Lektiur iti Sirok ti Palapala

LEKTIUR ITI SIROK TI PALAPALA. Ibimbinsabinsa ni Mr. Larry Tabalno (tengnga), ti farming coordinator ti Bukig National Agricultural and Technical School, Aparri, Cagayan, kadagiti bimmisita a Grade 9 nga estudiante ti Aparri West National High School, no apay a nabitinan ti palapala dagiti tabungaw kadagiti tambubong a naaramid iti pagiwarnak. Maysa daytoy a wagas a pangkontrol iti panagdadael dagiti insekto kadagiti busel ta agserbi a kas “attractant” dagitoy a tambubong imbes a dagiti busel wenno bunga ti pagdissuan dagiti agdadael nga insekto. Imbisikna pay a daytoy a wagas ti sientipiko a palawag no apay a mabitbitinan kadagiti nagawangan a lata ken botelia ti palapala dagiti agkalatkat a mula a saan ketdi a tapno nabunga dagitoy. (Johmar R. Alvarez)


(Naipablaak iti Bannawag, Enero 19, 2015 a bilang.)

Ad-adu a suplay ti lana iti 2015, manamnama

Nagsuek ti presio ti lana iti US ket nagbalin laengen a nasursurok a 50 a doliar ti tunggal bariles itay lawasna— umuna iti uneg ti nasurok a lima a tawen— idinto nga ipakita dagiti pammaneknek ti kaadda ti ad-adu a suplay ti lana a mapataud ngem ti kasapulan dagiti industria iti entero a lubong.

Iti report ti Associated Press, agsusuek ti presio ti lana kadagiti napalabasen a sumagmamano a bulan gapu iti umad-adu a suplay ti lana nangruna iti US.

Idi Hunio 20, 2014, mapan a US$114.55 ti sangabariles a crude oil (Brent crude oil). Idi Dis. 15, 2014, nagbalinen a US$62.53, sa idi Enero 5 itoy a tawen, nagbalinen a US$50.40.

Innayon ti AP nga iti laksid a mabalin nga ikabassit dagiti kameng ti OPEC (Oil Producing and Exporting Countries) ti ilakoda a lana, saanda pay met nga inkeddeng a baliwan ti napagtutulagandan a kaadu ti produksionda.

Kaudian a panagsuek ti presio ti lana iti US idi Abril 29, 2009—a pannakailako ti sangabariles a lana iti US$50.


(Naipablaak iti Bannawag, Enero 19, 2015 a bilang.)

ENERO 19, 2015

SARITA
6 Ti Balay nga Arapaap ni Letty
   Leah D. Manzano
12 Sangkatedted a Ling-et
   Gregorio T. Amano

NOBELA
26 Dagiti Kulalanti ti Arapaap (17)
     Juan S.P. Hidalgo, Jr.
30 Upa ken Kawitan (9)
     Estela A. Bisquera-Guerrero

DANIW
27 Sao ti Makina
     Jake F. Ilac
48 Dandaniw a Para Ubbing
    Roselyn C. Campano/ Delfin P. Dumayas

SALAYSAY
10 Pope Francis: “Timek Dagiti Nakurapay”
     Fr. Melchor B. Palomares
24 Naipaay ken ni Roland ti Hall of Honor Award
     Ric Agnes
40 Kasano a Paksiatem Dagiti Sakit ti Paria?
     Reynaldo E. Andres

KOMIKS
17 Gayang ni Lam-ang (68)
20 Aritosan (118)
22 Miks & Tiks

KOLUM
15 Saludsodem ken ni Apo Hues
16 Dear Doc
32 Okeyka, Apong
34 TIPS
37 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
38 Kosina Ilokana
42 Padasem Daytoy, Kailian
46 Haytek!

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Sinniriban
47 Sapukas
47 Sudoku
47 Agkatawa ti Mayat

DADDUMA PAY
 2 Ti Makunami
 4 Tao, Lugar, Pasamak
14 Idi Un-unana a Panawen
28 Siled ti Kararag
29 Apay nga Agkarkaramut ti Pusa?
31 Txtm8
33 Ket Nagpaipadlesak Met
35 Ti Gasatmo Ita a Lawas
36 Ammuem Pay Dagitoy
39 Kasano ti Nasamay a Panangikkat iti Mureng iti Kuelio?

Lengguahe nga Ilokano, mairaman iti pannakisango dagiti pamilia iti Santo Papa

Tapno maipanamnama ti awan sawsawirna a partisipasion dagiti napili a pamilia a makisangonto ken ni Pope Francis bayat ti “Meeting With Families” iti Mall of Asia Arena inton Enero 16, kuna dagiti nangbuangay iti aktibidad nga agbalin a multi-lingual ti aktibidad.

Kinuna ni Dennis Soriano, pangulo ti komite iti liturhia, maibasanto dagiti kararag iti pito a lengguahe, kas sumaganad: Tagalog, Cebuano, Ilokano, Kapampangan, Hiligaynon, Waray ken Bikolano.

