Nagsardeng a nagbasa, maipaayan iti pamuonan nga adal, kinuna ti DepEd

Nupay umad-adu dagiti sumrek nga agbasa kadagiti pagadalan, impanamnama ti Departamento ti Edukasion nga ituloyna nga ipaayan iti gundaway a maaddaan iti pamuonan nga adal (basic education) dagiti nagsardeng a nagbasa (droput).

Daytoy ti impanamnama ni DepEd USEC Nepomuceno Malaluan iti panagsaritana a kas kangrunaan a sangaili iti panagturpos dagiti nakalpas ken nakaruar iti pannubok iti Accreditation & Equivalency iti tawen 2016 ken 2017 iti Dibision ti Ilocos Norte a naangay iti Teatro Ilocandia, MMSU-Batac, idi Hulio 27, 2018.

“Ipakita ti rekord ti panagngato ti participation rate iti pormal a pagadalan," impadamag ni Malaluan. "Ngem nupay kasta, itultuloy ti Alternative Learning System ti mangipaay iti gundaway a maaddaan iti pamuonan nga adal dagiti kameng ti komunidad nga iti nadumaduma a rason, saanda a nakapagtuloy a nagadal iti pormal nga eskuela.”

Kadagupan dagiti naggraduar iti Dibision ti Ilocos Norte, 128 dagiti lallaki ken 293 dagiti babbai. Itoy a bilang, 17 ti nagleppas iti lebel ti elementaria, 412 met iti hayskul. Innem met kadagiti naggraduar ti agtawen iti 60 agpangato wenno senior citizen.

Ni Glaiza Prodenciano, naasawaan ken ina ti uppat ti nangyebkas iti mensahe iti nagan dagiti nagturpos a kas kangatuan iti klaseda. Iti panagsaritana, imburayna ti pakasaritaan ti panagbiagna manipud iti Leyte a nakayanakanna. Simrek a kas agtagibalay agingga a nakaasawa iti taga-Piddig, Ilocos Norte.

Nadakamatna pay nga idi napan ti maysa a mannursuro iti ALS (ALS mobile teacher) iti barangayda tapno agawis kadagiti kayatna iti agenrol ti ALS, ginundawayanna dayta.

Maysa a programa ti DepEd ti Alternative Learning System (ALS). Saan a sumrek dagiti estudiante iti pagadalan no di ket maikkanda kadagiti adalenda iti bukodda nga oras. Apaman a maileppasda dagiti naited nga adalenda, agdalanda iti eksaminasion. No mairuarda, masertipikaran dagitoy a nakalpas iti tukad nga inyenrolda, elementaria man wenno sekundaria. (JACOBINO GALZOTE, JR.)


(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 20, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.) 

Lima a masalsalakniban a lugar iti Tanap, napagbalin a nailian a parke

Napagbalin itay nabiit ti lima a masalsalakniban a lugar iti Tanap ti Cagayan a kas nailian a parke.

Nairaman dagitoy a lugar iti Republic Act (RA) 11038 wenno iti Expanded National Integrated Protected Areas System (ENIPAS) Act of 2018 a nangamendar iti RA 7586 nga am-ammo pay a kas National Integrated Protected Areas System (NIPAS) Act of 1992.

Pinirmaan ni Presidente Rodrigo Duterte ti nasao a linteg itay Hunio 22, 2018, a nakaibinsaan pay ti pannakatarawidwid dagitoy.

Karaman itan iti listaan dagiti 94 a nailian a parke ti Filipinas dagitoy lima a protektado a lugar: Palaui Island Protected Landscape and Seascape (PIPLS), Peñablanca Protected Landscape and Seascape (PPLS), Tumauini Watershed Natural Park (TWNR), Salinas Natural Monument (SNM), ken Casecnan Protected Landscape (CPL).

Sagudayen ti baro a linteg, nadagdagsenen dagiti pannusa a maipataw kadagiti aglabsing iti daytoy wenno makaaramid iti panangabuso kadagiti nasao a nailian a parke.

Babaen ti linteg, nabukel met ti protected area management office nga idauluan ti permanent protected area superintendent nga addaan iti umdas a bilang ti support staff.


(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 20, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.) 

AGOSTO 20, 2018

SARITA
 4 Agbasan ni Tonton
    Leah D. Manzano
14 Ta Matay Amin a Darepdep
    Peter La. Julian

NOBELA
10 Arem-Lakay (4)
     Estela Bisquera-Guerrero
12 Kudeta (23)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.

