Binigat a Zumba

BINIGAT A ZUMBA. Naipakadawyanen kadagiti taga-Siudad ti Baguio a naayat iti ehersisio ti binigat a zumba iti Burnham Park.  Bayat ti panagsala ken panangkompasda iti tokar babaen ti panangiwardas ti pannakalider, di met agressat ti panag-jogging wenno panagpagnapagna dagiti senior citizen, estudiante, ken dadduma pay a naayat iti ehersisio iti aglikmut ti nalatak a parke. (VIRGILIO D. DOMALOY)


(Naipablaak iti Nobiembre 6, 2017 a bilang.)

Museo kadagiti ili, mapaadda koma, kuna ni Briones

Ginutigot ni Department of Education (DepEd) Secretary Leonor Magtolis Briones dagiti local government units (LGUs) ken dadduma pay a maseknan a mangipatakderda iti museo kadagiti lokalidadda para kadagiti amin nga agad-adal iti pagilian.

Kuna ni Briones iti bitlana bayat ti seremonia ti pannakailagip ti pannakaileppas ti National Museum of Natural History (NMNH) itay Septiembre 30 nga arapaapna nga amin koma a 27-milion nga agad-adal ket maikkanda iti gundaway a mangbisita iti naisangsangayan a pasdek (ti National Museum). Dinakamatna ti nasao a pasdek a kas napintas ken makaparukbab.

Nagyaman met ni Briones iti saan a panagsingsingir iti entrance fee ti museo ken iti panagbalbalin daytoy a kangrunaan a sentro ti edukasion, siensia, ken kultura.

Kunana a naisangsangayan a banag kadagiti ubbing a maimatangan ken masdaawda kadagiti painting ni Juan Luna, ken makitada dagiti eskultura, ken dagiti pisikal nga ebidensia ti napalabastayo a Filipino.

Kangrunaan a pangawis ti NMNH ti estruktura a “Tree of Life” a naaramid iti sarming ken aluminum a nangakkub iti sibubukel nga arubayan, ken iti “Paradise” ni Ramon Orlina.

Dagiti met koleksion ti museo, kas kadagiti eksibit iti botania ken zoolohia, maibilang a saan a pormal a nayon ti maadal iti klasrum, kas mayayon iti pannakayimplimenter ti napasayat a kurikulum ti DepEd— ti K to 12 Basic Education Program ngem kuna ni Briones a dakkel ti maitulong dagitoy para iti naan-anay a pannakamuli dagiti ubbing.

Maysa laeng ti DepEd kadagiti institusion a tumultulong iti NMNH. Karaman pay kadagiti tumultulong ti Pilipinas Shell Foundation, Bloombery Cultural Foundation, Inc., Phinma Group, Ayala Corporation, Hyundai Asia Resources, Inc., BDO Unibank, Inc., Megaworld Foundation, Inc., Sun Life Philippines Foundation, Inc., Ramon and Milagros del Rosario family, First Philippine Holdings Corporation, PLDT SMART Foundation, Inc., Zuellig Family, Jesus V. Del Rosario Foundation, Inc., Mercury Drug Corporation, SGV Foundation, Inc., ken Museum Foundation of the Philippines, Inc.


(Naipablaak iti Nobiembre 6, 2017 a bilang.)

Tips a pangpasalun-at iti panunot manipud iti DOH

Nangipaulog ti Department of Health (DOH) itay nabiit kadagiti tips a pangontra iti stress tapno matulongan dagiti umili a mangmantener ken mangitandudo iti nasalun-at a panunot.

Kuna ti DOH a pangur-urayan daytoy iti pannakaanamong iti Kongreso ti gakat maipapan iti salun-at ti panunot (mental health).

Umuna, masapul a maam-ammo ti bukod a bagi wenno mapatan-ay ti kababalin a mangamiris iti pampanunot, rikna ken kababalin ti tunggal maysa tapno ad-adda pay a maam-ammo ti maysa a tao ti bukodna a bagi.