Iti sabali a bangir, maysanto met laeng a multi-lingual mass ti maudi a misa nga annongen ti Santo Papa iti Quirino Grandstand iti Luneta, Manila inton Enero 18, kas kinuna ni Fr. Manoling Francisco, nangputar kadagiti amin nga orihinal a himno a maaramat iti misa.

Inlawlawagna a saan a Misa ti mapasamak iti MoA no di ket maysa a Celebration of the Word. Iti daytoy nga okasion a makasango ti Santo Papa dagiti pamilia manipud iti nadumaduma a paset ti pagilian— dagiti pamilia nga agsasabali ti kasasaadda iti biag ken agsasabali ti pakaseknanda.

(Naipablaak iti Bannawag, Enero 12, 2015 a bilang.)

“Streaming,” patayenna ti telebision, kuna ti panagadal

Iti 2015, posible nga ad-addan a mapadaras ti pannakatay ti telebision gapu iti umad-adu nga agduyos iti “streaming” wenno panagbuya iti TV/video babaen ti Internet.

Iti panagadal nga insayangkat ti Ericsson Consumer Lab, naammuan a mapanen a 22 a porsiento kadagiti agus-usar iti Internet iti Filipinas ti agkuna a kaykayatdan ti agbuya iti TV/video on-demand wenno babaen ti online idinto a 21 a porsiento met ti agkuna nga agbuybuyada pay laeng iti TV/video babaen ti TV channels.


(Naipablaak iti Bannawag, Enero 12, 2015 a bilang.)

Super Dudol

SUPER DUDOL. Naruay nga umili ken bisita ti nangarak iti kaatiddogan a panagluto iti dudol iti Vintar, Ilocos idi Disiembre 29 kas paset ti panagpiesta ti ili. Panggep ti nasao a panagluto iti dudol a yam-ammo kadagiti agtutubo ti panagluto iti naimas, nasustansia ken nakaisigudan a merienda ni Ilokano nga in-inuten a mapukpukaw gapu iti panagbalbaliw ti tiempo. Manipud iti sango ti munisipio, naintar dagiti nagduduma a 55 a grupo a nakisalip iti kaimasan ti luto, kapintasan iti presentasion ken kaalistuan a maibus gapu ta amin a tumabuno ket libre a makaraman. Idi un-unana a tiempo, kadawyan nga isagsagana dagiti Ilokano ti dudol kadagiti parambak a kas iti piesta, kasar wenno buniag. Iladawan daytoy a panagluto ti dudol ti kinaanus ni Ilokano a mangisagana kadagiti kangrunaan a kasapulan iti panagluto a kas iti sinublan, pagtungo, diket, bennal, ladek manipud iti getta ti niog ken ti agarup lima oras a panagkiwar sakbay a maluto ti dudol. (Leilanie G. Adriano)

(Naipablaak iti Bannawag, Enero 12, 2015 a bilang.)

ENERO 12, 2015

SARITA
6 Ni Anti Nelia
 Jobert M. Pacnis
12 No Magugoran ti Maysa a Bannuar
 Jose A. Bragado

NOBELA
26 Dagiti Kulalanti ti Arapaap (16)
 Juan S.P. Hidalgo, Jr.
30 Upa ken Kawitan (8)
 Estela A. Bisquera-Guerrero

DANIW
27 Agluposak Koma Met
 Ronnie E. Aguinaldo
48 Dandaniw a Para Ubbing
 Ryan A. Dulig/Jennielou G. Pigao

SALAYSAY
10 Ti Kapatgan iti Amin iti Baro a Tawen
 Fernando B. Sanchez
14 Ipategtayo Koma Dagiti Historikal a Lugar
 Jim P. Domingo
40 Nasamay ti Laya a Bitamina ti Manok
 Reynaldo E. Andres

KOMIKS
17 Gayang ni Lam-ang (67)
20 Aritosan (117)
22 Miks & Tiks

KOLUM
15 Saludsodem ken ni Apo Hues
16 Dear Doc
32 Okeyka, Apong
34 TIPS
37 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii
38 Kosina Ilokana
42 Padasem Daytoy, Kailian
46 Haytek!

PAGLINGLINGAYAN
44 Showbiz
47 Sinniriban
47 Sapukas
47 Sudoku
47 Agkatawa ti Mayat

DADDUMA PAY
 2 Ti Makunami
 4 Tao, Lugar, Pasamak
9 Idi Un-unana a Panawen
24 Nagmulada Idiay Magat High Dam: Kas Pannakipagrambakda iti Maika-80 nga Anibersario ti Bannawag
28 Siled ti Kararag
29 Nakaro ti Panagtaultaul ti Asom?
31 Txtm8
33 Aniat’ Serbi ti Ad-adalenda?
35 Ti Gasatmo Ita a Lawas
36 Ammuem Pay Dagitoy
39 Adu ti Pakaaramatan ti Sabon a Paginnaw!