DANIW
11 Sakbay ti Gulluong
     Ariel S. Tabag
47 Daniw a Para Ubbing
     Adoracion B. Madarang

SALAYSAY
16 Binigbig Daytoy nga Ili ti Naindaklan nga Anakna
     Prescillano N. Bermudez
20 Asino Dagiti Itawes?
     Jim P. Domingo
26 Tapno Saan nga Agkurad ti Pagaymo
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
36 Sweet Jazmine (99)
39 Don Clavio de Ylocos (102)
42 Miks & Tiks

KOLUM
6 Biag ni Ilokano
8 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
15 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Ti Makunami
34 Panangimaton iti Pagtaengan
35 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

Panagtatalon Manen

PANAGTATALON MANEN. Ni Catherine Saguiguit Talaboc, 46, ti Brgy. Naguirangan, Siudad ti Batac, bayat ti panagsekkana a tultulongan ti anakna a ni Jean Claude ken da kakaanakanna a Gabriel Saguiguit ken Jomar Manglal-lan. Katibok ti panagraep ita iti Ilocos Norte nangruna kadagiti talon nga agur-uray laeng iti tudo. Makapatpataud ti Ilocos Norte iti umdas a bagas a para kadagiti umilina ken masansan a mapadayawan ti probinsia a maysa kadagiti Agri-Pinoy Rice Achiever awardees iti pagilian. (LEONORA R. MELCHOR)

(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 13, 2018 a bilang. Para kadagiti kayatna ti ag-subscribe iti kopia ti Bannawag, ag-e-mail iti subscription.mb@gmail.com. Para iti digital a kopia, mapan laeng iti buqo.ph ket sapulen ti Bannawag. Laglagipenyo koma, kakailian, nga i-like daytoy FB Page ti Bannawag Magazine. Dios ti agngina.)

DepEd, tignayenna ti 25-milion nga estudiante vs. climate change

Kas sungbat iti kiddaw ni Presidente Rodrigo R. Duterte a pannakasalaknib ti nakaparsuaan, panggep ti Department of Education a pagmulaen dagiti 25-milion nga estudiante iti sibubukel a Filipinas iti kayo kadagiti eskuela, komunidad ken dadduma pay a naituding a disso a kas iti ayan dagiti ramut ti danum (watershed).

Kinuna ni DepEd Undersecretary Alain del Pascua itay nabiit nga iti panangisungsong kadagiti agad-adal nga agmulada iti kayo iti tinawen, saan laeng a manaynayonan ti ammo dagitoy maipapan iti reforestation wenno panangpapuskol manen iti kabakiran no di pay ket maimula iti panunot dagitoy ti kinapateg ti panangsalaknib ken panangtaginayon iti maysa kadagiti kangrunaan a rekursos nga isu ti danum.

Según kenkuana, ti Annual Million Tree Challenge ket inlungalong ti MWSS a kas karit kadagiti katinnulong daytoy nga ahensia a pakairamanan ti DepEd, tapno maitultuloy ti pannakaiturong ti imatang iti pannakasalaknib ti nakaparsuaan. Babaen ti Annual Million Tree Challenge, maimula ken mataripato ti maysa a milion a pinuon ti kayo iti uneg ti lima a tawen.


(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 13, 2018 a bilang.) 

Makasabidong a lipstik, diyo usaren, kuna ti EcoWaste

Binallaagan ti anti-toxic watch group nga EcoWaste Coalition ti publiko kontra kadagiti ‘poison lipstick’ a magatang iti merkado.

Nalaka ti bayad dagiti nasao a produkto ngem segun iti koalison, mabalin a makadadael iti salun-at ti asino man a mangusar kadagitoy.

Kiniddaw ngarud ti grupo a masapul a maisardengen ti panagusar kadagiti nasao a makasabibong a lipstick ta nagimet kadagiti ramen ti heavy metal a makadadael iti salun-at.

Innayon dagiti kameng ti koalsion a gagangay nga imitasion laeng dagiti saglalaka a lipstik ken nakontaminaran iti lead, cadmium, mercury ken arsenic.

Impalagip ti EcoWaste a karaman ti arsenic, cadmium, lead ken mercury iti listaan a “10 Chemicals of Major Public Health Concern” ti World Health Organization (WHO). Masapul a saan a ramen ti produkto a kosmetiko dagitoy nasao a metal..

Mainaig iti daytoy, kiniddaw ti grupo iti Food and Drug Administration (FDA) a samsamenda koma dagiti ‘poison lipstick’ a mailaklako iti P15 agingga iti P70 ti maysa.


(Naipablaak iti Bannawag iti Agosto 13, 2018 a bilang.)

AGOSTO 13, 2018

SARITA
 4 Ti Kurita
    Ronnie E. Aguinaldo
12 Agluom Manen Dagiti Lansones
     T. Gabriel Tugade

NOBELA
8 Kudeta (22)
     Norberto D. Bumanglag, Jr.
10 Arem-Lakay (3)
     Estela Bisquera-Guerrero

DANIW
33 Siririing ti Parbangon
     Linda T. Lingbaoan
47 Daniw a Para Ubbing
      Anna Liza Madayag Gaspar

SALAYSAY
16 Inulik Met ti Bulkan Taal
      Aileen R. Rambaud
20 Wen, Kaka, Awan Kas iti Kamanokan
      Virginia A. Duldulao, Ph.D.
26 Ammom Met Laeng ti Umno a Panagganagan?
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
36 Sweet Jazmine (98)
39 Don Clavio de Ylocos (101)
42 Miks & Tiks

KOLUM
14 Biag ni Ilokano
15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
19 Saludsodem ken ni Apo Hues
23 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Tao, Lugar, Pasamak
6 Ni Natibker a Zaida
11 Netizone
18 Siled ti Kararag
22 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
34 Panangimaton iti Pagtaengan
35 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop