ipisokda iti singgapong nga isut’ pangdalusan wenno panggisigisanda kadagiti maalada. Makaal-alada iti 3 agingga iti 5 a kilo nga ilakoda met iti P50 ti tunggal kilo. Ngarud, saanen a kasapulan pay a dumawatda iti alawansda a mapan agbasa ta umanayen a para iti makalawas ti mateggedanda nga agunnok iti dua aldaw. Agpapada nga agbasbasa dagitoy nga ubbing iti Caroan Elementary School, da (agpakanawan) Jimboy Paddayuman, Jayson Abinoja, Alfred Realica ken John Patrick Paddayuman. (Roselyn C. Campano)


(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 30, 2015 a bilang.)

Naasukaran a mainum, mabalin a maikadakkel ti buisna

Panggep dagiti agpampanday-linteg nga ikadakkel ti buis dagiti amin a mailaklako a mainum nga adda asukarna, saan laeng a tapno makaukkon ti gobierno iti nayon a P34.5-bilion no di pay ket tapno liklikanen dagiti umili ti aggatang apaman a ngumina dagitoy.

Panggep ti awan-pay-numerona a gakat nga inaprobaran ti House Committee on Ways and Measures nga idauluan ni Rep. Miro Quimbo ti Marikina ti mangitandudo iti nasalsalun-at a panagbiag dagiti umili malaksid iti nayon a buis a maukkonna a para iti gobierno.

Daytoy a gakat ti mangsukat iti House Bill 3365 nga indatag ni Nueva Ecija Rep. Estrellita Suansing.

Iti napabaro a gakat, mapagbalin a P10 ti buis ti tunggal litro a sugar sweetened beverages (SSBs).

Mairaman kadagiti SSBs dagitoy: softdrinks, non-alcoholic, flavored carbonated wenno non-carbonated beverages, fruit drinks, sweetened wenno diluted fruit juice, sports drinks, sweetened tea ken coffee, ken amin a non-alcoholic beverages a ready-to-drink ken napolbos nga addan ramenna a natural wenno artipisial nga asukar.

“Ti asukar ti kangrunaan a pakaigapuan dagiti nadumaduma a nakakaro a sakit ken uray pay ipapatay. Idinto nga aggangganar dagiti korporasion iti binilbilion iti daytoy nga industria, minilmilion met a Filipino ti agsagsagaba iti epektona. Rumbeng laeng ngarud a mapagbalin a linteg daytoy a gakat,” kinuna met ni Quezon City Rep. Alfred Vargas, maysa kadagiti kameng ti Kamara a nangikari iti suportana iti nasao a gakat.


(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 30, 2015 a bilang.)

Ballaag, naipaulog kontra di rehistrado a pagpakuttong a kape ken agas

Binallaagan ti Food and Drug Administration (FDA) ti publiko itay lawasna a dida koma gumatgatang iti saan a rehistrado a pagpakuttong a produkto a kape ken walo nga agas a mailaklako ita iti pagilian.

Innaganan ti FDA ti slimmimg coffee product a kas Bavarian Brew Slimming Coffee a partuat ti Diamond Laboratories iti Quezon City.

Kuna ti FDA iti ballaagna a mabalin a makadangran ti nadakamat a produkto iti asino man nga agaramat, ken direkta a panaglabsing iti Akta Republika Blng. 9711 wenno iti Food and Drug Administration Act of 2009 ti panaglako iti daytoy.

Kuna ti FDA a para iti Bavarian Brew Coffee ti registration number nga adda iti etiketa ti produkto a saan ket a para iti slimming coffee.

Imbilin ti FDA kadagiti field regulatory operations officers daytoy a “samsamenda ti nadakamat a produkto a makitada a mailaklako.”

Imballaag pay ti FDA a madusa amin nga establesimiento ken outlets nga aglaklako iti nasao a produkto.

Imballaag pay ti FDA iti publiko ti dida panagusar iti walo a saan a rehistrado nga agas a mabalin a makadangran kadagiti agus-usar.

Innaganan ti FDA dagiti agas a kas Liversinl capsule, Albendazole tablet, Huang Lian Su tablet, Clobetasol Propionate cream, Trochisci Piperazini Phospatis tablet, Zhang Yan Ming Pian tablet, Intasin capsule ken Superior Fu Fang Qian Chao pill.

Innayon ti FDA a dagiti konsiumer, masapul nga aggatangda laeng kadagiti agas manipud kadagiti establesimiento a lisensiado ti FDA.


(Naipablaak iti Bannawag, Nobiembre 30, 2015 a bilang.)