Kuna ti ahensia a no naun-uneg ti pannakaammom iti bagim wenno pannakaarisitmo iti bukodmo a rikna, ken silulukatka kadagiti padas iti biag, ad-adda met a makaadaptar kadagiti panagbalbaliw nga umisu kenka.

Napateg met ti panagyiskediul wenno panangimaton a nasayaat iti oras ken adda met koma tiempo a para iti siesta, tapno manamnama a magun-od dagiti kalkalikaguman ken makarelaks ti bagi ken panunot.

Ti siesta ket iriridep wenno apagbiit a panaginana tapno “ma-recharge ti bateria.” Babaen daytoy, ad-adu pay ti magapuanan.

Makaikkat met iti depression ken makapadur-as iti panagtalek iti bagi ti panagdengngeg iti musika, idinto a ti masahe, paksiatenna ti stress, palukayenna dagiti piskel ken alay-ayanna dagiti sakit ti ulo ken parikut iti pannaturog.

Masapul met ti panagwatwat tapno mapalukayan dagiti piskel ken maparittuok dagiti susuop. Babaen itoy, manayonan ti bagi iti suplay nga oksiheno.

Wayawayaan met ti isem ti stress ken pakalmaenna ti tao, malaksid a paragsaken ken palapsatenna ti tao.

Kasta met a mapaksiat ti stress babaen ti pannakiraman kadagiti aktibidad a mainaig iti espiritualidad; mangipaay iti oras a para iti pannakinaig ken ni Apo Dios.

Makiraman met kadagiti isport kas iti basketball, tennis, kdpy. tapno makarelaks ti panunot.

Inaprobaran itay nabiit ti Komite iti Salun-at ti Kamara ti gakat nga agpanggep a mangipaay iti komprehensibo a nailian a programa iti pannakaaywan ti salun-at ti panunot (mental health) ken ti pannakayabel wenno pannakairamanna kadagiti kangrunaan a health care delivery system iti pagilian.


(Naipablaak iti Nobiembre 6, 2017 a bilang.)

NOBIEMBRE 6, 2017

SARITA
 4 Ti Lubong ni Anastasia
    Ronelyn B. Ramones

NOBELA
10 Oplan Maharlika (43)
    Norberto D. Bumanglag, Jr.
12 Yuri (11)
    Virginia A. Duldulao

DANIW
6 Iti Lagip ti Maysa a Mannaniw
   Jaime M. Agpalo
17 Panagsubli
    Bayani M. Gabriel
47 Daniw a Para Ubbing
      Ileen M. Piornato

SALAYSAY
18 Papanan ti Kararua ti Pimmusay?
      Fernando B. Sanchez
26 Napintas a Panguartaan ti Panagmula iti Guapple
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
35 Sweet Jazmine (60)
38 Don Clavio de Ylocos (63)
41 Miks & Tiks

KOLUM
14 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
21 Saludsodem ken ni Apo Hues
22 Dear Doc
24 Padasem Daytoy, Kailian
28 Okeyka, Apong
30 Tips
31 Ading Kosinera

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Agkatawa ti Mayat
48 Sinniriban
48 Sapukas
48 Sudoku

DADDUMA PAY
2 Ti Makunami
3 Biag ni Ilokano
8 Komusta ti Mulayo a ”Bannawag Diamond Jubilee Tree”?
11 Netizone
15 Tao, Lugar, Pasamak
16 Ni Tina ken ti Penpalna
17 Siled ti Kararag
20 Di Nakappapati Ngem Pudno
23 Ti Tarakenmo ken Sika
29 Idi Un-unana a Panawen
32 Ammuem Pay Dagitoy
33 Haytek!
34 Panangimaton iti Pagtaengan
43 Ti Gasatmo Ita a Lawas
46 Dagiti Pabula ni Aesop

Panagkalap iti Palileng

PANAGKALAP ITI PALILENG. Luklukiben dagitoy taga-Musimut, Kabugao, Apayao dagiti bato iti paset ti maysa a sanga ti Karayan Sicapo a pinaatiananda babaen ti panangsarep wenno panangipaturongda iti agus ti karayan iti sabali a sangana. Lagdaw, kappi, tilapia, mori ngem ad-adu a palileng (akinkanawan a ladawan) ti nakalapanda. (Dexter M. Fabito)


(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 30, 2017 a bilang.)

Panagyaman

Agyaman ti Pamilia Diaz kadagiti amin a simmaranay ken nakipagladingit iti ipupusay ni Manuel S. Diaz, 78, mannurat ti Bannawag a tubo iti Nagsaag, San Manuel Pangasinan, idi Oktubre 4, 2017.

Impaay ti GUMIL Filipinas kenkuana ti kangatuan a pammadayaw a para kadagiti mannurat nga Ilokano, ti Pedro Bucaneg Award, idi 2000, mabigbig ni MSD a mannurat iti ababa a sarita iti Ilokano a pakairamanan ti “Ti Kalgaw, ti Libut ken ti Sangabotelia a Tudo” ken iti sarita iti English a pakairamanan ti “Rice for the Moon;” impatarusna met iti Ilokano ti “America is in the Heart” a nobela ni Carlos Bulosan; ken nobelista babaen ti nobela a “Paraiso a Papel.”

Nagturpos ni Mang Moling, awagna iti barangayda, iti Bachelor of Literature iti University of Sto. Tomas, nagserbi iti gobierno iti aganay a 32 a tawen a pakairamanan ti panagpaayna nga OIC Director ti Philippine Information Agency, Region I, San Fernando City, La Union a nagretiruanna idi 2001. Nagpaay pay a Punong Barangay ti Nagsaag (2002-2007), malaglagip iti panangilungalongna iti pannakaipasdek dagiti street light iti kadaklan a paset ti barangay.

Inulilana ni Wilfredo “Alan,” maysa a nurse, bugbugtong nga anakda iti daydi Maestra Estefania Lacerna Diaz, umuna a kapisi ti pusona, ti Mabini, Gamu, Isabela; ni Rowena Sicam Diaz a manugangna (agdama nga OFW idiay Hong Kong) nga ina da Steffie ken Clouie nga appokona; ni Mrs. Felicidad Diaz Torres, kakaisuna a sibibiag a kabsatna; ken ni Mrs. Eufemia Lopez-Diaz, agdama a kaingungotna.

Naitabon iti Laya Memorial Park, Guiset Sur, San Manuel, Pangasinan idi Oktubre 12, 2017, kalpasan ti pannakaaramid ti necrological service iti covered court ti Nagsaag Elementary School ken kalpasan ti funeral service iti Assembly of God Church iti Nagsaag nga indauluan ni Pastor Teoddy Piscador. (Prescillano N. Bermudez).


(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 30, 2017 a bilang.)

Libro a para ubbing ni Gaspar, nayalnag

Nayalnag itay nabiit ti The Legend of Cagayan River, ti maikadua a libro a para ubbing ni Anna Liza Madayag Gaspar, mannurat ti Bannawag. Inladawan ni Glednford Lumbao ken naimaldit iti Ingles ken Filipino, impablaak daytoy ti Kahel Press, ti maysa nga imprint ti Saint Matthews Publishing Corp.

Kas kuna ni Prof. Michael Charleston “Xiao” Chua, maysa a historiador ken mannursuro iti De La Salle University, saan nga istoria idi un-unana a panawen ti The Legend of the Cagayan River no di ket maysa laeng a partuat ti panunot ti maysa a mannurat iti agdama a kaputotan.

Innayonna a nupay innala ni Gaspar ti arte ti sarsarita idi ugma, inkabilna daytoy iti nasional nga agpang; nga imbes a pakaseknan laeng koma ti manmano a grupo daytoy a sarita, nagbalin ketdi, iti adu a wagas, a maysa a sarita a para iti pagilian a tumulong a mangbukel iti kinaasinotayo.

Kadagiti interesado a maaddaan iti kopia ti libro, kontaken ti autor iti 0925 552 5277 wenno ag-e-mail iti annalizagaspar@gmail.com.


(Naipablaak iti Bannawag, Oktubre 30, 2017 a bilang.)